VII SA/Wa 1974/10

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku U.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi U.G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia : 1) przyznać U.G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 złotych, 2) w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 8 listopada 2010 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez wnioskodawczynię formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych przez nią z tytułu zasiłku przedemerytalnego oraz męża z tytułu umowy o pracę o łącznej wysokości 3.812,90 złotych brutto miesięcznie. Wnioskodawczyni podała, że posiada mieszkanie o powierzchni 103 m ² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 1,61 ha. Wskazała, że działka rolna znajduje się na ziemi V i Vi klasy i nie przynosi żadnych dochodów, gdyż jest to łąka. Oświadczyła, że innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiada. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni wskazała, że obecnie spłaca dwa kredyty. Wyjaśniła, że jeden kredyt posiada we frankach szwajcarskich, którego rata w zależności od kursu waluty wynosi około 1.080,00 złotych miesięcznie natomiast drugi jest kredytem gotówkowym w wysokości 337,45 złotych. Dodała, że zaciągnięcie dwóch kredytów było związane z budową domu i wykształceniem dzieci. Zaznaczyła, iż posiada również linię kredytową na rachunku ROR, z której miesięcznie spłaca odsetki w wysokości około 160,00 złotych. Wskazała, iż ponosi także koszty związane z utrzymaniem mieszkania oraz dojazdami męża do pracy w wysokości około 750,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawczyni oświadczyła, że w sumie jej miesięczne wydatki wynoszą około 2.330,00 złotych. Zaznaczyła, że zarówno ona jak i mąż nie posiadają żadnych innych źródeł dochodów i po odliczeniu kosztów stałych na życie pozostaje im skromna kwota. Wnioskodawczyni wskazała, że z tego względu pokrycie kosztów sądowych nawet w tak niewygórowanej kwocie jaką jest 200,00 złotych tytułem uiszczenia wpisu sądowego od skargi przekracza jej możliwości finansowe. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. kabat, M. Niezgódka –Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudna sytuacją materialną. Prawo pomocy może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Oceniając sytuację finansową wnioskodawczyni uznano, że nie jest ona w stanie jednorazowo uiścić wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 200,00 złotych. Stwierdzono, że byłby to wydatek wykraczający poza jej możliwości finansowe i z tego względu przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 złotych. Jednocześnie uznano, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Zauważyć bowiem należy, że dochód miesięczny uzyskiwany przez wnioskodawczynię i jej męża w wysokości 3.812,90 złotych brutto miesięcznie stanowi stałe źródło dochodu. Sytuacja taka pozwala natomiast na sukcesywne poczynienie oszczędności na pokrycie choćby części kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym. Należy bowiem podkreślić, że wszczynając spór przed Sądem, wnioskodawczyni powinna mieć na uwadze, że prowadzenie postępowania sądowego wiązać się będzie z koniecznością ponoszenia niezbędnych kosztów. Powinna zatem poczynić odpowiednie starania w celu zabezpieczenia środków finansowych niezbędnych do pokrycia choćby części kosztów postępowania sądowego. Z tego względu stwierdzono, że wnioskodawczyni ograniczając niektóre wydatki nie będące niezbędnymi będzie w stanie ponieść ewentualne pozostałe koszty sądowe samodzielnie i nie spowoduje to utraty jej płynności finansowej. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.