VII SA/Wa 1974/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-02-03
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, biorąc pod uwagę ich dochody, wydatki i brak dostarczenia wymaganych dokumentów?Ratio decidendi
Wnioskodawcy nie wykazali, że ich sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Złożony wniosek zawierał dane ogólnikowe i niepełne, a wnioskodawcy nie ustosunkowali się do wezwań sądu o przedstawienie dodatkowych wyjaśnień i dokumentów. Dochód wnioskodawców w wysokości 2 839 zł miesięcznie, przy wskazaniu 1 000 zł na koszty sądowe i administracyjne, uznano za wystarczający do pokrycia kosztów postępowania.Stan faktyczny
Wnioskodawcy D. W. i M. W. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wniosek był początkowo złożony na nieobowiązującym formularzu, a po jego poprawieniu, wnioskodawcy podali ogólne dane dotyczące dochodów z emerytur (2 839 zł miesięcznie) i wydatków (1 000 zł na koszty sądowe). Sąd wezwał do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów potwierdzających ich sytuację materialną, jednak wnioskodawcy nie nadesłali wymaganych informacji.Rozstrzygnięcie
Odmówiono D. W. i M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. W., M. W., M. W., J. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić D. W. i M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF w dniu 12 października 2015 r. wniosek D. W. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Z uwagi na okoliczność, iż wniosek ten złożony był na nieobowiązującym formularzu PPF, zarządzeniem z dnia 15 października 2015 r. wezwano wnioskodawców do nadesłania wniosku na obecnie obowiązującym formularzu PPF. Wniosek ten wpłynął do Sądu w dniu 10 listopada 2015 r.
Z nadesłanego przez wnioskodawców formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur o łącznej wysokości 2 839 zł. miesięcznie. Podali, że są współwłaścicielami dwóch działek o powierzchni 2 488 m². Oświadczyli, iż domu, mieszkania, innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiadają. Dodali, że w domu nie posiadają ogrzewania ani wody, nikt z nimi nie mieszka i nie prowadzi gospodarstwa domowego. Wskazali następujące wydatki domowe: 500 zł. – utrzymanie mieszkania, 800 zł. – leki i leczenie, 1000 zł. – koszty prowadzenia spraw sądowych i administracyjnych.
Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 8 grudnia ubr. wnioskodawcy zostali zobowiązani do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do:
- właściwego uzasadnienia wniosku poprzez podanie okoliczności wskazujących na złą sytuację majątkową,
- wskazania jakiej wielkości wnioskodawcy wybudowali dom (o którym piszą w piśmie z dnia 8 lutego 2013 r. stanowiącego skargę w sprawie VII SA/Wa 2850/14 – poprzednia sygnatura VII SA/Wa 504/13), z jakich środków dom ten został wybudowany i na jakiej działce się znajduje,
- podania gdzie wnioskodawcy zamieszkują (dom, mieszkanie, należy podać wielkość w m²), oraz jaki tytuł prawny posiadają do mieszkania/domu, w którym przebywają (np. tytuł własności, spółdzielczego prawa własnościowego do lokalu, najmu, itp.),
- podanie stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny (żywność, opłaty stałe, leki, media, itp.), wydatki te należało i aktualnych wydatków związanych z utrzymaniem lokalu mieszkalnego, w którym skarżący mieszkają;
- do wskazania oraz udokumentowania innych niż związane z utrzymaniem mieszkania stałych, niezbędnych wydatków w gospodarstwie domowym skarżących z podaniem źródeł tych wydatków oraz ich miesięcznej wysokości, poniesionych w przeciągu ostatnich 3 miesięcy,
- do nadesłania dokumentów potwierdzających wysokość aktualnie otrzymywanych przez skarżących świadczeń emerytalnych;
- podania, czy posiadają, lub czy osoby wspólnie zamieszkujące, posiadają pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należy podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy),
- wskazania czy otrzymują pomoc od dzieci, rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych,
- nadesłania kopii wyciągu z rachunku bankowego wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym za ostatnie 3 miesiące,
- nadesłania kopii zeznania podatkowego za rok 2014 wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym,
- wskazania czy pod adresem zamieszkania wnioskodawców N. T. prowadzona jest działalność gospodarcza w postaci firm: Usługi [...] J. W. oraz firmy J. M. W., które to firmy posiadają swój adres w ww. miejscu,
- podania czy J. W. i M. W. zamieszkują wspólnie z wnioskodawcami, skoro w niniejszej sprawie wymienieni są jako zamieszkujący pod wspólnym adresem z wnioskodawcami, a ponadto jak wynika z danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej prowadzonych przez Ministerstwo Gospodarki wynika, że prowadzą swoje firmy pod adresem zamieszkania skarżących,
- wskazania i udokumentowania dochodów J. W. i M. W.
Wnioskodawcy odebrali ww. wezwanie w dniu 30 grudnia 2015 r. i do dnia rozpoznania wniosku nie nadesłali wyjaśnień.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Rozpoznając złożony wniosek należy wskazać, że wnioskodawcy nie wykazali, by ich sytuacja materialna była tak trudna by kwalifikowała do przyznania prawa pomocy. Przede wszystkim należy wskazać, że złożony wniosek zawiera dane ogólnikowe i niepełne, nie wyjaśnia wszystkich wątpliwości i nie przedstawia pełnych danych materialnych wnioskodawców.
Z uwagi na powyższe w ocenie referendarza sądowego koniecznym było wezwanie do dodatkowych wyjaśnień. Wyjaśnień tych wnioskodawcy do niniejszej sprawy nie nadesłali.
Rozpoznając zatem wniosek tylko w oparciu o nadesłane dokumenty wskazać należy, że dochód wnioskodawców na poziomie 2 839 zł. jest wystarczający na pokrycie kosztów niniejszego postępowania, tym bardziej, że wnioskodawcy wskazali, że przeznaczają około 1 000 zł. na prowadzenie spraw sądowych i administracyjnych. Kwoty tej nie można zaliczyć do wydatków koniecznych i jest ona wystarczająca do pokrycia kosztów sądowych niniejszej sprawy.
Należy wskazać, że cały szereg innych okoliczności nie został wyjaśniony np. kwestia posiadania środków na pobudowanie nowego domu wnioskodawców, nie nadesłano żadnych dokumentów źródłowych. Tym samym złożone przez stronę oświadczenie jest niepełne, na wezwanie Sądu wnioskodawcy nie przedstawili żądanych informacji. Pamiętać należy, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne, a strona nie ustosunkowała się do wyjaśnienia tych wątpliwości. Składanie niepełnych czy też niewiarygodnych oświadczeń i brak współpracy z sądem pomimo stosownych wezwań utrudnia ocenę rzeczywistych zdolności finansowych skarżących. Wnioskodawcy pozbawili w ten sposób orzekającego możliwości wnikliwej i szczegółowej oceny ich sytuacji materialnej, a w konsekwencji przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych też przyczyn, uznano, że wnioskodawcy nie są osobami, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., a ich sytuacja materialna nie uzasadnia przyznania prawa pomocy z powodu ubóstwa.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło