VII SA/Wa 1976/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maria Tarnowska po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. N. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2017 r. w sprawie ze skargi M. N. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Postanowieniem z dnia 4 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania decyzji [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2013 r., znak: [...]. Postanowienie to doręczono skarżącemu w dniu [...] października 2017 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 27). Pismem z dnia [...] października 2017 r., nadanym w tym samym dniu, skarżący złożył zażalenie na ww. postanowienie Sądu z dnia 4 października 2017 r. oraz wniósł o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Po wykonaniu wezwania Sądu, pismem z dnia [...] listopada 2017 r., skarżący uzupełnił ww. wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej "P.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Natomiast stosownie do art. 87 § 1, 2 i 4 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać tej czynności. Z przywołanych przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może znaleźć zastosowanie tylko wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie. Samo złożenie, we wskazanym terminie, wniosku przez skarżącego oraz dokonanie czynności, dla której zakreślono termin, nie jest wystarczające dla przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, której uchybił. Niezbędne jest także uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. W rozpoznawanej sprawie skarżący zachował siedmiodniowy termin, określony w art. 87 § 1 P.p.s.a. – z uzasadnienia wniosku wynika, że ustanie przyczyny, dla której uchybiono dokonaniu czynności nastąpiło w dniu [...] października 2017 r. (data wskazana przez skarżącego we wniosku), w dniu [...] października 2017 r. został nadany wniosek oraz została dokonana czynność – wniesienie zażalenia. Warunkiem niezbędnym do przywrócenia terminu dla dokonania czynności jest brak winy wnioskodawcy w jego uchybieniu. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy można więc mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nagłej, której nie można było przezwyciężyć. Należy jednak dodać, że w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (w niniejszej sprawie – przez adwokata), to jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez Sąd, ponieważ to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Dla przyjęcia winy profesjonalnego pełnomocnika procesowego wystarczy natomiast nawet lekkie niedbalstwo (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2009 r., sygn. akt I FZ 69/09, LEX nr 565 711). Podkreślić należy, że to pełnomocnik jest osobą, która dokonuje czynności procesowych za reprezentowaną stronę postępowania. Pełnomocnictwo z mocy prawa obejmuje umocowanie do dokonywania wszystkich, łączących się ze sprawą czynności procesowych. Czynności te wywołują skutki prawne bezpośrednio dla mocodawcy, niezależnie od tego czy wykonane zostały dobrze, czy źle. Pełnomocnik zobowiązany jest do starannego działania i za takie działania ponosi odpowiedzialność wobec mocodawcy. Tym samym działania te należy traktować tak, jakby były podejmowane przez samego mocodawcę, a zatem nie można przyjąć, że skarżący uchybił terminowi bez swojej winy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 1999 r., sygn. akt II UKN 678/99 OSNAPiUS 2001/11 poz. 402). Podmiot reprezentowany nie może skutecznie podnosić braku swojej winy w uchybieniu terminu, które nie zostało spowodowane przez niego (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 640/13, LEX nr 1 521 134). W przedmiotowej sprawie przesłanka braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia uiszczonego wpisu nie została spełniona. Okoliczności podane we wniosku przez skarżącego nie pozwalają na uznanie, że wniosek o przywrócenie terminu jest zasadny. Z nadesłanej przez skarżącego dokumentacji wynika, że skarżący w dniach [...] marca 2004 r. – [...] kwietnia 2004 r. skarżący był hospitalizowany, a z zaświadczeń o stanie zdrowia w tym zwłaszcza z zaświadczenia z dnia [...] grudnia 2016 r. wynika, że skarżący leczy się z powodu choroby psychicznej oraz chorób somatycznych od kilku lat. Skarżący stwierdził także, że zdiagnozowane u niego choroby całkowicie uprawdopodabniają jego brak winy w uchybieniu terminu z uwagi na fakt cierpienia z nimi związanego, a to oznacza, że prawdopodobne jest, że ich nasilenie miało miejsce w czasie, gdy biegł termin do wniesienia zażalenia. Wobec powyższego, jako okoliczności, które zdaniem wnioskodawcy skutkowały niezawinionym uchybieniem terminu do wniesienia zażalenia, wskazano stan zdrowia. Oceniając argumentację wniosku i treść dołączonej do niego dokumentacji, a także treść akt sprawy, Sąd stwierdził, że okoliczności te nie uprawdopodobniają braku winy wnioskodawcy w uchybieniu terminowi do wniesienia zażalenia. Wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, jego choroba oraz pobyt w szpitalu w 2004 r. nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu, a ponadto fakt leczenia nie wskazuje na to, by wnioskodawca nie był w stanie złożyć w terminie zażalenia. Wskazać należy, że przywołane przez skarżącego okoliczności miały miejsce wcześniej niż ostatni dzień terminu do wniesienia zażalenia, a fakt, że skarżący osobiście odebrał postanowienie w dniu [...] października 2017 r. (postanowienie zawierało pouczenie o trybie i sposobie wniesienia zażalenia) podaje w wątpliwość termin, który skarżący wskazał, jako początek biegu terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Możliwość samodzielnego prowadzenia spraw (wniesienie skargi, popieranie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji), pozwala stwierdzić, że skarżący jest w stanie sam prowadzić swoje sprawy. Z kolei, jeśli skarżący ma świadomość, że nasilające się w różnym okresie objawy chorób przewlekłych wpływają w jakikolwiek sposób na jego działania, powinien był skorzystać z pomocy osób trzecich tak, by nie ponieść negatywnych konsekwencji procesowych. W odniesieniu do stanów chorobowych w kontekście przyczyn uchybienia terminowi należy wskazać przy tym trzeba, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu w ujęciu art. 86 § 1 P.p.s.a. zalicza się między innymi chorobę, ale nie każdą, a taką, która miała nagły i obłożny charakter (powodując zwłaszcza konieczność hospitalizacji) i nie pozwalała na wyręczenie się inną osobą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 1999 r., sygn. akt II SA 45/99, LEX nr 46 785; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2007 r., sygn. akt II OZ 1070/07, LEX nr 1 012 634). W ocenie Sądu, przedstawiona przez wnioskodawcę dokumentacja lekarska w żaden sposób nie wskazuje na to, by niezłożenie przez niego zażalenia wynikało z nagłej i obłożnej choroby. W szczególności, dokumentacja potwierdzająca pobyt wnioskodawcy w szpitalu w 2004 r. nie może stanowić dowodu, że stan zdrowia uniemożliwiał mu złożenie tego zażalenia w terminie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 223/10, LEX nr 743 025). Należy podkreślić, że warunkiem przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, na podstawie art. 86 P.p.s.a., jest brak winy zainteresowanego w niedopełnieniu tej czynności. Spełnienie tego warunku należy więc oceniać w kategoriach zachowania przez zainteresowanego reguł starannego działania. Osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność, oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna, istniała cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu i jednocześnie uniemożliwiła jej działanie, nawet przy dołożeniu największego wysiłku możliwego w danych okolicznościach (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2016 r., sygn. akt II FSK 3286/14, LEX nr 2 565). W związku z powyższym, Sąd nie uznał podanych okoliczności jako przemawiających za przywróceniem terminu do złożenia wniosku o wniesienie zażalenia i na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.