VII SA/Wa 1977/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia: 1. odmówić zmiany postanowienia Starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2016 r. w zakresie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych; 2. zmienić postanowienie Starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2016 r. w zakresie odmowy ustanowienia pełnomocnika z urzędu i przyznać D. W. adwokata z urzędu. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek D. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Obecny wniosek jest kolejnym wnioskiem złożonym przez skarżącego w sprawie. Z treści obecnie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż D. W. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z rodzicami i siostrą. Utrzymują się z dochodów wnioskodawcy z tytułu zatrudnienia (prace dorywcze) w wysokości 2 000 zł. rent rodziców w wysokości 854 zł. i 750 zł. Łączny dochód w rodzinie to 3 604 zł. Rodzina wnioskodawcy posiada majątek w postaci domu o pow. 56 m2 (14x4 m.). W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że ma na utrzymaniu chorych rodziców i siostrę. Podał, że po opłaceniu wszystkich wydatków brakuje wnioskodawcy na żywność. Podał, że stałe miesięczne wydatki to: światło 200 zł., woda 70 zł., gaz 80 zł., śmieci 50 zł., środki czystości 100 zł., utrzymanie grobów 100 zł., opał na zimę 2 000 zł., dojazd do pracy – 200 zł., leki 150 zł., dojazdy do lekarza 150 zł., dojazd do szkoły siostry 100 zł. W sprawie zważono, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. Rozpoznając kolejny wniosek należy wskazać, że zasadnym jest tylko częściowe przychylenie się do wniosku – w zakresie ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Natomiast w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie przychylono się do wniosku strony. Uzasadniając powyższe należy przede wszystkim wskazać, że dotychczasowe koszty sądowe wnioskodawca poniósł samodzielnie (200 zł. wpisu od skargi i 100 zł. opłaty kancelaryjnej za uzasadnienie). Obecnie na wnioskodawcy nie spoczywa żaden obowiązek finansowy w niniejszej sprawie. Jedyny wydatek jaki może się pojawić to wpis sadowy od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł., który jest w zasięgu finansowym strony, skoro wnioskodawca był w stanie ponieść na wcześniejszych etapach koszty przewyższające możliwy przyszły wydatek. Należy również zauważyć, że niektóre z wyszczególnionych wydatków nie są stałe i konieczne (np. utrzymanie grobów 100 zł.). Z tego względu uznano, że stronę stać jest na poniesienie w przyszłości i tego wydatku i w związku z tym w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych odmówiono zmiany postanowienia Starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2016 r. Jednocześnie uznano, że wnioskodawca wykazał, że nie będzie w stanie samodzielnie opłacić pełnomocnika z urzędu i w tym zakresie postanowiono przychylić się do wniosku strony. Wnioskodawca wykazał obecnie cały dochód rodziny, przypomnieć należy, że w poprzednio rozpoznawanym wniosku wnioskodawca nie podał w formularzu PPF rent rodziców. Wg oświadczenia uzyskuje około 3 600 zł. dochodu, który służy do utrzymania czteroosobowej rodziny. Wskazane okoliczności uznano za wystarczające do zmiany postanowienia Starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2016 r. w zakresie odmowy ustanowienia pełnomocnika z urzędu i przyznano wnioskodawcy adwokata z urzędu. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 165 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.