VII SA/Wa 1981/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2007 r. sprawy ze skargi Z. B., J. S. oraz Z. B. współwłaścicieli PUH Pracownia Geodezyjna w S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2006 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę skargę oddala VII SA/Wa 1981/06 U Z A S A D N I E N I E Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2006 r. na podstawie art. 157 § 3 kpa po rozpoznaniu wniosku Z. B., Z. B., J. S. współwłaścicieli PHU Pracowni Geodezyjnej w S. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty S. z dnia [...] czerwca 1999 r., którą zatwierdzono projekt budowlany wielorodzinnego budynku mieszkalno- usługowego wraz z przyłączami i udzielono [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w S. pozwolenia na budowę na działkach nr ew. [...],[...],[...],[...],[...], położonych przy ul. J. i ul. S. w S. – odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wymienionej decyzji Starosty S.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że wnioskiem z dnia [...] marca 2006 r. Z. B., Z. B. , J. S. współwłaścicieli PHU Pracowni Geodezyjnej w S. wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty S. z dnia [...] czerwca 1999 r., którą udzielono [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w S. pozwolenia na budowę wielorodzinnego budynku mieszkalno-usługowego wraz z przyłączami podnosząc , że wydana została z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Organ odnosząc się do interesu prawnego wnioskodawców wskazał, że nie brali oni udziału w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji a swój przymiot strony wywodzili jedynie z łączącego ich stosunku cywilnoprawnego z firmą [...] zajmującą się przygotowaniem dokumentacji projektowej, w postaci umowy zlecenia na wykonanie obsługi geodezyjnej. Taka umowa w ocenie organu nie daje wnioskodawcom przymiotu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Odwołanie od tej decyzji złożyli Z. B., Z. B. , J. S. współwłaścicieli pracowni geodezyjnej w S. i wskazali, że ich interes prawny wynika z "całokształtu okoliczności w zaistniałej sprawie", przez którą rozumieją potrzebę obiektywnej, rzeczywistej ochrony prawnej przed skutkami wydanej z rażącym naruszeniem prawa materialnego decyzji o pozwoleniu na budowę. Podnieśli, że kwestionowana decyzja o pozwoleniu na budowę wydana została z naruszeniem przepis art. 35 Prawa budowlanego poprzez nie wykonanie stosownych uzgodnień w instytucjach branżowych ( opinia ZUD) w zakresie przebiegu istniejącej i projektowanej sieci uzbrojenia terenu w stosunku do zaprojektowanego budynku wielorodzinnego. Przepis art. 34 ust. 3 pkt 1-4 Prawa budowlanego wymaga między innymi aby projekt zagospodarowania działki sporządzony był na aktualnej mapie i określał granice działki, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów rzędnych i wzajemnych odległości obiektów , w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich. Organ stosownie do art. 35 Prawa budowlanego miał obowiązek sprawdzić projekt zagospodarowania działki z przepisami w tym techniczno-budowlanymi. Niezachowanie tych wymogów stanowi w ocenie wnioskodawców, iż przedmiotowa decyzja o pozwoleniu na budowę dotyczy w sposób pośredni ich interesu prawnego lub obowiązku, poprzez powiązanie sytuacji prawnej adresata decyzji z ich sytuacją prawną. Wskazali w szczególności, że konsekwencje wynikające z wyroku Sądu Okręgowego w [...] wydanego w sprawie [...], opartego pośrednio na wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę, rzutują bezpośrednio na ich sytuację prawną. Zdaniem wnioskodawców nieprawidłowości popełnione przy wydawaniu decyzji powodują, że organ odmawiając wszczęcia postępowania nieważnościowego przyzwolił na łamanie przepisów prawa materialnego a konsekwencjami tego obciążeni są wnioskodawcy. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r. odmawiającą wszczęcia postępowania nieważnościowego w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że definiując w art. 28 kpa pojęcie strony ustawodawca powiązał je z istnieniem interesu prawnego. Z kolei istnienie tego interesu musi wiązać się z istnieniem normy prawa materialnego, która przewidywałaby w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu administracyjnego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że interesu prawnego nie należy mylić z interesem faktycznym, to jest sytuacją gdy dany podmiot jest wprawdzie zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, jednakże nie wynika to z określonego przepisu prawa. W sprawie dotyczącej pozwoleń na budowę przepisem szczególnym, który określa krąg podmiotów mogących być stronami jest przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym stronami są inwestor oraz właściciele i użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W kontekście tych rozważań organ stwierdził, że wnioskodawcy nie mają interesu prawnego w domaganiu się wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty S. z dnia [...] czerwca 1999 r., zatwierdzającej projekt budowlany wielorodzinnego budynku mieszkalno- usługowego wraz z przyłączami i udzielającej [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w S. pozwolenia na jego budowę. Fakt, iż między wnioskodawcami a firmą [...], która zajmowała się przygotowaniem dokumentacji projektowej spornej inwestycji istniał stosunek umowny, cywilno-prawny, nie przesądza o istnieniu u wnioskodawców interesu prawnego. PUH Pracownia Geodezyjna zawarła w dniu [...] maja 1995 r. z firmą [...] umowę – zlecenia na wykonanie obsługi geodezyjnej budowy osiedla centrum w S. – II etap, biorąc to pod uwagę organ uznał, że skutki prawne wypływające z decyzji Starosty S. z dnia [...] czerwca 1999 r., nie dotyczą interesu prawnego skarżących. Poza tym organ odwoławczy zauważył, że rozstrzygnięcie swoje wydał wyłącznie z przyczyn proceduralnych, i nie przesądza ono kwestii poprawności decyzji o pozwoleniu na budowę. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli Z. B., Z. B., J. S. współwłaściciele pracowni geodezyjnej w S.. Ponownie wskazali, że ich interes prawny wynika "z potrzeby obiektywnej rzeczywistej ochrony prawnej, z całokształtu okoliczności w zaistniałej sprawie, z norm prawa materialnego cywilnego" . Skarżący podobnie jak w odwołaniu podnosili, iż organ wydał decyzję o pozwoleniu na budowę z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego i posłużyła ona do "wyłudzenia nienależnego odszkodowania". Do skargi dołączyli między innymi wyrok Sądu Okręgowego w [...] Wydział [...] Gospodarczy z dnia [...] kwietnia 2006r. wydany w sprawie o sygn. [...] zasądzający od Z. B., Z. B., J. S. wspólników spółki cywilnej PHU Pracownia Geodezyjna w S. na rzecz J. L. i K. B. – L. właścicieli przedsiębiorstwa [...] w S. kwotę 160.000 zł z odsetkami. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje: Skarga nie jest zasadna. Należy podkreślić, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym ograniczającym się do ustalenia, czy decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. Dlatego stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej są co do zasady podmioty postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, ale również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Jest to konsekwencją rozpoznawania przez organ nadzoru nowej sprawy w stosunku do załatwionej kwestionowaną decyzją, kiedy otwiera się dla wszystkich którzy mają w tym interes prawny możliwość weryfikacji takiej decyzji. Odmowa wszczęcia postępowania nieważnościowego, następuje w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną w rozumieniu art. 28 kpa. Jednak ustalenie, co do braku interesu prawnego wnioskodawcy nie może budzić wątpliwości. W sprawie niniejszej nie ma żadnych wątpliwości co do braku u skarżących przymiotu strony. Podkreślić należy, że interes prawny nie jest kategorią abstrakcyjną. Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby, lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Inaczej mówiąc - przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której to postępowanie dotyczy bezpośrednio lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawnie chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw. Zasadnie zatem organy przyjęły, iż skarżący nie mają przymiotu strony w postępowaniu mającym za cel doprowadzić w trybie stwierdzenia nieważności do wyeliminowania decyzji o pozwoleniu na budowę jaka wydana została przez Starostę S. w dniu [...] czerwca 1999 r. Przede wszystkim dla tego, że nie byli i nie mogli być stroną w postępowaniu administracyjnym zakończonym kwestionowaną decyzją, jak również dlatego, że w oderwaniu od kręgu stron kwestionowanego postępowania administracyjnego nie posiadają własnego interesu prawnego w domaganiu się stwierdzenia nieważności pozwolenia budowlanego. Wnioskodawcy twierdzą, że ich interes prawny wynika "z potrzeby obiektywnej rzeczywistej ochrony prawnej, z całokształtu okoliczności w zaistniałej sprawie, z norm prawa materialnego cywilnego". Tymczasem organy w ramach postępowania nadzwyczajnego zasadnie nie dopatrzyły się istnienia jakiegokolwiek związku prawnego ( nie faktycznego) między wydaną w postępowaniu o pozwolenie na budowę decyzją (z której wynikały określone prawa dla adresatów decyzji), a sytuacją prawną wnioskodawców, która miałaby wynikać bezpośrednio z tej decyzji o pozwoleniu na budowę. Poza tym nawet wnioskodawcy na taki związek nie wskazywali. Jedynie w sposób bardzo ogólny nakreślili swoje związki z postępowaniem, polegające na wykonywaniu czynności faktycznych dotyczących części dokumentacji. Natomiast wyrok Sądu Okręgowego w [...] Wydział [...] Gospodarczy z dnia [...] kwietnia 2006r. zasądzający od skarżących na rzecz właścicieli przedsiębiorstwa [...] w S. kwotę 160.000 zł nie został przedstawiony z uzasadnieniem, co w rzeczywistości uniemożliwia odniesienie się do podstawy odpowiedzialności. Tym niemniej jest oczywiste, że odpowiedzialność ta wynika z umowy o charakterze cywilno-prawnym, co sytuuje skarżących poza kręgiem podmiotów mogących mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie pozwolenia na budowę. Poza tym nawet architekt przygotowujący projekt budowlany nie jest stroną postępowania administracyjnego dotyczącego pozwolenie na budowę, gdyż decyzja wydana w toku tego postępowania nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach architekta, ani nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach inwestora, które miałyby wpływ na prawa i obowiązki architekta. Architekt , czy inny projektant nie jest osobą, której bezpośrednio dotyczy postępowanie o udzielenie pozwolenia na budowę lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jego interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania mu z przysługujących praw. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) skargę jako niezasadną oddalił.