VII SA/Wa 1984/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2008 r. sprawy ze skargi H. i F. T. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących H. i F. T. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] ([...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w E., na podstawie art. 51 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r - Prawo budowlane (DZ. U. z 2003r, Nr 207, poz. 2016 ze zm.) dalej Prawo budowlane, oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego (t.j: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej kpa, - po ponownym rozpatrzeniu sprawy wykonania ścianki działowej przy lokalu Nr [...], w budynku mieszkalnym wielorodzinnym usytuowanym przy ul. W. w E. - nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej ul. W. doprowadzenie klatki schodowej do stanu poprzedniego. W uzasadnieniu organ wskazał, że w tej sprawie toczyło się uprzednio postępowanie zakończone decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] ([...]) stwierdzającą nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] ([...]) oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w E. z dnia [...] ([...]). W związku z powyższym, po ponownym rozpoznaniu sprawy organ powiatowy stwierdził, że wykonane roboty budowlane naruszają §11pkt1i§14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 sierpnia 1999r. - w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. - o ochronie pożarowej (Dz. U. z 2002r., Nr 147, poz. 1229 ze zm.) właściciel, zarządca lub użytkownik obiektu lub terenu, a także podmioty, o których mowa w ust. 1 ponoszą odpowiedzialność za naruszenie przepisów przeciwpożarowych w trybie i na zasadach określonych w innych przepisach. Wprawdzie Wspólnota Mieszkaniowa uchwałą z dnia 18 czerwca 2004r. wyraziła zgodę na zabudowanie klatki schodowej, to jednak pp. T. nie uzyskali zgody organu architektoniczno - budowlanego. Z uwagi na to, że liczba mieszkań w przedmiotowym budynku nie przekracza 7 lokali, to wspólnota nie miała obowiązku powołania zarządu, zatem zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego rozstrzygnięcie skierowano do samej Wspólnoty Mieszkaniowej. Odwołanie od powyższej decyzji, skierowane do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w E., wnieśli H. i F. T., w którym wyjaśnili, że mieszkania nr [...] i [...] są ich wyodrębnioną własnością. Wspólnota Mieszkaniowa wyraziła zgodę na zabezpieczenie klatki schodowej przed wypadkiem, administrator wydał zezwolenie. Wykonanie zabezpieczeń nadzorował starszy specjalista do spraw budowlanych - pracownik "administracji". Zgodę wyraziła również straż pożarna w E., nie stwierdzając zagrożenia pożarowego. Odwołujący zakwestionowali prawo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do ingerowania w prywatną własność tj. "wykonanego wewnątrz budynku zabezpieczenia". H. i F. T. wskazali, iż w związku z wydaniem przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji z dnia [...] stwierdzającej nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w E. występują do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z wnioskiem o odstąpienie od dalszego postępowania w tej sprawie. Postanowieniem z dnia [...] ([...]) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 134 kpa stwierdził niedopuszczalność ww. odwołania. W motywach powyższego rozstrzygnięcia organ podniósł, że w pouczeniu o środku odwoławczym od decyzji z dnia [...] zainteresowane strony zostały poinformowane, iż przysługuje im odwołanie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w E. Pomimo prawidłowego pouczenia pp. T. złożyli odwołanie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organ, powołując się na treść art. 15 i 127 § 1 i 2kpa, wyjaśnił, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracyjny wyższego stopnia, chyba, że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. W rozpatrywanej sprawie w stosunku do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w E. organem wyższego stopnia był [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. i do tego organu winno być skierowane odwołanie od ww. decyzji. Skargę na to rozstrzygnięcie wnieśli H. i F. T., w uzasadnieniu której powtórzyli argumentację podniesioną w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 127 ze zm.). Stosownie do treści art. 134 § 1 sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego także wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem prawa, stanowiącym podstawę do stwierdzenia jego nieważności. Zaskarżonym postanowieniem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując się na treść art. 134 kpa stwierdził niedopuszczalność odwołania H. i F. T., wniesionego do tego organu, mimo prawidłowego pouczenia w zakresie organu właściwego do rozpoznania odwołania, to jest [...] Inspektora Nadzoru Budowlane w O. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 15 kpa postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, natomiast zgodnie z treścią art. 127 § 1 i 2 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracyjny wyższego stopnia chyba, że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. W świetle powyższego, kodeks postępowania administracyjnego przyjmuje jako generalne rozwiązanie konstrukcję, w której organem odwoławczym jest organ bezpośrednio wyższego stopnia w stosunku do organu wydającego zaskarżoną decyzję. Nie ulega zatem wątpliwości, że skoro organem I instancji był w niniejszej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (w E.), to organem bezpośrednio wyższego stopnia - zgodnie z treścią art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego - właściwym do rozpatrzenia odwołania skarżących był Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ([...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O.), o czym odwołujący zostali prawidłowo pouczeni. Jak wynika z treści odwołania pp. T. skierowali je do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w E. Zauważyć należy, że w każdym przypadku oceny żądania jednostki dokonuje organ administracji publicznej, na którym spoczywa obowiązek skontrolowania swojej właściwości w danej sprawie (art. 19 w związku z art. 65 § 1 i art. 66 § 1 i § 3 kpa). Obowiązek ten ciąży na organie nie tylko w momencie wszczęcia postępowania, ale także w każdym stadium postępowania administracyjnego. Podjęcie działań, o którym mowa w art. 65 kpa, dotyczy tylko sytuacji, w której organ do którego wpłynęło pismo nie jest niewłaściwy (rzeczowo, miejscowo, instancyjnie) do jego załatwienia. W związku z powyższym, fakt błędnego wskazania przez skarżących Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego jako organu właściwego do rozpoznania ich odwołania, nie dawał podstaw do przekazania odwołania temu organowi, bowiem nie był on właściwy do jego rozpatrzenia. W konsekwencji, skoro Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie był organem odwoławczym w przedmiotowej sprawie, to nie był również uprawniony do wydania zaskarżonego postanowienia, gdyż - jak wynika z treści art. 134 kpa -organem właściwym do stwierdzenia w drodze postanowienia niedopuszczalności odwołania oraz uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest tylko organ odwoławczy, którym - jak już wcześniej wspomniano - był [...] Wojewódzki Inspektor Nadzory Budowlanego w O. W świetle poczynionych ustaleń, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, nie był prawnie legitymowany do wydania zaskarżonego postanowienia co oznacza, że jest ono obarczone wadą nieważności o której mowa wart. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Organ niewłaściwy nie dysponuje bowiem zdolnością prawną do prowadzenia postępowania i podjęcia aktu jurysdykcyjnego rozstrzygającego o prawach i obowiązkach stron, w tym wypadku do wydania postanowienia na podstawie art. 134 kpa. Przepisy o właściwości mają charakter bezwzględnie obowiązujący, zatem naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji przy wydawaniu aktu administracyjnego powoduje jego nieważność (por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2002 r., I S.A. 1477/00, Lex nr 81665). W świetle poczynionych ustaleń, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w punkcie I sentencji. W zakresie punktu II i III orzeczono na podstawie art. 152 i 200 ww. ustawy.