VII SA/Wa 1985/17

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 listopada 2017r. po rozpoznaniu wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. K. i S. K. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2017r., znak; [...] w przedmiocie odmowy wpisania do rejestru zabytków postanawia: 1.przyznać J. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 16 października 2017r. do Sądu wpłynął formularz wniosku PPF J. K. w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika wnioskodawczyni gospodarstwo domowe prowadzi z mężem. Wspólnie utrzymują się z dochodów z tytułu emerytury w łącznej wysokości 3485,75 złotych. Wnioskodawczyni z małżonkiem posiada dom o pow. 152 m² i 22 letnią oranżerię o pow. 22, 27 m², działkę o pow. 189 m² oraz samochód Ford Fokus z 2006r. Wskazała, że miesięcznie ponoszone wydatki średnio wynoszą ok. 1600 złotych miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni podniosła, że dochody jej i małżonka wystarczają zaledwie na skromne codzienne utrzymanie. Z uzyskiwanych dochodów ponoszą koszty utrzymania domu, remontów, telefony, paliwo oraz wydatki na lekarstwa. Wezwaniem z dnia 30 października 2017r. w wykonaniu z zarządzenia z dnia 27 października 2017r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - jakie ponosi z małżonkiem miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu (opłaty za gaz, energię, telefon, podatek od nieruchomości itp.) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, - orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza z mężem miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, środki czystości itp.) oraz na utrzymanie samochodu (paliwo, ubezpieczenie, naprawy), - jakie ponosi z małżonkiem miesięczne wydatki na leczenie i lekarstwa należało wskazać wysokość, - czy posiada z małżonkiem oszczędności pieniężne, jeśli tak należało wskazać ich wysokość, Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 13 listopada 2017r. do Sądu wpłynęło pismo J. K. i S. K. w którym udzielono odpowiedzi na ww. pismo. Wyszczególniono, że miesięcznie wnioskodawczyni z mężem ponosi następujące koszty związane z utrzymaniem domu tj. opłatę za energię w wysokości 100,00 złotych, opłatę za gaz w wysokości 110,00 złotych, ubezpieczenie 57,91 złotych, opłatę za wodę w wysokości 60,00 złotych, wywóz odpadów śmieci 302,00 złotych, remonty 300,00 złotych, opłatę za telefony 100,00 złotych, abonament i internet 159,80 złotych, podatek od nieruchomości ok. 100,00 złotych. Nadto ponoszą wydatki na leki i leczenie, wizyta u okulisty 100,00 złotych lekarstwa ok. 150,00 złotych oraz wydatki związane z utrzymaniem samochodu tj. ubezpieczenie roczne 660,00 złotych, przegląd 100,00 złotych, paliwo miesięczne 200,00 złotych, eksploatacja 200,00 złotych. Wskazano, że łączna kwota ponoszonych wydatków wynosi ok. 2000 złotych miesięcznie. Pozostałą kwotę wnioskodawczyni z małżonkiem przeznacza na codzienne utrzymanie. Do ww. pisma załączono m.in. decyzje z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] o waloryzacji emerytur z dnia 1 marca 2017r., decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2017r. ustalającą podatek od nieruchomości na 2017r. w wysokości 181,00 złotych, rachunki za prąd, gaz, wodę, telewizję, paragony na zakup leków. W tym stanie faktycznym, zważono co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A.Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. Mając na uwadze dane przedstawione we wniosku i nadesłanych wyjaśnieniach stwierdzono, że wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Oceniając sytuację finansową wnioskodawczyni uznano, że przy wysokości środków finansowych jakimi wspólnie z małżonkiem dysponują oraz przy ponoszonych miesięcznych wydatkach związanych z utrzymaniem domu, leczeniem i bieżącymi potrzebami życia codziennego, nie jest ona w stanie bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu ustanowić pełnomocnika z wyboru. Stwierdzono, że byłby to wydatek wykraczający poza jej rzeczywiste możliwości finansowe. W związku z powyższym, przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Jednocześnie stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawczyni jest na tyle osobą ubogą, iż jej rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają jej wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Stwierdzono, że wnioskodawczyni, która wspólnie z małżonkiem uzyskują stałe i regularne dochody z tytułu emerytury w wysokości 3485,75 złotych miesięcznie jest w stanie wygospodarować środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym. Oceniono, że poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie w całości przez wnioskodawczynię nie spowoduje utraty jej płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Zauważyć trzeba, że wysokość wpisu sądowego od skargi wynosi jedynie 200 zł. Wysokość innych wpisów, które mogą (lecz nie muszą) pojawić się na dalszym etapie postępowania wynosiłaby 100 zł, a ponadto koszty te byłyby rozłożone w czasie. Pozwala to na przyjęcie, iż wnioskodawczyni będzie w stanie zgromadzić środki na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.