VII SA/Wa 1989/13

WyrokWSA w Warszawie2014-05-22

Skład orzekający: Małgorzata Jarecka, Joanna Gierak-Podsiadły, Renata Nawrot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, czy też powinien był samodzielnie rozstrzygnąć sprawę, umorzyć postępowanie lub uchylić decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ organ pierwszej instancji nie zastosował się do wytycznych sądu zawartych w poprzednim orzeczeniu, w szczególności nie ustalił, czy reklamy znajdują się nad pasem drogowym i czy wymagane jest zezwolenie na zajęcie pasa drogowego. Wynik tych ustaleń mógł prowadzić do udziału w postępowaniu dodatkowej strony (zarządcy drogi), co uzasadniało zapewnienie jej udziału w całym postępowaniu, również przed organem pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła demontażu dwóch reklam wielkoformatowych umieszczonych na elewacji budynku mieszkalnego. Po kilku decyzjach organów nadzoru budowlanego i uchyleniu ich przez WSA, organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność wykonania wytycznych sądu dotyczących ustalenia, czy reklamy znajdują się nad pasem drogowym i czy wymagane jest zezwolenie na jego zajęcie. Skarżąca spółka kwestionowała zasadność uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, domagając się umorzenia postępowania lub rozstrzygnięcia co do istoty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2014 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. Sp. K. z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie demontażu dwóch reklam wielkoformatowych skargę oddala Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej kpa, po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o.o. sp. k. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] maja 2013 r., Nr [...] nakazującej [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w [...] doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez dokonanie całkowitego demontażu reklam wielkoformatowych - siatek winylowych wraz z konstrukcją i oświetleniem lampami halogenowymi na elewacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy [...] w [...] - uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że postępowanie zostało wszczęte w związku z informacją o zamontowaniu reklam wielkoformatowych na elewacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy [...] w [...], którą potwierdziły przeprowadzone kontrole w dniach [...] sierpnia 2011 r., [...] sierpnia 2011 r. oraz [...] października 2011 r. Ponadto z kontroli tych wynika, że reklamy wielkoformatowe - siatki winylowe na konstrukcji wsporczej z oświetleniem lampami halogenowym w ilości 2-ch sztuk na elewacjach budynku mieszkalnego wielorodzinnego zostały zamontowane w sposób ograniczający dostęp światła dziennego do lokali mieszkalnych. W związku z powyższymi ustaleniami Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] października 2011 r., [...] nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej [...] usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w użytkowanym budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy [...] w [...] poprzez: demontaż 2 sztuk reklam wielkoformatowych - siatek winylowych wraz z konstrukcją wsporczą i oświetleniem lampami halogenowymi, umieszczonych na frontowej elewacji budynku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]stycznia 2012 r., Nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzje organu I instancji oraz na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm., dale "Prawo budowlane") nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej [...] usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w użytkowanym budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy [...] w [...] poprzez: demontaż 2 sztuk reklam wielkoformatowych - siatek winylowych wraz z konstrukcją wsporczą i oświetleniem lampami halogenowymi, umieszczonych na elewacji budynku. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...] w [...], wyrokiem z dnia 27 listopada 2012 r., sygn. akt: VII SA/Wa 731/12 uchylił decyzję organu wojewódzkiego z dnia [...] stycznia 2012 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] października 2011 r. Ponownie rozpoznając sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] maja 2013 r., Nr [...], działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 i art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i § 14a ustawy z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz. U. z 1999 r. Nr 74, poz. 836 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej kpa, nakazał [...] sp. z o. o. sp. k. z siedzibą w [...] doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez dokonanie całkowitego demontażu 2-ch reklam wielkoformatowych - siatek winylowych wraz z konstrukcją wsporczą i oświetleniem lampami halogenowymi na elewacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy [...]w [...]. Na skutek wniesionego przez [...] sp. z o.o. sp. k. odwołania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., Nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy powołując się na art. 153 p.p.s.a wskazał, że dla prawidłowego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy istotne znaczenie mają wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 2012 r., sygn. akt: VII SA/Wa 731/12 nakazujące dokonanie w sprawie dodatkowych ustaleń faktycznych. Między innymi Sąd zarzucił nieustalenie, czy siatka wraz z konstrukcją wsporczą i elementami oświetlenia są zawieszone na terenie i w granicach nieruchomości należącej do Wspólnoty Mieszkaniowej, czy też zajmują pas drogowy oraz nakazał ustalanie, czy inwestor legitymował się zgodą na zajęcie pasa drogowego w myśl art. 39 ust. 3, art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Organ II instancji wskazał, że z protokołu oględzin przeprowadzonych przez przedstawiciela organu powiatowego w dniu [...] kwietnia 2013 r. wynika, iż od strony zachodniej siatka przylega bezpośrednio do elewacji budynku, zaś od strony południowej jest ona umieszczona na konstrukcji stalowej nad ciągiem pieszym i jest wysunięta, częściowo odsłaniając przestrzeń między budynkiem, a w pozostałej części przylega bezpośrednio do ściany budynku. Z powyższych ustaleń wynika, iż siatka może być nadwieszona nad pasem drogowym, co stanowiłoby o interesie prawnym oraz przymiocie strony zarządcy drogi. Zdaniem organu odwoławczego organ powiatowy nie podjął żadnych działań w celu jednoznacznego ustalenia w/w wątpliwości (w zakresie przymiotu strony zarządcy drogi) oraz ewentualnie zapewnienia możliwości czynnego udziału w postępowaniu wszystkim stronom, czym naruszył również przepisy art. 10 i 28 kpa. W ocenie organu z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż organ I instancji nie podjął żadnych czynności w celu wykonania wskazań sądu dotyczących ustalenie czy inwestor legitymował się zgodą, czym naruszył również przepis art. 153 p.p.s.a. W związku z powyższymi ustaleniami organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę podejmie czynności zmierzające do wykonania wskazań sądu oraz kompleksowego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ uznał, że organ stopnia powiatowego nie ustalił prawidłowo stron postępowania (zarządcy drogi), co spowodowało brak powiadomienia ewentualnie zapewnienia możliwości czynnego udziału wszystkim stronom postępowania. Nie wyjaśnił, zgodnie z wytycznymi Sądu, czy inwestor legitymował się zgodą na zajęcie pasa drogowego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła [...] sp. z o. o. sp. k. z siedzibą w [...], dochodząc uchylenia zaskarżonej jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie: - art. 138 § 1 pkt 2 kpa, poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji błędne uchylenie zaskarżonej decyzji a następnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji na podstawie przepisu art. 138 § 2 kpa, pomimo, iż ze względu na okoliczności sprawy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego należało uchylić, a postępowanie umorzyć ewentualnie orzec co do istoty; - art. 7, art. 8, art. 12 oraz art. 107 kpa, poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do Państwa, nieposługiwanie się najprostszymi środkami prowadzącymi do szybkiego załatwienia sprawy oraz nienależyte uzasadnienie decyzji. W skardze podniesiono, że organ odwoławczy stwierdziwszy braki w postępowaniu dowodowym powinien zastosować art. 136 kpa i przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe w zakresie stwierdzonych braków, ponieważ braki te nie wymagały wydawania decyzji kasacyjnej. Jednocześnie skarżąca stwierdziła, że organ II instancji nie wykazał, iż przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego nie jest wystarczające. Zdaniem skarżącej w świetle podnoszonych przez nią zarzutów i okoliczności w odwołaniu od decyzji organu I instancji, organ II instancji ponownie rozpoznając sprawę winien umorzyć postępowanie, z uwagi na brak podstaw prawnych do podejmowania działań nadzorczych w zaistniałym stanie faktycznym. Skarżąc uznała, że skarżone rozstrzygnięcie poprzez przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ma cechy dowolności i nie jest oparte w przepisach prawa. Wydanie decyzji kasacyjnej przez organ II instancji w nieuzasadniony sposób przedłuża zaangażowanie Spółki w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.". Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Rozstrzygnięcie organu z dnia [...]grudnia 2012 r. wydane w rozpatrywanej sprawie było poddane kontroli sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 27 listopada 2012 sygn. akt 712/12 . W wyroku tym Sąd wskazał, że w sprawie "zaniechano przeprowadzenia istotnych czynności dowodowych, które mogły i mogą nadal mieć wpływ na wynik sprawy. Nie ustalono bowiem, czy siatka wraz konstrukcją wsporczą i elementami oświetlenia są zawieszone na terenie i w granicach nieruchomości należącej do Wspólnoty, czy też zajmują pas drogowy. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika tylko, że reklamy są umieszczone nad ciągiem komunikacyjnym, co może wskazywać, iż reklama jest zawieszona nad drogą publiczną. Jeżeli tak, to zasadne było dokonanie powyższego ustalenia, gdyż jego skutkiem może być udział w postępowaniu zarządcy drogi, a nadto wyjaśnienie, czy inwestor legitymował się jego zgodą na zajęcie pasa drogowego po myśli art. 39 ust. 3, 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Należy przypomnieć, że oceniając legalność zaskarżonej decyzji uwzględnić należy także treść art. 153 ppsa – zgodnie, z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działania lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Związanie sądu oceną prawną oznacza, że orzeczenie sądu wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika nie tylko z sentencji orzeczenia, ale również z jego uzasadnienia (wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2004 r. FSK 349/2004). Przepis art. 153 ppsa ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Związanie wynikające z tego przepisu przestaje obowiązywać jedynie w przypadku zmiany stanu prawnego lub zmiany stanu faktycznego (wyrok NSA z dnia 23 października 1998 r. I SA 1663/96), co w niniejszym przypadku, do czasu wydania przedmiotowej decyzji, nie miało miejsca. Powołany przepis w sposób jednoznaczny wyznacza kierunek postępowania sądu pierwszej instancji, który nie posiada już, na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego swobody w zakresie wykładni prawa. Zasada ta obowiązuje także organ orzekający, który będąc związany wykładnią prawa w sprawie nie może odstąpić ani od oceny prawnej, ani też od wskazań co do dalszego postępowania. Reasumując, podkreślić należy, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciąży na organie administracyjnym i na sądzie ponownie rozpatrującym tą samą sprawę, gdyż zgodnie z art. 170 ppsa, ocena prawna wyrażona w prawomocnym orzeczeniu wiąże sąd, który je wydał, a także strony i inne sądy oraz organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy za organem II –ej instancji stwierdzić , że ponownie rozpatrujący sprawę organ I –ej instancji nie zastosował się zawartej w wyroku oceny i nakazu dalszego postępowania. W istocie nie ustalono, czy zainstalowane na elewacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy [...] w [...] siatka winylowa wraz z konstrukcją wsporczą i oświetleniem lampami halogenowymi znajduje się nad pasem drogowym. Tym samym nie poczyniono nakazanych w/wym wyrokiem dalszych ustaleń, co do konieczności uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego oraz ewentualnego uczestnictwa w postępowaniu zarządca drogi. Nie ma także racji Skarżąc wywodząc, iż niezasadnie w takiej sytuacji organ II –ej instancji uchylił zaskarżoną decyzję, albowiem winien samodzielnie rozstrzygnąć w sprawie. W ocenie Sądu, organ II - ej instancji prawidłowo orzekł o uchyleniu decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, albowiem wynik ustaleń mógł prowadzić do udziału w postępowaniu dodatkowej strony, co uzasadniałoby zapewnienie jej udziału w całym postępowaniu tzn. także przed organem I –ej instancji. Należy także wskazać, iż w toku rozprawy pełnomocnik organu przedłożył fax decyzji z [...] grudnia 2013 r. umarzającej postepowanie w sprawie, z uzasadnienia której wynika, że postępowanie toczące się po uchyleniu zaskarżonej decyzji z uwagi na usunięcie reklamy zostało zakończone umorzeniem. W ocenie Sądu informacja powyższa nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, albowiem przedmiotem postępowania jest decyzja uchylająca decyzję organu I –ej instancji z przyczyn określonych w jej uzasadnieniu i w określonych okolicznościach sprawy. Zmiana stanu faktycznego w sprawie, która nastąpiła po wydaniu tej decyzji i miała wpływ na wynik toczącego się równolegle postępowania przed organem I –ej instancji, nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem skargi. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło