VII SA/Wa 1990/08
WyrokWSA w Warszawie2009-05-14
Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Leszek Kamiński, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może umorzyć postępowanie odwoławcze na podstawie art. 105 § 1 kpa, gdy decyzja organu pierwszej instancji o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna, a następnie została uchylona przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może umorzyć postępowania odwoławczego na podstawie art. 105 § 1 kpa, gdy decyzja organu pierwszej instancji o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna, a następnie została uchylona przez sąd administracyjny. Uchylenie decyzji przez sąd administracyjny zobowiązuje organ odwoławczy do ponownego rozpoznania sprawy merytorycznie, z uwzględnieniem oceny prawnej i wskazań sądu. Umorzenie postępowania w takiej sytuacji jest nieuprawnionym uchylaniem się od rozstrzygnięcia sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę drogi. Decyzja Starosty z 2002 r. zatwierdziła projekt i udzieliła pozwolenia. Wojewoda utrzymał ją w mocy w 2002 r. WSA uchylił decyzję Wojewody w 2007 r. Następnie Wojewoda w 2008 r. umorzył postępowanie odwoławcze, uznając sprawę za bezprzedmiotową z powodu zrealizowania inwestycji. Skarżący E. i W. G. zakwestionowali ustalenia organu dotyczące zrealizowania inwestycji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia [...] września 2008r., stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Wojewody na rzecz E. i W. G. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2009 r. sprawy ze skargi E. i W. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. znak [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz E. i W. G. kwoty po 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych na rzecz każdego z nich tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2002r. Starosta Powiatu W. na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. nr 89, poz. 414 ze zmianami) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeka postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1980r. nr 9, poz. 26 ze zmianami)
← zatwierdził projekt budowlany drogi oznaczonej symbolem [...] na odcinku od drogi oznaczonej symbolem [...] w kierunku północnym do drogi oznaczonej symbolem [...] na terenie Gminy W. i wydał pozwolenie Gminie W. na budowę zgodnie z zatwierdzonym projektem stanowiącym integralną część decyzji.
Odwołania od powyższej decyzji wnieśli I. i T. K. oraz E. i W. G., po rozpatrzeniu których Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] października 2002r. na podstawie art. 138 § 1 pkt.1 kpa
← utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy wyjaśnił, iż brak jest podstaw do zmiany decyzji z dnia [...] marca 2002r., gdyż jest ona zgodna z prawem. Inwestor spełnił wymagania określone w przepisach Prawa budowlanego w związku z czym brak było podstaw do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę. Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących naruszenia własność skarżących organ wyjaśnił, iż droga przebiega w granicach działki będącej we władaniu Gminy W.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2007r. wnieśli E. i W. G., po rozpatrzeniu, której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 października 2007r. sygn. akt VIISA/Wa 1171/07 uchylił zaskarżoną decyzję.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2008r. znak [...], na podstawie art. 105 § 1 kpa, ponownie rozpatrując odwołania wniesione przez I. i T. K. oraz E. i W. G. od decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...] marca 2003r.
← umorzył postępowanie odwoławcze.
Uzasadniając decyzję Wojewoda [...] zgodził się z zarzutami odwołania dotyczącymi braku wykazania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wprawdzie Rada Gminy W. w dniu [...] listopada 2001r. podjęła uchwałę nr [..] w sprawie wyrażenia zgody m. in. na nabycie części nieruchomości gruntowych przeznaczonych pod drogi oznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego osiedla [...] symbolami [...], [...], [...], lecz nie stanowi ona żadnego z tytułów prawnych wymienionych w art. 3 pkt. 11 Prawa Budowlanego.
Okoliczność ta, zdaniem organu, pozostaje jednak bez wpływu na treść rozstrzygnięcia bowiem, jak wynika z pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008r. droga oznaczona symbolem [...] na odcinku od drogi oznaczonej symbolem [...] w kierunku północnym do drogi oznaczonej symbolem [...] została zrealizowana. Wykonano jezdnię o nawierzchni asfaltowej oraz chodniki utwardzone kostką betonową i granitową.
Wobec powyższego merytoryczne rozpatrzenie sprawy jest bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 kpa, gdyż nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej – w formie decyzji administracyjnej – ingerencji organu administracyjnego, jakiekolwiek bowiem rozstrzygnięcie merytoryczne w stosunku do zrealizowanej budowy jest niecelowe. Organ administracji publicznej nie może kontynuować postępowania w celu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, bowiem taka decyzja może dotyczyć tylko przyszłych zamierzeń inwestycyjnych, a zrealizowanie obiektu powoduje bezprzedmiotowość postępowania.
Cytując wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005r. sygn. akt II OSK 286/05 organ podał, iż "(...) po zrealizowaniu określonej inwestycji, zatwierdzenie projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę jest bezprzedmiotowe, a postępowanie w tym zakresie winno z mocy art. 105 § 1 kpa. ulec umorzeniu".
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2008r. wnieśli E. i W. G. Skarżący zakwestionowali ustalenia organu dotyczące zrealizowania inwestycji. podali, iż wykonano jedynie roboty związane z położeniem nawierzchni asfaltowej. Inwestycja zatem nie została wykonana, a prace przewidziane do wykonania na ich działce nie zostały rozpoczęte.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek nie z przyczyn w niej podniesionych.
Zgodnie z art. 105 § 1 kpa "Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania". Bezprzedmiotowość postępowania, o której stanowi art. 105 § 1 kpa. oznacza brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, wobec czego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty.
W niniejszej sprawie fakt zrealizowania inwestycji, choć ta okoliczność w ocenie Sądu nie została w sposób niewątpliwy ustalona, oznacza zdaniem organu, że wystąpiła przesłanka bezprzedmiotowości postępowania prowadzonego w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę.
Z takim stanowiskiem organu nie można się zgodzić. Jak wynika z akt postępowania decyzja Starosty Powiatu W. z dnia [...] marca 2002r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę drogi stała się ostateczna z chwilą utrzymania jej w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2002r.. Oznacza to, że inwestor rozpoczynając roboty budowlane dysponował zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2003r. nr 207, poz. 2016 ze zm.) ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę.
Uchylenie tej decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (wyrok z dnia 16 października 2007r. sygn. akt VIISA/Wa 1171/07), zobowiązywało Wojewodę [...] do ponownego rozpoznania odwołania od decyzji udzielającej pozwolenia na budowę z uwzględnieniem oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Sądu – zgodnie z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Organ zatem powinien wydać decyzję merytoryczną, a nie w sposób nieuprawniony uchylać się od rozstrzygnięcia sprawy.
W okolicznościach niniejszej sprawy brak było bowiem podstaw do przyjęcia, iż wydanie decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę nastąpiło by po zrealizowaniu, bądź rozpoczęciu realizacji inwestycji.
Przypomnieć należy, jak wielokrotnie to podkreślano w orzecznictwie NSA, iż decyzja o pozwoleniu na budowę może dotyczyć wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych i realizacja robót budowlanych przez inwestora przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, nawet jeśli nie została wykonana całość tych robót, powoduje bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem o pozwolenie na budowę (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 2000r., IV
SA1164/98 nie publ.). W niniejszej sprawie inwestor przed rozpoczęciem robót budowlanych dysponował ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, zatem brak było podstaw do przyjęcia, iż wystąpiła przesłanka bezprzedmiotowości postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę.
Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, iż decyzja Wojewody [...] wydana została z naruszeniem art. 138 kpa. Przepis ten wyczerpująco określa rodzaje decyzji jakie podjąć może organ odwoławczy. Wojewoda [...] na podstawie art. 105 § 1 kpa. wydał decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego.
Takie rozstrzygnięcie jest wadliwe.
Podkreślić należy, iż organ odwoławczy zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 kpa posiada kompetencje do umorzenia postępowania odwoławczego w sytuacji, gdy odwołanie wniesione zostało przez przedmiot nie będący stroną postępowania.
Zgodnie z art. 127 § 1 kpa od decyzji wydanej w I instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Legitymację do wniesienia odwołania posiada zatem wyłącznie strona postępowania, a więc podmiot mający interes prawny w sprawie. W niniejszym postępowaniu przymiot strony E. i W. G. nigdy nie był kwestionowany dlatego też organ wadliwie umorzył postępowanie odwoławcze.
Z wyżej wskazanych przyczyn uważając, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów, postępowania mającym wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1c ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 135 i art. 200 cyt ustawy orzeczono jak w pkt II i III wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło