VII SA/Wa 1992/12

WyrokWSA w Warszawie2013-02-26

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Joanna Gierak-Podsiadły, Włodzimierz Kowalczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli okoliczności podnoszone we wniosku były już przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, który oddalił skargę na tę decyzję?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli żądanie dotyczy decyzji, która była już przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, a sąd oddalił skargę na tę decyzję. W takiej sytuacji występuje przeszkoda przedmiotowa, uniemożliwiająca ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy ze względu na powagę rzeczy osądzonej.
Stan faktyczny
J. T. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2003 r., utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2002 r. nakazującą rozbiórkę garażu. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania, wskazując, że decyzje te były już przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który prawomocnym wyrokiem z 2008 r. oddalił skargę J. T. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów k.p.a. poprzez nierozpoznanie merytoryczne zarzutów i błędne uznanie, że wcześniejsze zaskarżenie decyzji uniemożliwia późniejszą kontrolę.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę J. T. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2013 r. sprawy ze skargi J. T. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r., znak: [...] na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (teks jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), odmówił wszczęcia na wniosek J. T. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r., Nr [...]/03. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] marca 2002 r., nr [...]/2002, nakazał J. T. rozbiórkę samowolnie wybudowanego garażu murowanego zlokalizowanego na działce nr [...] w [...] przy ulicy [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Warszawie po rozpatrzeniu odwołania J. T. decyzją z dnia [...] marca 2003 r., nr [...]/03, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia [...] października 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1209/08, oddalił skargę J. T. na ww. decyzję organu II instancji. Rozpoznając wniosek J. T. dotyczący stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r., Nr [...]/03 oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2002 r., nr [...]/2002 Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że art. 61 a § 1 k.p.a. dopuszcza możliwość wydania rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Zdaniem organu w niniejszej sprawie zachodzi niedopuszczalność przedmiotowa bowiem żądanie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności dotyczy decyzji, która była już uprzednio kontrolowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który prawomocnym wyrokiem z dnia [...] października 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1209/08, oddalił skargę J. T. na ww. decyzję. We wniosku o stwierdzenie nieważności J. T. podniósł okoliczności, które są tożsame z podnoszonymi w toku postępowania odwoławczego od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2002r i były przedmiotem badania sądu. Organ stwierdził, że skutkiem oddalenia skargi przez sąd jest niedopuszczalność stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, bowiem zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sąd z urzędu ustala, czy występują okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności w myśl art. 156 § 1 k.p.a. Żadna z przesłanek wymienionych w tym przepisie nie zmienia swej wartości prawnej z upływem czasu. Jeżeli przyczyny nieważności nie występowały w chwili wydania decyzji, to nie powstaną one również po jej wydaniu, zatem wszystkie mogą być ujawnione w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Organ stwierdził, że sprawa zgodności decyzji z prawem nie może być odmiennie oceniona ani przez organ administracji publicznej, ani przez sąd administracyjny, a na organie ciąży obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu. Po rozpatrzeniu wniosku J. T. o ponowne rozpatrzenie sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r., utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] maja 2012 r. podtrzymując argumenty w nim zawarte. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. T. domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania: art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77 k.p.a. poprzez nie rozpoznanie merytoryczne zarzutów oraz oparcie rozstrzygnięcia na uznaniu, że fakt wcześniejszego zaskarżenia decyzji do sądu administracyjnego uniemożliwia późniejszą kontrolę decyzji nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia. Skarżący przywołując treść art. 29 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego podniósł, że decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego garażu murowanego została wydana z rażącym naruszeniem prawa gdyż przedmiotowy budynek zwany garażem w istocie stanowił budynek gospodarczy, parterowy o powierzchni nie przekraczającej 25m2 co powodowało, że jego budowa nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżonemu postanowieniu nie można postawić zarzutu naruszenia prawa, zaś w myśl przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz 1269 ) sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest jedynie pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie wydane na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a., odmawiające wszczęcia na wniosek skarżącego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji rozbiórkowej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r., Nr [...]/03, która była przedmiotem kontroli sądu w postępowaniu zwykłym i co do której sąd administracyjny oddalił skargę. W myśl art. 61 a § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego wtedy, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub postępowanie nie może być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn. Kwestia sposobu rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji co do której sąd administracyjny oddalił skargę była przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009r, sygn.akt. I OPS 6/09 ( LEX nr 530338 ). Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09, podjęta w składzie siedmiu sędziów znajduje zastosowanie także do postanowienia odmawiającego wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, wydanego na podstawie art 61 a § 1 k.p.a. Z powyższej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania, organ administracji publicznej ustali wystąpienie z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W rozpoznawanej sprawie organ nadzoru zbadał okoliczności wskazane we wniosku o stwierdzenie nieważności stwierdzając, że są tożsame z podnoszonymi w toku postępowania odwoławczego od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2002 r. i były przedmiotem badania sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 22 października 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1209/08, oddalił skargę J. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r., Nr [...]/03, którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2002 r., nr [...]/2002 nakazującą J. T. rozbiórkę samowolnie wybudowanego garażu murowanego. Z ustalonego przez organy nadzoru budowlanego stanu faktycznego wynika, że inwestor w 2001 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę wybudował garaż murowany o wymiarach 8,5 x 3,5 m , kryty eternitem. Podstawę materialno prawną decyzji rozbiórkowej stanowił art. 48 Prawa budowlanego. Przedmiotem rozstrzygnięcia sądu była decyzja rozbiórkowa kontrolowana pod kątem prawidłowości zastosowania art. 48 Prawa budowlanego. Wyrok oddalający skargę zamyka organowi drogę do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji gdyż wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powołując się na art. 61 a § 1 k.p.a trafnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn przedmiotowych. Odmowa wszczęcia postępowania uniemożliwia rozpoznanie merytoryczne sprawy dlatego niezasadne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77 k.p.a poprzez nie rozpoznanie merytoryczne zarzutów. Prawidłowe rozstrzygnięcie organu i bezzasadność zgłoszonych zarzutów skargi powodują jej oddalenie stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło