VII SA/Wa 1993/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi S. B. i E. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie skargę oddala. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją z dnia [...] maja 2007r., nr [...] działając na podstawie art. 42 ust. 2 w związku z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U z 2000r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) - nałożył na H. N. obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie wybudowanego garażu na działce nr [...] położonej w W., przy ulicy M. W dniu 9 czerwca 2005r. dokonano oględzin istniejącego garażu znajdującego się na działce przy ul. M. i stwierdzono, że przedmiotowy garaż o wymiarach 3,15m x 9,10m i wysokości 3,50m wybudowany z bloczków gazobetonowych, kryty eternitem został dobudowany do budynku mieszkalnego i usytuowany w granicy z działką sąsiednią. Według oświadczenia H. N. garaż został wybudowany w 1984 roku za zgodą sąsiada i od tego czasu jest użytkowany. Przedmiotowy garaż wybudowano bez pozwolenia na budowę. Organ I instancji wyjaśnił, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2005r. nałożył na H. N. obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie wybudowanego garażu na działce nr [...], położonej w W., przy ulicy M. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2006r. utrzymał powyższą decyzję w mocy. Od niniejszej decyzji E. B. i S. B. złożyły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 7 września 2006r. - sygn. akt VII SA/Wa 463/06 uchylił zaskarżoną decyzję. Wobec powyższego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Warszawie decyzją z dnia [...] marca 2007r. uchylił decyzję Nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W dniu 19 kwietnia 2007r. dokonano ponownych oględzin w przedmiotowej sprawie, podczas których nie stwierdzono zmian stanu faktycznego budynku w stosunku do stanu poprzedniego. W wyniku pomiarów stwierdzono, że budynek garażu znajduje się w odległości 3,95 m od budynku mieszkalnego usytuowanego na działce E. B. i S. B. Organ I instancji ustalił, iż wybudowany w latach osiemdziesiątych budynek garażu stanowiący własność H. N. został dobudowany do istniejącego w tym okresie budynku garażowego na działce stanowiącej własność E. B. i S. B., co potwierdzała załączona do akt fotografia oraz przeprowadzone oględziny z udziałem zainteresowanych stron. Przedmiotowy budynek garażu wybudowany został bez wymaganego pozwolenia na budowę, jednakże brak było przesłanek do zastosowania art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane, gdyż przedmiotowa budowa i jej lokalizacja na granicy działki była zgodna z obowiązującym wówczas miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jak również Rozporządzeniem Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r., które zgodnie z § 13 ust. 1 wyraźnie dopuszcza możliwość lokalizacji budynków gospodarczych na granicy działki, jeśli jest to zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i nie utrudnia zabudowy sąsiedniej działki. Ponadto, po przeanalizowaniu przedłożonej przez inwestora inwentaryzacji wraz z oceną stanu technicznego budynku garażu organ stwierdził, iż nie zachodzą również przesłanki do zastosowania art. 40 Ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane, wobec czego, biorąc pod uwagę fakt zgodności przedmiotowej budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz sztuką budowlaną, zasadnym było w trybie art. 42 ust. 1 ustawy Prawo budowlane zalegalizowanie przedmiotowej inwestycji i nałożenie na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [..] września 2007r., nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz.1071 z późn. zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania S. B. i E. B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] maja 2007r. Mimo różnic w ustaleniu daty budowy obiektu w początkowej fazie postępowania organ za datę powstania garażu przyjął datę podaną przez inwestorów w trakcie ustaleń dokonanych podczas wizji lokalnych tj. lata 1980 - 1990. Wcześniejsze informacje dotyczące momentu powstania obiektu podane przez H. D. nie zostały przez w/wymienioną potwierdzone, gdyż jak oświadczyła podczas wizji lokalnej w dniu 19.04.2007r. nie jest w stanie podać daty wybudowania przedmiotowego garażu. Dlatego też organ przyjął, iż faktyczną datą budowy są lata, w których obowiązywała ustawa Prawo budowlane z 1974 r. Biorąc pod uwagę treść art. 37 ust. 1 ww. ustawy organ ustalił, iż teren na którym wybudowano przedmiotowy garaż zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta W. obowiązującym od 1980r. był terenem mieszkalnictwa jednorodzinnego, a więc znajduje się na obszarze, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym jest przeznaczony pod tego typu zabudowę. Dlatego też lokalizacja spornego obiektu nie stanowiła naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. Ponadto wizja lokalna wykazała, że przedmiotowy obiekt usytuowany jest w odległości 3,95 m od budynku mieszkalnego na działce sąsiedniej. Odległość ta wynikała z faktu ocieplenia przez stronę skarżącą budynku mieszkalnego, gdyż uprzednio, co wynikało z przedłożonych w toku postępowania map do celów projektowych odległość ta wynosiła 4,00 m. Wyżej podana odległość nie naruszała przepisów dotyczących warunków technicznych. Zgodnie z analizą przepisów dotyczących warunków technicznych obowiązujących w tym czasie tj. § 13 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 03.07.1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17 z 1980r. poz. 62 ze zm.), dopuszcza się sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynku gospodarczego z zastrzeżeniem, że nie utrudni to prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej a ponadto jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Jak wynikało z akt sprawy sporny garaż przylegał do istniejącego wcześniej budynku garażowego skarżących. Z analizy materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy wynikało, iż przedmiotowy garaż nie naruszał prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej, ani także nie zakłócał w żaden sposób prawidłowego użytkowania tejże działki, stąd też zasadnym było nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007r. złożyły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. B. i E. B. wnosząc o jej uchylenie. W skardze podniesiono, iż w związku z tym, że usytuowanie obiektu budowlanego w bezpośredniej granicy z sąsiadem jest sytuacją tylko wyjątkowo dopuszczoną przez przepisy, obowiązkiem organu jest odniesienie się do kwestii lokalizacji przedmiotowego garażu. Organ powinien zbadać zgodność usytuowania garażu w granicy i w świetle przepisów Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. W skardze zarzucono, iż organ nie zastosował się do wskazówek zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2006r mających na celu wyjaśnienie istotnych braków, które miały miejsce w pierwszym postępowaniu. Pracownik przeprowadzający oględziny nie zastosował się do powyższych wytycznych i pobieżnie wykonał swój obowiązek podając niezgodną z prawdą odległość pomiędzy garażem, a budynkiem mieszkalnym - 3,95 m. Ponadto wniesiony samowolnie garaż jest tak skonstruowany, iż powoduje spływanie wód opadowych na posiadłość skarżących, co uniemożliwia wykorzystanie ziemi znajdującej się w sąsiedztwie garażu na hodowlę roślin i w rezultacie powoduje pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, będących przesłanką nakazania przymusowej rozbiórki zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. W ocenie skarżących Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wybiórczo zastosował § 13 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. pomijając całkowicie treść ustępu 2, a cytując wyłącznie ustęp 1, który jest niekorzystny dla strony i na jego podstawie wydał decyzję kształtującą prawo. W skardze podniesiono ponadto, iż zgodnie z § 36 ust. 1 pkt 5 powyższego rozporządzenia budynki powinny być projektowane i wznoszone w sposób zapewniający ochronę środowiska. W świetle art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz. U. 1980 r. Nr 3 poz. 6) ochrona środowiska polega m.in. na racjonalnym gospodarowaniu zasobami przyrodniczymi, a więc również gleby. Skoro wzniesienie przedmiotowego garażu bezpośrednio przy granicy uniemożliwia wykorzystanie ziemi znajdującej się w sąsiedztwie tego garażu na hodowlę roślin, organ orzekający w sprawie miał obowiązek rozważenia tej sprawy, zapewniając stosowanie przepisu art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego. Ponadto organ odwoławczy całkowicie pominął merytoryczne argumenty, podnoszone w odwołaniu. W szczególności stwierdzając, iż elementy konstrukcyjne przedmiotowego budynku wykonane postały zgodnie ze sztuką budowlaną nie odniósł się do zdjęć, które ewidentnie ukazywały, iż wody opadowe ściekające z dachu po ścianach, spowodowały pęknięcia ścian. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Skarga podlega oddaleniu, albowiem zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. Okolicznością niekwestionowaną w niniejszej sprawie jest fakt wybudowania garażu znajdującego się na nieruchomości położonej przy ul. M. w W. bez wymaganego pozwolenia na budowę. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie prawidłowo dokonano ustaleń faktycznych i zastosowano właściwe przepisy prawa materialnego. Powstanie samowoli budowlanej przed dniem 1 stycznia 1995r., powodowało, że w niniejszej sprawie winny mieć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.). Wskazać należy, iż przepisy powołanej ustawy nie przewidywały bezwzględnego stosowania przymusowej rozbiórki lecz pozwalały na legalizację samowolnie wzniesionych obiektów, o ile nie zachodziły przesłanki przewidziane w art. 37 ww. ustawy. Stosownie do treści powołanego przepisu obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Organy administracji orzekające w rozpatrywanej sprawie miały obowiązek rozważenia w pierwszej kolejności, czy nie zachodzą przesłanki do nakazania przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego. Stosując się do dyspozycji wymienionego przepisu w rozpoznawanej sprawie wykazano, iż wybudowany w ramach samowoli budowlanej garaż nie naruszał ustaleń obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta W. obowiązującego od 1980r. gdyż działka, na której został wzniesiony należała do strefy mieszkalnictwa jednorodzinnego. Z przedstawionej dokumentacji przedmiotowego budynku zawierającej ocenę w zakresie zgodności wykonanych robót z przepisami wynikało, iż prace wykonano zgodnie ze sztuką budowlaną i przepisami, budynek zaś nadaje się do użytkowania i nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia. Sporny garaż, jak wykazały organy administracji, zgodny jest również z warunkami określonymi w rozporządzeniu Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. Stosownie do treści § 13. 1 rozporządzenia dopuszcza się sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynku gospodarczego ze ścianami z materiałów niepalnych i z dachem o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych, jeżeli nie utrudni to prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej, a ponadto jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Na terenach zabudowy zagrodowej w indywidualnych gospodarstwach rolnych zgodę na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy wyraża terenowy organ administracji państwowej, właściwy w sprawach pozwoleń na budowę; 2. W wypadkach określonych w ust. 1 ściany budynku gospodarczego, graniczące z działką sąsiednią, nie powinny mieć okien i drzwi, a wody opadowe z dachu od strony granicy działki nie mogą być odprowadzane na teren działki sąsiedniej. Budynki gospodarcze usytuowane bezpośrednio przy granicy działki nie mogą przylegać do budynków mieszkalnych na sąsiedniej działce. Formą legalizacji w sytuacji, gdy obiekt spełnia wszystkie wymogi prawa budowlanego jest pozwolenie na jego użytkowanie, które jest jednocześnie stwierdzeniem zdatności obiektu do użytkowania wykonanego obiektu. Przez zdatność do użytku należy również rozumieć takie zrealizowanie obiektu, iż nie narusza on uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym właściciela działki sąsiedniej. Z przedstawionych akt sprawy, wynika, iż interes ten nie został naruszony. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej wody opadowe ze spornego garażu nie są odprowadzane na działkę sąsiednią, nie można zatem uznać, iż powoduje on pogorszenie warunków użytkowych skutkujących nakazem rozbiórki. Skarżące ponadto nie przedstawiły żadnej dokumentacji, na poparcie swoich twierdzeń, iż odległość garażu od budynku mieszkalnego jest mniejsza od tej, którą ustalił organ nadzoru budowlanego w trakcie wizji lokalnej. Jeżeli nie zachodziły przesłanki do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego organ administracji państwowej powinien usankcjonować popełnienie naruszenia prawa polegające na wybudowaniu obiektu bez pozwolenia na budowę, przyjmując zawiadomienie o oddaniu obiektu do użytku, bądź nałożyć na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia i wydać mu pozwolenie, po dopełnieniu warunków określonych w art. 41 i art. 42 Prawa budowlanego, o ile nie ma ku temu przeszkód w obowiązujących przepisach prawa (wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego -Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 22.02.1984r, SA/Po 1018/83, LexPolonica nr 299390). Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.