VII SA/Wa 1996/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi S. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] wydanym na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a. Wojewoda [...] odmówił wszczęcia na wniosek S. W. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2009 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorowi Gminie [...] pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na przebudowie drogi gminnej nr [...][...]w Gminie [...]. W ocenie organu I instancji wnioskodawca nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 28 ust 2 Prawa budowlanego do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. W postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją wnioskodawca nie brał udziału, a w decyzji o pozwoleniu na budowę obszar oddziaływania projektowanej inwestycji został ograniczony do działek inwestora o nr ew [...] i [...]. Organ ustalił, iż S. W. jest właścicielem nieruchomości o nr ew [...], która graniczy z działką inwestycyjną nr ew [...]. Skarżący wskazał, iż przymiot strony postępowania przysługuje mu z uwagi na naruszenie przez inwestycję jego prawa własności do działki nr ew [...]. Organ I instancji odmawiając skarżącemu przymiotu strony stwierdził, iż nie jest właściwy do badania zgodności projektu budowlanego z faktycznie wykonanymi robotami budowlanym, a ewentualne przeznaczenie części nieruchomości pod inwestycję niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym leży poza obszarem przedmiotowego postępowania. Zdaniem organu z akt sprawy nie wynika, że inwestycja jest realizowana na działce wnioskodawcy. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia S. W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r., znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że zarówno w sprawie o pozwolenie na budowę prowadzone w trybie zwykłym jak i w trybach nadzwyczajnych krąg podmiotów uznawanych za strony powinien być identycznie ustalony na podstawie art. 28 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r- Prawo budowlane. Natomiast znajdowanie się nieruchomości w strefie oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 28 ust 2 Prawa budowlanego należy rozumieć w ten sposób, że przez oddziaływanie obiektu naruszone zostają konkretne normy prawa materialnego np. przepisy techniczno-budowlane z których dany podmiot wywodzi swój interes prawny jako strona postępowania. Dokonując analizy projektu budowlanego organ odwoławczy ustalił, iż kwestionowana inwestycja polegała na przebudowie drogi gminnej, w rozumieniu art. 3 pkt 7 a Prawa budowlanego, który to przepis dopuszcza w przypadku przebudowy zmiany charakterystycznych parametrów, w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego. Zgodnie z treścią projektu budowlano – wykonawczego, całość robót budowlanych wykonywana będzie w granicach istniejącego pasa drogowego tj działek nr ew. [...]obręb [...] i nr [...]obręb [...]. Organ odwoławczy stwierdził, że planowana inwestycja nie powoduje ograniczenia w swobodzie zagospodarowania działki nr ew. [...] należącej do skarżącego, która graniczy z przebudowywaną drogą gminną. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji, iż wniosek o wszczęcie postępowania nadzorczego złożył podmiot nie posiadający przymiotu strony, a zatem uzasadniona jest odmowa wszczęcia na wniosek S. W. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2009 r., Nr [...]. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł S. W. domagając się o uchylenia obu zaskarżonych postanowień. Skarżący wskazał, że zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę projekt budowlany oraz karta informacyjna ( określona jako załącznik nr [...] do decyzji Wójta Gminy [...]z dnia [...] marca 2009r, znak: [...]) przedsięwzięcia przewidują przebudowę drogi gminnej z naruszeniem granicy pasa drogowego. Z obu tych dokumentów wynika, że szerokość przebudowywanej drogi na wysokości działki skarżącego wynosi ponad 8 metrów. Zdaniem skarżącego zaprojektowana przebudowa drogi na odcinku działki nr [...], który graniczy z działką skarżącego nr [...] jest szersza o 3 metry od działki inwestycyjnej i narusza granicę działki nr [...] stanowiącej własność skarżącego. Skarżący podnosi, iż "Zatwierdzając projekt budowlany ponad 8 metrów szerokości (pas asfaltu pobocza i rowy) w rzeczywistości na części mojej nieruchomości pobudowano rów i pobocze tej właśnie drogi". W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przedmiotem sprawy poddanej kontroli Sądu jest postanowienie wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmawiające wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2009 r., Nr [...] o pozwoleniu na budowę z powodu uznania, iż wniosek o stwierdzenie nieważności pozwolenia złożył podmiot nie będący stroną postępowania. W myśl art. 61 a § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego wtedy, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub postępowanie nie może być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 kwietnia 2007 r, sygn.akt. II OSK 598/06 z którego wynika, że zarówno w sprawie o pozwolenie na budowę prowadzone w trybie zwykłym jak i w trybach nadzwyczajnych krąg podmiotów uznawanych za strony powinien być identycznie ustalony na podstawie art. 28 ust 2 Prawa budowlanego, będącego normą szczególną w stosunku do art. 28 kpa. Sprawa o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę jest bowiem prowadzona tylko w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego lecz nie zmienia to jej zasadniczego problemu, którym jest problem udzielenia pozwolenia na budowę. W rozpoznawanej sprawie organ administracji wadliwe powołał się na brak legitymacji procesowej skarżącego wnoszącego o stwierdzenie nieważności decyzji. Z pism przedłożonych przez skarżącego w organie ( wniosku o stwierdzenie nieważności, pisma z dnia 6 kwietnia 2012 oraz zażalenia ) wynika, że swój interes prawny skarżący wywodzi z art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego. Zdaniem skarżącego zatwierdzony projekt budowlany przewiduje przebudowę drogi gminnej z naruszeniem granicy działki nr w [...] stanowiącej własność skarżącego. We wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji skarżący wskazywał, że działka inwestycyjna nr [...] ma szerokość tylko 8 metrów, a szerokość zaprojektowanej przebudowy drogi wynosi 12 metrów. Tym samym przebudowa drogi została zaprojektowana na części nieruchomości skarżącego z naruszeniem jego prawa własności. Skarżący przedstawił okoliczności świadczące o posiadaniu przez niego interesu prawnego wynikającego z naruszenia prawa własności, które chronione jest przepisami prawa materialnego tj. art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego. Zbadanie przez organ legitymacji materialno-prawnej skarżącego wymaga przeprowadzenia szczegółowego postępowania wyjaśniającego. W toku takiego postępowania można dokonać niezbędnych ocen w zakresie treści prawa materialnego, odnoszących się do praw podmiotu wnoszącego żądanie. Załatwienie wniosku skarżącego powinno odbyć się w drodze wydania decyzji. Jeżeli w wyniku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego okaże się, że wniosek pochodzi od podmiotu, który nie ma legitymacji materialnej do jego złożenia organ może umorzyć wszczęte postępowanie. W ocenie sądu zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 61 a § 1 k.p.a. Z tej przyczyny należało uchylić wadliwe postanowienia stosownie do art. 145 §1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie art. 152 ww. ustawy.