VII SA/Wa 1997/07

PostanowienieWSA w Warszawie2008-01-28

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła-Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, prowadząca działalność gospodarczą i posiadająca dochód z emerytury, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Posiadanie dochodu z emerytury oraz prowadzenie działalności gospodarczej, mimo deklarowanego braku dochodu z niej, sugeruje realną możliwość ponoszenia kosztów sądowych, zwłaszcza przy przychodzie z działalności gospodarczej wynoszącym ponad 120 tys. zł w jednym miesiącu.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni Z. A. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Po wezwaniu do złożenia dodatkowych wyjaśnień, wnioskodawczyni przedstawiła dane dotyczące swojej sytuacji materialnej, w tym dochodu z emerytury, posiadania domu jednorodzinnego, współwłasności nieruchomości oraz prowadzenia sklepu jubilerskiego, który według jej oświadczeń nie przynosi dochodu. Sąd ocenił, że przedstawione dane nie uzasadniają przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono Z. A. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 stycznia 2008r. po rozpoznaniu wniosku Z. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007r. znak: [....] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić Z. A. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 28 grudnia 2007r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy Z.A., w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 8 stycznia 2008r. wezwano wnioskodawczynię do nadesłania dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wyjaśnienia zostały nadesłane do Sądu w dniu 22 stycznia 2008r. W sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi –Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Powołany wyżej przepis wskazuje, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. Z przedstawionych danych przez wnioskodawczynię zarówno w formularzu jak i w piśmie wyjaśniającym nie wynika aby należała ona do ludzi rzeczywiście ubogich, których środki są bardzo ograniczone. W formularzu wniosku wnioskodawczyni podała, że utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytury w wysokości 1.160,00 złotych. Wnioskodawczyni zakreśliła, że posiada dom jednorodzinny o pow. 110 m ². Ponadto oświadczyła, że jest współwłaścicielką nieruchomości przy ul. R. w K. W nadesłanych wyjaśnieniach skarżąca oświadczyła, że gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie. Wyjaśniła również, że nie uzyskuje dochodów z tytułu najmu bądź dzierżawy. Wnioskodawczyni podała, że prowadzi sklep upominkowo-jubilerski i zatrudnia w nim trzech pracowników. Skarżąca podała, że sklep żadnego dochodu jej nie przynosi, co potwierdza PIT za miesiąc listopad 2007r. Wnioskodawczyni podała, że dochód przeznaczony jest na utrzymanie sklepu i wynagrodzenie pracowników. W piśmie z dnia 17 stycznia 2008r. wnioskodawczyni wyszczególniła, że wydatki jakie ponosi to podatek od nieruchomości rocznie ok. 2.000,00 złotych, opłaty miesięczne za gaz 300,00 złotych, prąd 150,00 złotych, telefon 160,00 złotych. Skarżąca oświadczyła także, że nie posiada pieniędzy na koncie bankowym. Nie nadesłała jednak na potwierdzenie powyższego wyciągów z konta bankowego. Oceniając sytuacją finansową wnioskodawczyni w świetle powyższych danych, uznano, że wnioskodawczyni nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy, w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Podkreślić należy, że na tle dotychczasowych uregulowań w orzecznictwie i doktrynie ugruntowany został pogląd, iż zasadność wniosku o udzielenie prawa pomocy powinna być rozpatrywana zarówno pod kątem obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnej sprawie, jak i pod kątem możliwości finansowych strony. W odniesieniu do tego drugiego aspektu w grę wchodzić będą nie tylko okoliczności dotyczące bieżących dochodów strony, ale ocena realnych możliwości finansowych wnioskodawcy. Uwzględniając powyższe, zważono, iż w rozpatrywanej sprawie zasadnicze znaczenie ma fakt, iż wnioskodawczyni oprócz stałego źródła dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytury, prowadzi działalność gospodarczą. Zatem ma realną możliwość uzyskiwania z tego tytułu dochodu. Stwierdzono, iż mało przekonywujący jest fakt, że wnioskodawczyni prowadząc sklep upominkowo-jubilerski, nie uzyskuje żadnego dochodu. Zaznaczyć także należy, iż prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się z koniecznością posiadania środków finansowych. Z nadesłanej kserokopii deklaracji składanej do urzędu skarbowego za miesiąc listopad 2007 wynika, że przychód z działalności gospodarczej wyniósł 120.609,90 złotych. Powyższe może sugerować, że wnioskodawczyni posiada określone środki konieczne na prowadzenie działalności. Wnioskodawczyni zaś nie wskazała, że posiada jakiekolwiek oszczędności bądź dysponuje określoną kwotą pieniężną. Nie nadesłała również wyciągu z konta bankowego. W świetle powyższych rozważań stwierdzono, że wnioskodawczyni nie wykazała w sposób nie budzący wątpliwości, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Przedstawione zaś dane we wniosku wskazują, że wnioskodawczyni jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, ponosić koszty sądowe w sprawie, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 200, 00 złotych. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło