VII SA/Wa 1997/13

WyrokWSA w Warszawie2014-03-25

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Maria Tarnowska, Bożena Więch – Baranowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymująca w mocy nakaz demontażu reklamy wielkoformatowej, została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności zasad dotyczących prowadzenia postępowania dwuinstancyjnego i obowiązku wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja organu odwoławczego została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 8, 11, 77 § 1, 80, 81 i 107 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy nie przeprowadził własnego postępowania, nie dokonał własnych ustaleń faktycznych, opierając się jedynie na materiale organu pierwszej instancji, oraz nie odniósł się do dokumentów przedstawionych przez stronę skarżącą wraz z odwołaniem. W konsekwencji naruszono zasadę dwuinstancyjności i obowiązek wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
Stan faktyczny
Spółka B. Sp. z o.o. Sp. K. złożyła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą demontaż wielkoformatowej reklamy. Reklama została zamontowana na elewacji budynku mieszkalnego. Organy uznały montaż za samowolę budowlaną, ponieważ zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę zostało wykonane przed upływem terminu na wniesienie sprzeciwu przez organ. Ponadto, reklama miała być sprzeczna z przepisami dotyczącymi oświetlenia mieszkań. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Maria Tarnowska, Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2014 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. Sp. K. z siedzibą w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego poprzez demontaż reklamy wielkoformatowej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej B. Sp. z o.o. Sp. K. z siedzibą w W. kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt zlotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru budowlanego decyzją z dnia nr [...] wydaną [...] lipca 2013r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] grudnia 2012r. nakazującą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane spółce B. Sp. z o.o. Sp. k. doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego poprzez dokonanie całkowitego demontażu reklamy wielkoformatowej - siatki winylowej wraz z konstrukcją wsporczą i oświetleniem lampami halogenowymi, umieszczonej na zachodniej elewacji budynku mieszalnego wielorodzinnego przy Al. J. w W.. Organ podał, iż postępowanie administracyjne w sprawie zostało wszczęte zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2011r. Roboty budowlane wykonane w przedmiotowej sprawie, a polegające na montażu reklamy wielkoformatowej - siatki winylowej wraz z konstrukcją wsporczą i oświetleniem lampami halogenowymi na zachodniej elewacji budynku mieszalnego wielorodzinnego przy Al. J. w W. zakwalifikować należy jako roboty określone w art. 30 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. W związku z powyższym stwierdzić należy, iż inwestor zobowiązany był do dokonania zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę. Z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, iż inwestorem montażu reklamy jest spółka B. Sp. z o.o. Sp. k. Fakt ten potwierdza treść zgłoszenia zamiaru montażu siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym z dnia [...] czerwca 2011 r. (data wpływu do organu [...] czerwca 2011 r., treść odwołania, gdzie skarżąca nie kwestionuje prawa własności przedmiotowego urządzenia oraz pismo z dnia [...] maja .2013 r. w którym skarżąca potwierdza, iż obecnie zamontowana reklama jest jej własnością. W przedmiotowej sprawie inwestor B. Sp. z o.o. Sp. k. w dniu [...] czerwca 2011 r. dokonał zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowanych niewymagających pozwolenia na budowę, a polegających na montażu siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym wraz z oświetleniem, w okresie robót budowlanych dotyczących elewacji budynku przy Al. J. w W.. Inwestor oświadczył, iż do montażu siatki zamierza przystąpić z dniem [...] sierpnia 2011r. Do zgłoszenia załączona została wizualizacja przedmiotowej reklamy. Przedstawiciel organu powiatowego w trakcie przeprowadzonych w dniu [...] lipca .2011r. oględzin stwierdził, źe na elewacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy Al. J. (od strony ulicy M.) zamontowano baner reklamowy (cała powierzchnia elewacji budynku). Baner zamontowany na konstrukcji stalowej oświetlony lampami halogenowymi. Powyższe wskazuje jednoznacznie, iż siatka reklamowa będąca przedmiotem zgłoszenia [...] czerwca 2011 r. została zamontowana przed upływem 30 dniowego okresu czasu na wniesienie przez właściwy organ sprzeciwu. Stanowi to o wykonaniu robót budowlanych polegających na montażu siatki z nadrukiem reklamowym na elewacji budynku przy w/w nieruchomości w warunkach samowoli budowanej. Obecnie istniejąca, jak twierdzi inwestor zamontowana po dniu [...] sierpnia 2011 r., na elewacji przedmiotowego obiektu budowlanego reklama wielkoformatowa jest tożsama konstrukcyjnie i powierzchniowo z siatką zabezpieczającą z nadrukiem reklamowym, której dotyczyło zgłoszenie zamiaru montażu - obejmuje całą powierzchnię elewacji budynku od strony ul. M.. Również z treści pisma Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. wynika, iż w trakcie przeprowadzonych, w związku z wniesionym zawiadomieniem, w dniu [...] czerwca 2011 r. oględzin stwierdzono, iż na budynku została zamontowana siatka przed upływem ustawowego terminu. Ponadto w aktach sprawy organu powiatowego znajduje się pismo (niepodpisane) z dnia [...] lipca 2011 r. z dołączonym zdjęciem, które obrazuje uprzednio zamontowaną na przedmiotowym budynku siatkę z nadrukiem reklamowym, która w znacznym stopniu różni się zajętą powierzchnią elewacji budynku od istniejącej obecnie. Powyższe w ocenie organu potwierdza, iż obecnie zamontowana reklama wielkoformatowa jest tożsamą ze stwierdzoną w trakcie oględzin przeprowadzonych przez przedstawiciela organu powiatowego w dniu [...] lipca 2011 r. W takiej sytuacji organy nadzoru budowlanego winny zmierzać do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego w trybie art. 50 -51 ustawy Prawo budowlane. Przepisy te mają zastosowanie do samowolnie realizowanych robót budowlanych w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 i art. 49b tejże ustawy. Postępowanie w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane winno być prowadzone w przypadku gdy brak jest zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę (równoznaczne ze zgłoszeniem dokonanym nieskutecznie, np. po wykonaniu robót budowlanych lub z niezachowaniem trzydziestodniowego terminu na wniesienie sprzeciwu przez właściwy organ) lub gdy zakres prac został przekroczony. Organ odwoławczy zauważył, iż przedmiotowa reklama wielkoformatowa jest sprzeczna z obowiązującymi przepisami prawa, w tym § 14a rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 16 sierpnia 1999 r. (Dz. U. 1999, Nr 74, poz. 836 ze zm.). Przepis ten stanowi, iż 1. Budynek mieszkalny wielorodzinny powinien być użytkowany w sposób zapewniający nieograniczenie oświetlenia dziennego mieszkań. 2. Na budynku mieszkalnym wielorodzinnym mogą być instalowane urządzenia związane z użytkowaniem budynku lub mieszkania, jak: kraty, żaluzje, rolety, zabudowy balkonów i loggii. 3. Na budynku mieszkalnym wielorodzinnym mogą być instalowane urządzenia i nośniki reklamowe oraz inne urządzenia niezwiązane z użytkowaniem budynku lub mieszkania, o ile nie ograniczają oświetlenia dziennego mieszkania. Przepis ten nie określa stopnia tego ograniczenia, może on być minimalny, a wskazuje na sam fakt jego wystąpienia, dlatego też nie ma znaczenia czy siatka winylowa przepuszcza określoną ilość światła zgodną z § 57 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Postanowienia w/w przepisu nie dotyczą przypadku wykonywania robót budowlanych dotyczących elewacji tego budynku. (4. Przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku wykonania robót budowlanych dotyczących elewacji tego budynku). Odnosząc się do twierdzeń odwołującej się Spółki, organ nadzoru budowlanego podał, że siatka z nadrukiem została zamontowana jako zabezpieczająca roboty remontowe podczas remontu elewacji budynku, organ podał, że nie zgadza się z powyższym twierdzeniem, bowiem przedmiotowa siatka z nadrukiem została zamontowana na elewacji budynku w czasie, kiedy ani inwestor, ani właściciel budynku nie posiadali legitymacji prawnej do prowadzenia robót związanych z elewacją budynku. B. Sp. z o.o. Sp. k. zgłoszeniem z dnia [...] czerwca 2011r. poinformowała o zamiarze wykonania robót budowlanych dotyczących elewacji budynku, polegających na: naprawie, wymianie obróbek blacharskich w loggiach elewacji budynku, kotwieniu barierek (naprawie) w elewacji bocznej z piaskowca. Prezydent [...] decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011r. wniósł sprzeciw do zgłoszenia w/w zamiaru wykonania robót budowlanych na budynku. Nadto opierając się na ustaleniach dokonanych przez powiatowy organ nadzoru budowlanego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że przedmiotowa reklama zamontowana jest w niewielkiej odległości od ściany budynku przez nie tylko nie stanowi zabezpieczenia wykonywanych robót ale je utrudnia. Wskazał, że na budynku brak jest rusztowań i innych urządzeń niezbędnych do wykonywania robót remontowych. Powołując protokoły z kontroli przeprowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...] listopada 2011r. i w dniu [...] grudnia 2011r. organ odwoławczy podał, że nie stwierdzono prowadzenia robót budowlanych na elewacji budynku. W końcu organ odwoławczy podał, że w jego ocenie decyzja organu I instancji nie narusza przepisów prawa na podstawie których została wydana, a Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] rozpatrzył sprawę w oparciu o zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy i uzasadnił swoje stanowisko w treści wydanego rozstrzygnięcia. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła B. Sp. z o.o. Sp. k. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżącej zarzucił organowi naruszenie art. 50 ust. 1 i art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 57 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, naruszenie § 14 a ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i administracji z 16 sierpnia 1999r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych oraz naruszenie art. 7, 77, 78 § 1, art. 61 § 4 i art. 107 kpa. w odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności zauważyć należy, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, zawarta w art.15 kpa., wyraża regułę, że wszystkie decyzje nieostateczne mogą być na wniosek osoby uprawnionej zaskarżone do organu administracji publicznej wyższego stopnia nad organem, który wydał zaskarżoną decyzję. Do uznania, że zasada ta została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzje, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone (por. wyrok NSA z 12 listopada 1992 r., sygn. akt V SA 721/92, LEX nr 10311). Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. Postępowanie dowodowe organu drugiej instancji winno więc prowadzić do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą (art. 7. kpa.) oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia w tym celu całego materiału dowodowego, tj. dowodów dotyczących wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy faktów (art. 77 § 1 kpa.). Określenia faktów mających znaczenie dla sprawy organ winien natomiast dokonać w oparciu o przepis prawa materialnego, będący podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, iż elementem umożliwiającym sądową kontrolę w zakresie oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania administracyjnego z poszanowaniem reguł wynikających z art. 7, 77, § 1 i 80 kpa., jest uzasadnienie stanowiące integralną część każdej decyzji. Jego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Powinno się w nim znaleźć pełne odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek jakimi kierował się organ w procesie decyzyjnym. Uzasadnienie powinno przekonywać zarówno co do prawidłowości oceny stanu faktycznego i prawnego, jak i co do zasadności samej treści podjętej decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 kpa. Zasada ta nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody czy też twierdzenia lub wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy - okoliczności podnoszonych przez stronę. Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8. i 11 kpa. Zaniechanie przez organy administracji państwowej uzasadnienia swych decyzji w sposób przekonujący, a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i 11 kpa. skutkuje wadliwością tych decyzji jako naruszających dyspozycję art. 77, 80, 81 i art. 107 § 3 kpa. (por. wyrok NSA z 11 lipca 2001r. sygn. akt IV SA 703/99 LEX nr 51234). Odnosząc powyższe rozważenia do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie spełnia opisanych wymogów. Organ nie przeprowadził własnego postępowania, nie dokonał własnych ustaleń, opierając się jedynie na czynnościach i ustaleniach organu I instancji – mimo, że winien wydać rozstrzygnięcie w oparciu o stan faktyczny istniejący w dacie wydania decyzji. Nie odniósł się również do dokumentów przedstawionych przez skarżącą Spółkę wraz z odwołaniem tj. opinii technicznej z dnia [...] stycznia 2013r. i Dziennika Budowy wydanego Wspólnocie Mieszkaniowej " [...]" w związku z remontem elewacji budynku. Przy czym nie ulega wątpliwości, że organ odwoławczy obowiązany jest odnieść się do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów. Zarówno w przypadku ich uwzględnienia, jak i odmowy ich uwzględnienia obowiązany jest wyjaśnić odwołującemu się podstawę swojej decyzji. W końcu należy podnieść, że postępowanie organu odwoławczego sprowadziło się jedynie do oceny rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, poprzez uznanie, że nie narusza ono przepisów prawa na podstawie których zostało wydane. Tak więc w ocenie Sądu kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja została wydana z naruszeniem obowiązków wynikających z art.. 8 i 11 kpa., oraz z naruszeniem dyspozycji art. 77, 80, 81 i art. 107 § 3 kpa. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c i art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło