VII SA/Wa 1998/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), , Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi A. M. i M. M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania skargę oddala Sygn. VII SA/Wa 1998/09 UZASADNIENIE [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] lipca 2009 r. wymierzające właścicielom A. i M. M. karę w wysokości 10.000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] w miejscowości G. gm. P. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dacie przeprowadzonej kontroli przez organ powiatowy, inwestorzy mimo prawidłowego zawiadomienia nie udostępnili wejścia na przedmiotową działkę, zaś kontrolujący stwierdzili, że znajduje się na niej budynek mieszkalny w pełni wykończony i użytkowany. W toku wszczętego z urzędu postępowania przesłuchani świadkowie – sąsiedzi zeznali, że przedmiotowy budynek jest miejscem codziennego życia rodziny M. Organ powiatowy nałożył więc na inwestorów karę za samowolne przystąpienie do użytkowania. Analizując rozstrzygnięcie powiatowego organu nadzoru budowlanego, organ odwoławczy przywołując treść art. 57 ust. 7 prawa budowlanego stwierdził, że nałożenie kary za nielegalne użytkowanie jest obowiązkiem organu, a w przedmiotowej sprawie inwestor przystąpił do użytkowania bez zawiadomienia o zakończeniu budowy, co wykazało postępowanie administracyjne. Nadto w aktach znajduje się pełnomocnictwo i pismo inwestora, który jest radcą prawnym, wskazujące przedmiotową nieruchomość jako siedzibę kancelarii. W takiej sytuacji brak jest podstaw do kwestionowania wymierzonej kary. Skargę sądową na powyższe postanowienie wnieśli inwestorzy, domagając się stwierdzenia nieważności bądź jego uchylenia wraz z postanowieniem poprzedzającym. Zdaniem skarżących organ wadliwie przeprowadził kontrolę, bo uczynił to z nieruchomości sąsiedniej oraz błędnie ustalił stan faktyczny poprzez przyjęcie użytkowania w sytuacji, gdy nie została podpisana umowa o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej. Nadto skarżący są w sporze ze świadkami, co podważa ich wiarygodność. Skarżący podnieśli też, że organ powiatowy nie miał podstawy do wydania postanowienia (rozstrzygnięcie co do istoty), a winien był wydać decyzję i wszystko to uzasadnia żądanie stwierdzenia nieważności obu postanowień. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie podlega uwzględnieniu, a zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Jak wynika z akt sprawy, powiatowy organ nadzoru budowlanego w dniu 28 maja 2009 r. przeprowadził kontrolę prawidłowości zabudowy działki nr ew. [...] w miejscowości G., gm. P. O fakcie przeprowadzenia kontroli zainteresowani zostali powiadomieni pismem z dnia 5 maja 2009 r., doręczonym na powyższy adres i odebranym w dniu 13 maja 2009 r. przez M. M. Mimo skutecznego zawiadomienia inwestorzy nie udostępnili organowi wejścia na posesję, wobec czego oględzin dokonano z działki sąsiedniej. W wyniku tych zewnętrznych oględzin stwierdzono, iż budynek mieszkalny jest w pełni wykończony i użytkowany, o czym świadczy sporządzony materiał fotograficzny obrazujący zagospodarowany i uporządkowany teren, brak śladów prowadzenia jakichkolwiek robót budowlanych i gromadzenia materiałów, zawieszone firanki w oknach, zainstalowaną antenę telewizyjną, a także zeznania świadków potwierdzających zamieszkiwanie inwestorów i fakt wskazywania tego budynku jako adresu kancelarii prawnej inwestora (druk firmowy kancelarii). Powyższe ustalenia stanowiły podstawę do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie samowolnego przystąpienia do użytkowania (zawiadomienie z dnia [...] czerwca 2009 r. doręczone inwestorowi na powyższy adres), a następnie wydanie postanowienia na podstawie art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59f prawa budowlanego. Stanowiący podstawę orzeczenia organu art. 57 ust. 7 pr. budowlanego w sposób nie budzący wątpliwości określa wymierzenie kary w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55 ustawy. Do zastosowania art. 57 ust. 7 wystarcza sam fakt stwierdzenia nielegalnego użytkowania obiektu, a stan taki istnieje gdy obiekt jest użytkowany bez uprzedniego skutecznego zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych i zamiarze przystąpienia do użytkowania. Zgodzić się należy z organem, iż akta sprawy jasno wskazują, że inwestor zaniechał obowiązku wynikającego z przepisów prawa i przystąpił do użytkowania obiektu, a działając w tym zakresie samowolnie powinien liczyć się ze wszystkimi konsekwencjami prawnymi. Nie ulega bowiem wątpliwości, że legalne działania inwestora, a więc zawiadomienie właściwego organu o zakończeniu budowy uchroniłoby go od dotkliwego skutku w postaci nałożenia kary za nielegalne użytkowanie obiektu. Zgodzić się też należy z organem wojewódzkim, że w sytuacji, gdy inwestor pomimo otrzymania zawiadomienia o kontroli nie udostępnił wejścia na swoją działkę, powiatowi inspektorzy dopełnili wszelkich starań w celu przeprowadzenia oględzin z za ogrodzenia przedmiotowej nieruchomości m.in. korzystając z działki sąsiedniej , zaś wartość materiału dowodowego w postaci zdjęć, przedstawiających użytkowanie budynku mieszkalnego oraz terenu nieruchomości wykonanych z działki sąsiedniej jest równorzędna z zdjęciami przedmiotowego budynku, jakie byłyby wykonane na działce inwestora. Przy wymierzeniu kary z tytułu nielegalnego użytkowania, o której mowa w art. 57 ust. 7 pr. budowlanego – art. 59f stosuje się odpowiednio. Zgodnie z tym przepisem ustalenie i sposób wymierzenia kary zastosowano poprawnie – kara stanowi iloczyn stawki opłaty 500 zł, współczynnika kategorii obiektu budowlanego – 2 i współczynnika wielkości obiektu – 1 i podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu (art. 57 ust. 7). Wbrew zarzutowi skargi wskazać należy, że art. 57 ust. 7 wiąże się z naruszeniem art. 54 i 55 pr. budowlanego, zaś art. 55 przewiduje uzyskanie pozwolenia na użytkowania w trzech przypadkach wymienionych w tym przepisie, stanowiąc wyjątek od zasady, iż pozwolenie na użytkowanie nie jest wymagane, a do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie wymagane jest pozwolenie na budowę, można przystąpić po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy (art. 54). Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Jak już wyżej wskazano, chybionym jest zarzut wadliwie przeprowadzonej kontroli, bowiem organ dopełnił wszelkich starań w celu dokonania oględzin w sytuacji nieudostępnienia obiektu przez inwestora i przeprowadził postępowanie dowodowe (materiał fotograficzny, przesłuchanie świadków) mające na celu wyjaśnienie sprawy, zaś przywoływany przez stronę skarżącą art. 81a oprócz ust 1 i 2 zawiera też zapis ust. 3, stanowiący, że w razie nieobecności właściciela (zarządcy) w uzasadnionych przypadkach czynności kontrolne mogą być dokonane w obecności przywołanego pełnoletniego świadka. Z protokołu kontroli z dnia 28 maja 2009 r. wynika, że wywoływany inwestor wskazał kontrolującym, iż gospodarza nie ma w domu, choć inspektor organu powiatowego znająca inwestora z przesłuchania rozpoznała go w osobie podającej tę informację. Właścicielka sąsiedniej nieruchomości T. P. telefonicznie powiadomiła organ, że inwestor opuścił nieruchomość wkrótce po odjeździe komisji organu budowlanego. W tej sytuacji zdecydowano wykonać czynności kontrolne z terenu sąsiedniej działki udostępnionej przez T. P., która uczestniczyła przy tej kontroli. Okoliczność, że skarżący jest w sporze z właścicielką sąsiedniej nieruchomości nie dowodzi, że jest ona świadkiem niewiarygodnym, zwłaszcza, że skarżący sam nie wyjaśnił jak to jest możliwe, że w nieużytkowanym obiekcie prowadzi kancelarię prawną (taki adres podawany jest na papierze firmowym i w pismach kierowanych do organów i sądu). Chybiony jest również zarzut braku podstawy prawnej do wydania przez organ postanowienia zamiast decyzji, bowiem stosownie do art. 59g pr. budowlanego karę za nieprawidłowości o których mowa w art. 59f ust. 1 (i do którego odsyła art. 57 ust. 7 ustawy), właściwy organ wymierza w drodze postanowienia (co do kwestii związanych z art. 123 k.p.a. vide Komentarz Prawo budowlane pod redakcją Z. Niewiadomskiego, Wyd. C.H Beck, Warszawa 2006, str. 583 i nast.). Reasumując skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270).