VII SA/Wa 2002/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-02-19

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Maciej Majewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który samodzielnie poniósł dotychczasowe koszty postępowania sądowego i posiada dochody pozwalające na pokrycie przyszłych kosztów (np. opłaty kancelaryjnej, wpisu od skargi kasacyjnej), może zostać zwolniony od kosztów sądowych w całości, mimo że przyznano mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że wnioskodawca, który samodzielnie poniósł dotychczasowe koszty postępowania (wpis od skargi i zażalenia), a jego dochody pozwalają na pokrycie przyszłych, niewielkich wydatków (opłata za uzasadnienie, wpis od skargi kasacyjnej), nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Jednocześnie przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że wnioskodawca nie jest w stanie samodzielnie opłacić zawodowego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Wnioskodawca M. B. złożył do WSA w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Wnioskodawca wskazał na swoje dochody (ok. 1500 zł wynagrodzenia, 1635,35 zł dopłat UE) oraz wydatki (kredyt, media, telefony, żywność, ubezpieczenia, podatek rolny). Do wniosku dołączono dokumenty potwierdzające sytuację materialną. Wnioskodawca samodzielnie poniósł już koszty postępowania w postaci wpisu od skargi i zażalenia.
Rozstrzygnięcie
1. Odmówiono M. B. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; 2. Przyznano M. B. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia: 1. odmówić M. B. o przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; 2. przyznać M. B. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Wnioskodawca w formularzu PPF wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną i dwójką dzieci. Utrzymują się z własnych dochodów tj. z wynagrodzenia za prace wnioskodawcy w wysokości około 1 500 zł. Wnioskodawca posiada mieszkanie o pow. 120 m2, nieruchomość rolną o pow. 4,1 ha (w tym 1,06 ha lasu) i z tego tytułu otrzymuje dopłaty z funduszy Unii Europejskiej w wysokości 1 635,35 zł. Wnioskodawca wskazał, że nie prowadzi działalności rolniczej i nie ma ani majątku, ani inwentarza z tym związanego, nie uzyskuje także dochodów z nieruchomości rolnej. Od rodziny otrzymuje wsparcie w postaci zakupu odzieży dla dzieci. Wydatki zostały wyszczególnione i wynoszą kredyt 970 zł., opłaty za prąd 150 zł., dwa telefony i internet 128 zł., woda i ścieki 50 zł., wywóz śmieci 30 zł., ubezpieczenie budynków 40 zł., ubezpieczenie na życie 94 zł., opłaty za żywność w przedszkolu 150 zł., podatek rolny 40 zł. Do wniosku dołączono zaświadczenie z urzędu pracy, dwa zaświadczenia z pomocy społecznej, zaświadczenie o zarobkach, kopie dokumentów PIT za 2014 i 2015 r. wyciąg z rachunku bankowego. W niniejszej sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową M. B. uznać należy, iż uzasadnione jest przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy w jednak tylko w ograniczonym zakresie tj. częściowego przyznania prawa pomocy dotyczącego ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Jednocześnie uznano, że nie jest zasadnym zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. Na takie rozstrzygniecie wpływ miała przede wszystkim okoliczność, iż wnioskodawca wszystkie dotychczasowe koszty w sprawie poniósł samodzielnie (wpis sądowy od skargi 200 zł. i wpis od zażalenia 100 zł). Na obecnym etapie nie ma żadnych kosztów do zapłacenia i sprawa może zostać rozpoznana. Ewentualne koszty które mogą się pojawić w sprawie to opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku, jeżeli uzasadnienie nie będzie sporządzane z urzędu (100 zł.) i wpis od skargi kasacyjnej jeżeli strona się na złożenie takiego środka zdecyduje (100 zł.). Zatem należy przyjąć, że wskazane ewentualne wydatki w kwotach jw. uiszczane raz na jakiś czas są w zasięgu finansowym wnioskodawcy. Uznano jednocześnie, że stronę nie stać na opłacenie zawodowego pełnomocnika. Wnioskodawca ma na utrzymaniu dwójkę dzieci, w których utrzymaniu częściowo pomagają instytucje społeczne. Trudno przyjąć, by z dochodów pozostających do dyspozycji wnioskodawca był w stanie samodzielnie opłacić zawodowego pełnomocnika. W tej sytuacji przychylono się tylko częściowo do wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło