VII SA/Wa 2003/08
PostanowienieWSA w Warszawie2009-03-05
Skład orzekający: Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych) powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację materialną wnioskodawcy?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący ustanowienie adwokata, został uwzględniony, ponieważ koszty z tym związane przekraczały możliwości finansowe strony i mogły narazić ją na uszczerbek w utrzymaniu koniecznym. Natomiast wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, gdyż dochody wnioskodawcy pozwalały na samodzielne poniesienie tych kosztów (wpisu sądowego w kwocie 200 zł), co wynikało z posiadania stałego dochodu, utrzymywania się z niego dwóch osób, pomocy w opłaceniu nauki córki oraz możliwości gromadzenia środków na remont domu czy spłatę kredytu, co świadczyło o płynności finansowej.Stan faktyczny
Skarżący Z. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawca przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na dochód, posiadany majątek (dom, mieszkanie, gospodarstwo rolne), wydatki związane z utrzymaniem domu, leki, opłaty za mieszkanie, edukację córki, spłatę pożyczki i kredytu, a także status inwalidy II grupy. Wnioskodawca wskazał również na zatrudnienie w Zakładzie Pracy Chronionej.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano Z. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. 2. W zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wniosek oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Maciej Majewski referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie VII SA/Wa 2003/08 ze skargi Z. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2008 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: 1. przyznać Z. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. 2. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wniosek oddalić.
W dniu 22 stycznia 2009 r. skarżący Z. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Posiada majątek w postaci 80 letniego domu w G. o pow. 50 m2, w którym mieszka syn i synowa i ich dwoje dzieci, ponadto posiada mieszkanie w bloku o pow. 47 m2, a także gospodarstwo rolne o pow. 1,12 ha. Dochód jaki uzyskuje wnioskodawca w rodzinie to kwota 2599 zł. Wnioskodawca wskazał, ze mimo, iż nie mieszka w domu w G. to, na nim spoczywają obowiązki dotyczące naprawy tego domu. Koszty dojazdu do G. z K. to około 200 zł miesięcznie. Wnioskodawca podał, że jest osobą schorowaną ([...], [...], [...]), na leki również wydaje około 200 zł miesięcznie. Opłaty za mieszkanie wynoszą – czynsz 281 zł., internet 39 zł., gaz 130 zł., światło 87 zł., woda 50 zł., telefon 73 zł., opłacenie szkoły córki 250 zł., odzież żywność, środki czystości 500 zł., utrzymanie samochodu 250 zł. Dodatkowo wnioskodawca podał, że na wesele córki wziął pożyczkę na 15 tys. złotych i rata spłaty obecnie wynosi 450 zł. Leczenie zębów 150 zł. Dodał, że jest inwalidą II grupy (umiarkowany stopień niepełnosprawności). W nadesłanych w dniu 3 marca 2009 r. dodatkowych wyjaśnieniach wnioskodawca wskazał, ze w grudniu 2008 r. został zatrudniony w Zakładzie Pracy Chronionej "Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Usługowe "C." w P., gdzie uzyskuje dochód miesięczny w wysokości 630 zł. (zaliczony do ww. dochodu gospodarstwa domowego). Ponadto wnioskodawca wskazał, że remonty domu wykonuje sposobem gospodarczym częściowo sam, częściowo przy pomocy wynajętych pomocników. Z załączonych dokumentów wynika, że strona posiada zadłużenie kredytowe w wysokości 8261,22 zł (na dzień 18 lutego 2009 r.). Miesięczna rata spłaty kredytu wynosi około 370 zł.
W sprawie zważono, co następuje.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny.
Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym.
Biorąc pod uwagę sytuację majątkową Z. P. uznać należy, iż uzasadnione jest przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Uznano, że ten wydatek przy dochodach i koniecznych wydatkach gospodarstwa domowego przekracza możliwości strony i jego poniesienie mogłoby narazić stronę na powstanie uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. Jednakże uznano, że dochody wnioskodawcy pozwalają na samodzielne poniesienie kosztów sądowych, które na obecnym etapie wynoszą 200 zł. wpisu sądowego. Wnioskodawca posiada stały dochód, który od stycznia 2009 r. jest wyższy o wynagrodzenie z pracy. Z dochodu tego utrzymują się 2 osoby. W pewnym stopniu wnioskodawca pomaga w opłaceniu nauki córki. Poza tymi wydatkami wnioskodawca jest w stanie ponosić inne koszty – np. remontu domu, w którym faktycznie nie mieszka. Należy mieć na uwadze również okoliczność, że celem instytucji prawa pomocy dla osoby fizycznej jest zapewnienie jej prawa do sądu w sytuacji, gdy osoba ta z przyczyn od siebie niezależnych nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z sądowym rozpoznaniem sprawy. Przyznanie prawa pomocy nie może być nadużywane w sytuacji, gdy strona posiada dochody i środki majątkowe. W przedmiotowej sprawie strona posiada stały dochód – w rodzinie wnioskodawcy wszystkie osoby taki dochód uzyskują. Nie bez znaczenia jest fakt, że strona, potrafi gromadzić środki materialne, chociażby na dokonanie remontu domu, czy spłatę kredytu. Świadczy to o tym, że wnioskodawca posiada płynność finansową i jest w stanie wygospodarować środki na opłacenie kosztów sądowych.
Z tych względów, biorąc pod uwagę sytuację majątkową wnioskodawcy zważono, że możliwości finansowe strony pozwalają na poniesienie kosztów sądowych w sprawie, a tym samym, że strona nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w tym zakresie.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło