VII SA/Wa 2005/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-10-28
Skład orzekający: Justyna Wtulich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który posiada stałe dochody z emerytur i ponosi wydatki związane z leczeniem, może zostać częściowo zwolniony z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Wnioskodawcy, który wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym. W tym przypadku, mimo posiadania stałych dochodów i ponoszenia wydatków na leczenie, sąd uznał, że wnioskodawca jest w stanie ponieść część kosztów, przyznając mu zwolnienie jedynie od wpisu sądowego od skargi, a w pozostałym zakresie wniosek oddalając.Stan faktyczny
Wnioskodawca A.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawca wraz z żoną utrzymuje się z emerytur, posiada mieszkanie i nieruchomość rolną, a także wskazał na znaczne wydatki związane z leczeniem. Po złożeniu dodatkowych wyjaśnień dotyczących dochodów i wydatków, sąd rozpoznał wniosek.Rozstrzygnięcie
Przyznano A.K. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 złotych, a w pozostałym zakresie wniosek oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 28 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę postanawia : I. przyznać A.K. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 złotych, II. w pozostałym zakresie wniosek oddalić.
W dniu 30 września 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek A.K., w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona. Wnioskodawca wraz z żoną utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytur o łącznej wysokości 2.650,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawca podał, że posiada mieszkanie o powierzchni 47,20 m ² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 0,780 arów.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że jest inwalidą II grupy, posiadającym liczne schorzenia i choroby dlatego znaczna część jego dochodów przeznaczana jest na leczenie i zakup lekarstw, co znacznie uszczupla budżet domowy. Do nadesłanego formularza wnioskodawca dołączył 10 sztuk kart informacyjnych leczenia szpitalnego.
Zarządzeniem z dnia 7 października 2011 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie jakie ponosi miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem mieszkania o powierzchni 47,20 m ² należało je wyszczególnić oraz podać ich wysokość (np. z tytułu opłat za energię elektryczną, wodę, gaz, telefon, abonament radiowo-telewizyjny, podatek od nieruchomości, ubezpieczenie, itp.). Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem jakie ponosi miesięcznie koszty związane z leczeniem i zakupem lekarstw oraz jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego tj. na zakup żywności, środków chemicznych, odzieży, itp. Wezwano wnioskodawcę do wskazania czy otrzymuje pomoc od rodziny, dzieci, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. Zapytano wnioskodawcę czy posiada zasoby pieniężne, tj. oszczędności, papiery wartościowe, itp. jeśli tak, należało wskazać jakie i w jakiej wysokości, gdyż w nadesłanym formularzu PPF wnioskodawca nie wypełnił rubryki 7.2.1. tj. posiadane zasoby pieniężne.
W dniu 26 października 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane wyjaśnienia.
Z nadesłanych do sprawy dodatkowych wyjaśnień wynika, że wnioskodawca miesięczne koszty stałe jakie wnioskodawca ponosi z tytułu utrzymania mieszkania wynoszą za czynsz 360,00 złotych, za gaz w wysokości 80,00 złotych, za telefon w wysokości 90,00 złotych, za wodę w wysokości 60,00 złotych, za ubezpieczenie (baraku) altany w S. w wysokości 100,00 złotych, z tytułu zakupu lekarstw dla siebie oraz żony w wysokości 350,00 złotych oraz z tytułu transportu do przychodni do L. w wysokości 250,00 złotych. Wnioskodawca oświadczył, że na zakup środków czystości przeznacza kwotę 130,00 złotych, natomiast na leczenie i rehabilitację kwotę 150,00 złotych. Wnioskodawca oświadczył, że w sumie jego miesięczne wydatki związane z utrzymaniem mieszkania, opłatami i leczeniem wynoszą 1.510,00 złotych. Oświadczył, że na zakup żywności i bieżące potrzeby życia codziennego pozostaje mu kwota w wysokości 1.140,00 złotych. Wnioskodawca podał, że nie otrzymuje żadnej pomocy od rodziny, dzieci, organizacji społecznych czy państwowych. Wskazał, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, papierów wartościowych czy oszczędności. Oświadczył, iż środki które otrzymuje z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przeznaczane są w całości na bieżące potrzeby życia codziennego.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje :
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek.
Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy stwierdzono, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z uwagi na to, że wnioskodawca wraz z małżonką posiada stałe źródło dochodu i samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe uznano, iż nie zachodzi konieczność przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości.
Celem jednak zapewnienia wnioskodawcy prawa do Sądu zwolniono go od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 200,00 złotych. Rozstrzygnięcie takie zabezpiecza wnioskodawcy prawo do Sądu, a jednocześnie nie skutkuje przerzuceniem na współobywateli konieczności ponoszenia pełnych kosztów prowadzonego postępowania sądowego. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia.
Jednocześnie oceniono, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawca posiadający stały dochód miesięczny nie jest w stanie ponieść innych, ewentualnych pozostałych kosztów sądowych w sprawie takich jak wpis sądowy od skargi kasacyjnej w wysokości 100,00 złotych, opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku w wysokości 100,00 złotych czy ewentualny wpis od zażalenia. Uznano, że wnioskodawca przy wysokości uzyskiwanego stałego dochodu i ograniczeniu wydatków nie będących niezbędnymi będzie w stanie ponieść ewentualne pozostałe koszty sądowe samodzielnie, które mogą wystąpić w sprawie bądź też nie pojawić się w ogóle, co zależy też w części od działań samego wnioskodawcy. Z tego względu, w pozostałym zakresie wniosek oddalono.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło