VII SA/Wa 2007/16
WyrokWSA w Warszawie2017-03-21
Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Włodzimierz Kowalczyk, Tomasz Stawecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie legalności ogrodzenia, wydana na podstawie ostatecznej decyzji z 2005 r. dotyczącej budynku mieszkalnego i ogrodzenia, może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, jeśli faktycznie dotyczyła innego ogrodzenia niż to objęte pierwotną decyzją?Ratio decidendi
Decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie legalności ogrodzenia została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ opierała się na błędnym ustaleniu faktycznym, że sprawa ta została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją z 2005 r. Ta decyzja z 2005 r. dotyczyła innego ogrodzenia, a zatem nie mogła stanowić podstawy do umorzenia postępowania w sprawie ogrodzenia między nieruchomościami przy ul. [...]. W związku z tym, decyzja o umorzeniu była wadliwa i podlegała stwierdzeniu nieważności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja Powiatowego Inspektora umarzała postępowanie w sprawie legalności ogrodzenia między nieruchomościami przy ul. [...]. Skarżący A. K. i D. P. twierdzili, że sprawa ta została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją z 2005 r. dotyczącą budynku mieszkalnego i ogrodzenia. Organy administracji uznały jednak, że decyzja z 2005 r. dotyczyła innego ogrodzenia, a decyzja o umorzeniu postępowania została wydana z rażącym naruszeniem prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Tomasz Stawecki ( spr.), Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2017 r. sprawy ze skargi A. K. i D. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2016 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania A. K. i D. P., zwanych dalej również "skarżącymi", od decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]kwietnia 2016 r. nr [...], znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Wcześniej decyzją z dnia [...]kwietnia 2016 r. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...]stycznia 2016 r., nr [...], którą organ powiatowy umorzył w całości postępowanie w sprawie legalności ogrodzenia między nieruchomościami przy ul. [...] i ul. [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
W odniesieniu do ogrodzeń okalających nieruchomość położoną w [...]przy ul. [...] postępowania administracyjne toczyły się od 2005 r. Pierwsze, wszczęte z inicjatywy Z. K. (właściciela działki oznaczonej adresem ul. [...], na południowy zachód od nieruchomości ul. [...]), zakończyło się wydaniem decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]nr [...] z dnia [...]listopada 2005 r., którą umorzono postępowanie w sprawie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz ogrodzenia, zlokalizowanych na nieruchomości w [...]przy ul. [...]. Decyzja ta stała się ostateczna, jednak w dniu [...]maja 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]wznowił, na wniosek K. i S. C., postępowanie administracyjne zakończone decyzją nr [...]. Nie doszło jednak do zmiany ani uchylenia ww. decyzji.
Wcześniej, w dniu [...]października 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając z kolei z inicjatywy K. i S. C., przeprowadził czynności kontrolne na terenie nieruchomości zlokalizowanych w [...]przy ul. [...], w szczególności w celu zbadania legalności wykonania ogrodzenia między działką położoną przy ul. [...] i a działką przy ul. [...] (druga strona: na północny wschód od nieruchomości inwestycyjnej). Organ potwierdził m.in., że ogrodzenie wzniesione między ww. posesjami zostało wybudowane w 1993 r. bez zgłoszenia we właściwym urzędzie. Ogrodzenie to ma postać muru z pustaków betonowych na podmurówce (od budynków mieszkalnych, jednorodzinnych w zabudowie szeregowej wzdłuż granicy działek). Wysokość pierwszego elementu ogrodzenia wynosi 2,35 m, każdy następny z pozostałych trzech elementów jest niższy od poprzedniego o 0,25 m, a ostatnią część ogrodzenia stanowi siatka na podmurówce rozpięta na metalowych słupkach o wysokości 1,6 m. Inwestorami ww. ogrodzenia byli A. K. oraz D. P..
Zdaniem organu powiatowego w tej sprawie zastosowany powinien być art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118), zwanej dalej "pr.bud", który stanowi, że art. 48 tej ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa zakończyła się przed dniem wejścia w życie wymienionej ustawy. W konsekwencji do takich obiektów stosuje się przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 ze zm.), zwanej dalej "pr.bud. z 1974 r.".
Po przeprowadzeniu niektórych czynności postępowania nadzorczego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 56 pr.bud. z 1974 r., wydał postanowienie nr [...] z dnia [...]lutego 2011 r., w którym nałożył na skarżących obowiązek przedłożenia w terminie do [...]czerwca 2011 r. następujących dokumentów: (1) inwentaryzacji zagospodarowania terenu, sporządzonej na aktualnej mapie do celów projektowych (z załącznikiem obejmującym inwentaryzację geodezyjną ogrodzenia), (2) inwentaryzacji budowlanej z orzeczeniem technicznym o stanie ogrodzenia i prawidłowości wykonania robót budowlanych, a także (3) w razie potrzeby - projektu budowlanego zmian i przeróbek doprowadzających do zgodności z obowiązującym prawem wraz z oświadczeniem o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W dniu [...]czerwca 2011 r. skarżący dostarczyli wymaganą dokumentację.
W wyniku analizy dokumentacji powiatowy organ nadzoru budowlanego decyzją nr [...]z dnia [...]grudnia 2011 r. udzielił pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego ogrodzenia.
Po przeprowadzeniu postępowania z wniosku o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji nr [...]złożonego przez S. C., [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...]z dnia [...]września 2015 r. odmówił stwierdzenia nieważności zakwestionowanej decyzji organu powiatowego.
Następnie, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]października 2015 r., znak: [...]uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu wojewódzkiego i stwierdził nieważność opisanej powyżej decyzji nr [...]Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że odesłanie z art. 103 ust. 2 pr.bud. dotyczy jedynie obiektów budowlanych, a nie urządzeń budowlanych, w związku z czym decyzja organu pierwszej instancji została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]wydał decyzję nr [...]z dnia [...]stycznia 2016 r., znak: [...], którą na podstawie art. 105 § 1 i 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23), zwanej dalej "k.p.a.", umorzył w całości postępowanie w sprawie legalności wykonania ogrodzenia między nieruchomościami przy ul. [...].
Ponadto organ powiatowy decyzją nr [...]z dnia [...]stycznia 2016 r., znak: [...], na tej samej podstawie umorzył w całości postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie ogrodzenia między nieruchomościami położonymi w [...]przy ul. [...] i ul. [...].
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji było już prowadzone postępowanie administracyjne w 2005 r. i zakończyło się ono wydaniem decyzji nr [...]z dnia [...]listopada 2005 r., którą umorzono postępowanie w sprawie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz ogrodzenia, zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. [...]. Decyzja ta uzyskała przymiot ostateczności, a organ administracji publicznej, który ją wydał, jest nią – co do zasady – związany od chwili jej doręczenia albo ogłoszenia.
W dniu [...]lutego 2016 r. S. C. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...]Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]stycznia 2016 r., wskazując m.in., że przedmiotowe ogrodzenie (mur) powstał sprzecznie z prawem budowlanym, a także z naruszeniem prawa własności (budową wbrew znakom granicznym) i dlatego zbadanie legalności ww. ogrodzenia jest konieczne.
Po rozpatrzeniu powyższego wniosku S. C. i przeprowadzeniu niezbędnych czynności, [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nr [...]z dnia [...]kwietnia 2016 r., w której stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...]w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego legalności budowy ogrodzenia między posesjami położonymi przy ul. [...]oraz ul. [...].
Powyższe rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji wydał działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a.
W uzasadnieniu organ wojewódzki wskazał, że decyzją nr [...], na którą powoływał się organ stopnia powiatowego, rozstrzygnięto dwie kwestie: legalności budynku mieszkalnego zlokalizowanego w [...]przy ul. [...] oraz kwestię legalności ogrodzenia wzniesionego między posesjami w [...]między nieruchomościami przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji z 2005 r. organ powiatowy wskazał mianowicie, że przedmiotowe ogrodzenie "jest ogrodzeniem wewnętrznym a jego wysokość nie przekracza 2,20 m, na co w myśl art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, nie jest wymagane zgłoszenie zamiaru wykonania robót właściwemu organowi". W związku z tym – zdaniem organu wojewódzkiego – nie sposób uznać, że kwestia dotycząca ogrodzenia rozstrzygnięta został kompleksowo, skoro rozstrzygnięciem tym objęto tylko i wyłącznie ogrodzenie o określonych wymiarach i usytuowane między nieruchomościami położonymi przy ul. [...].
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...]kwietnia 2016 r. organ wojewódzki przypomniał ponadto, że w odniesieniu do ogrodzenia zlokalizowanego po drugiej stronie nieruchomości należącej do skarżących, tj. ogrodzenia między nieruchomościami przy ul. [...]i ul. [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]wszczął i prowadził odrębne postępowanie administracyjne, którego zakres znalazł swoje odzwierciedlenie w decyzji z dnia [...]grudnia 2011 r., nr [...], którą udzielono pozwolenia na użytkowanie ogrodzenia położonego między nieruchomościami przy ul. [...]i [...]. Jednakże wskutek skargi S. C., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]października 2015 r. uchylił w całości decyzję organu wojewódzkiego i stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...].
W konsekwencji [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że decyzja nr [...]Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wydana z rażącym naruszeniem prawa i jako taka powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego.
W dniu [...]maja 2016 r. inwestorzy: A. K. i D. P. złożyli odwołanie od decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]kwietnia 2016 r.
W uzasadnieniu skarżący wskazali, że sprawa, która została rozstrzygnięta zaskarżoną decyzją była już rozpatrzona decyzją ostateczną, tj. decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...]. Zdaniem skarżących decyzją z 2005 r. dotyczyła sprawdzenia zgodności wykonania z przepisami ustawy Prawo budowlane budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz ogrodzenia zlokalizowanego na nieruchomości położonej w [...]przy ul. [...], czyli całości inwestycji jakim jest budynek mieszkalny i całe ogrodzenie, a nie tylko jego część między nieruchomościami przy ul. [...].
Skarżący ponadto wskazali na dwa wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, które – ich zdaniem – w sposób klarowny wskazują, że sprawa administracyjna dotycząca legalności zabudowy na nieruchomości zlokalizowanej przy ul. [...]została zakończona ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]listopada 2005 r., nr [...] (wyrok WSA w Łodzi z dnia 15 września 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 507/15 oraz z dnia 29 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Łd 79/16).
Po rozpatrzeniu odwołania inwestorów, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]czerwca 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Organ drugiej instancji wydał powyższe rozstrzygnięcie działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Organ odwoławczy potwierdził stanowisko organu wojewódzkiego, że decyzja nr [...]Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]dotyczy ogrodzenia między nieruchomościami zlokalizowanymi w [...]przy ul. [...], a nie [...] i [...]. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że kwestionowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a., poprzez przedwczesne umorzenie postępowania w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny. Organ drugiej instancji wskazał również, że w przywołanych w odwołaniu wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, Sąd ten nie zakwestionował odrębności postępowania, w którym wydano decyzję nr [...]od postępowania dotyczącego ogrodzenia między nieruchomościami przy ul. [...]oraz [...].
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyli w dniu [...]sierpnia 2016 r. A. K. oraz D. P., wnosząc o uchylenie ww. decyzji oraz rozpatrzenie w całości uzasadnienia odwołania skarżących z dnia [...]maja 2016 r. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali te same argumenty, co w ww. odwołaniu. Skarżący skupili się zatem na dwóch kwestiach: konkretnej, faktycznej oraz ogólnej, prawnej. Skarżący ponownie wskazali, że sprawa, która została rozstrzygnięta zaskarżoną decyzją była już rozpatrzona ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...]. Zdaniem skarżących decyzją z 2005 r. dotyczyła sprawdzenia zgodności wykonania z przepisami ustawy Prawo budowlane budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz ogrodzenia zlokalizowanego na nieruchomości położonej w [...]przy ul. [...], tj. całości inwestycji jaką jest budynek mieszkalny i całe ogrodzenie, a nie tylko jego część między nieruchomościami przy ul. [...].
Skarżący ponadto wskazali na ww. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, które potwierdzają legalność zabudowy na nieruchomości zlokalizowanej przy ul. [...].
W odpowiedzi z dnia [...]sierpnia 2016 r. na powyższą skargę organ drugiej instancji podtrzymał swoje stanowisko w sprawie oraz uzasadnienie przytoczone w kwestionowanej decyzji. Jednocześnie organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, że zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpatrywanej sprawie, po przeprowadzeniu analizy zgromadzonego materiału oraz rozważeniu stanowisk stron i podniesionych przez nie argumentów, Sąd stwierdza, że skarga na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]czerwca 2016 r., utrzymującą w mocy decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...]stycznia 2016 r., nr [...], którą organ powiatowy umorzył w całości postępowanie w sprawie legalności ogrodzenia między nieruchomościami przy ul. [...], jest bezzasadna.
Sąd podkreśla, że zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu nadzwyczajnym, tj. w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej na podstawie art. 156 § 1 i art. 157 k.p.a. Ma to wielorakie, istotne konsekwencje.
Przede wszystkim, stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych z art. 16 § 1 k.p.a., może więc mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Kluczowym kryterium branym pod uwagę przy ocenie materiału zgromadzonego w związku z postępowaniem w trybie art. 156 k.p.a. jest standard bezsporności ustalenia, że uchylona decyzja jest dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2013 r., I SA/Wa 1361/12, LEX nr 1314579; także M. Jaśkowska, Komentarz do art. 156, w: A. Wróbel, M. Jaśkowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz LEX, 5. wyd., Warszawa 2013, s. 966). W praktyce oznacza to wyraźne podwyższenie wymagań stawianych organowi rozstrzygającemu wniosek o stwierdzenie nieważności określonej decyzji, a także organowi odwoławczemu oceniającemu, czy decyzja organu pierwszej instancji w przedmiocie stwierdzenia nieważności zasługuje na utrzymanie w mocy czy na uchylenie.
Powyższe prowadzi do bardziej szczegółowych reguł postępowania sądu w sprawie toczącej się w stosunku do decyzji wydanych na podstawie art. 156 k.p.a. Po pierwsze, w kwestii przedmiotu postępowania: w odróżnieniu od innych nadzwyczajnych trybów postępowania, w tym tzw. postępowania wznowieniowego na podstawie art. 145 i nast. k.p.a., w postępowaniu o stwierdzenie nieważności nie prowadzi się merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej materialnej, np. jaka powinna być treść zaskarżonej decyzji. W postępowaniu nieważnościowym przedmiot tego postępowania został ograniczony wyłącznie do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy procesowej, to znaczy, czy określona decyzja została wydana w sposób ważny, czy też nie. Inne szczegółowe okoliczności nie są brane pod uwagę w postępowaniu nadzwyczajnym (vide: M. Jaśkowska, Komentarz do art. 156, w: A. Wróbel, M. Jaśkowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz LEX, 5. wyd., Warszawa 2013, s. 959, z powołaniem się na stanowisko B. Adamiak).
Oznacza to między innymi, że w postępowaniu nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie nieważnościowe badany jest więc tylko pewien wycinek tego, co było przedmiotem postępowania zwykłego (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2015 r., sygn. akt II OSK 467/14). Co do zasady, nie ma zatem miejsca na prowadzenie postępowania dowodowego w takim zakresie, jak się to czyni w postępowaniu zwykłym. Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje się tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. Tak więc badany jest stan faktyczny i stan prawny z daty wydania decyzji ostatecznej w postępowaniu zwykłym, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności.
Po drugie, w kwestii okoliczności mogących przesądzić o nieważności: w postępowaniu na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. należy wykazać, że doszło do wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Nie każde zatem uchybienie względem prawa będzie miało charakter "rażącego naruszenia prawa". Z taką szczególną wadą będziemy mieli do czynienia w przypadku naruszenia przepisu prawnego, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu (tj. na podstawie zwykłej analizy języka aktu prawnego), albo gdy skutków społeczno-gospodarczych naruszenia prawa nie sposób zaakceptować z punktu widzenia konstytucyjnej zasady praworządności (vide: J. Borkowski, Komentarz do art. 156 Nb 34 i 35, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 13. wyd., Warszawa 2014, s. 664-665).
Należy też zauważyć, że właściwą metodą wykładni art. 156 k.p.a. oraz następnych przepisów powinna być wykładnia ścisła a niekiedy nawet wykładnia ścieśniająca (zwężająca). Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił w jednym ze swoich orzeczeń, że przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco określone w art. 156 § 1 k.p.a. i zestawienie to stanowi katalog zamknięty przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji. Taka redakcja przepisu – pisze NSA - zważywszy również na nadzwyczajny charakter tej instytucji, nie pozwala na stosowanie wykładni rozszerzającej tego przepisu (vide: wyrok NSA w Warszawie z dnia 29 czerwca 1999 r., sygn. akt IV SA 1889/97, LEX nr 47887).
Odnosząc powyższe zasady do zarzutów i wniosków wskazanych w skardze inwestorów: A. K. i D. P., Sąd stwierdza, że zarówno wojewódzki, jak i główny inspektor nadzoru budowlanego zasadnie dopatrzyli się rażącego naruszenia prawa przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego przy wydawaniu decyzji nr [...]z dnia [...]stycznia 2016 r. i konsekwentnie uznali tę decyzję za obarczoną wadą nieważności. Z tekstu decyzji organu powiatowego nr [...]jednoznacznie (dosłownie) wynikało, że odnosiła się do ogrodzenia zbudowanego przez skarżących między należącą do nich nieruchomością przy ul. [...], a należącą do Z. K. (właściciela nieruchomości oznaczonej adresem ul. [...]) przylegającej do nieruchomości inwestycyjnej od strony południowo-zachodniej).
Co więcej, sprawa zakończona decyzją nr [...]z dnia [...]listopada 2005 r. toczyła się właśnie z wniosku Z. K.. Sąsiedzi inwestorów (skarżących) od strony północno-wschodniej tj. K. C. i S. C. podjęli swoje działania godzące w skarżących dopiero cztery lata później – w 2009 r. Decyzja nr [...]nie mogła obejmować, czy w inny sposób odnosić się do ogrodzenia między nieruchomościami oznaczonymi numerami adresowymi ul. [...]. Z. K. nie przysługiwały żadne prawa do inicjowania postępowania i udziału w postępowaniu dotyczącym wskazanego drugiego, północno-wschodniego ogrodzenia.
W tym świetle organ powiatowy wydając decyzję nr [...]z dnia [...]stycznia 2016 r. umarzającą postępowanie w przedmiocie legalności ogrodzenia graniczącego z nieruchomością "[...]", nie miał podstaw do powołania się na decyzję nr [...]. Z tego względu decyzja nr [...]wydana była z rażącym naruszeniem art. 7 i art. 77 k.p.a. w zakresie ustalenia stanu faktycznego.
Decyzja nr [...]obarczona była również wadą rażącego naruszenia prawa o postępowaniu administracyjnym w odniesieniu do jej wskazanej podstawy prawnej, tj. art. 105 § 1 k.p.a. Postępowanie w przedmiocie legalności ogrodzenia rozdzielającego nieruchomości przy ul. [...]. Nie było w najmniejszym stopniu bezprzedmiotowe. Miało przedmiot w postaci muru o wysokości przekraczającego (lub nieprzekraczającego) prawnie określone wysokości i legalność wykonania tego ogrodzenia nie była rozstrzygnięta przez organy nadzoru budowlanego. Z tego względu ani [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, ani Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, czyli organy pierwszej i drugiej instancji w sprawie rozpatrywanej przez niniejszy Sąd, nie mogli oceniać wyjaśnień skarżących co do wysokości ogrodzenia od strony nieruchomości [...], ani nie mogli analizować rysunków, zdjęć i innych dokumentów przedłożonych przez skarżących inwestorów. Wskazane organy miały za zadanie jedynie rozstrzygnięcie, czy w sprawie legalności ww. ogrodzenia było bezprzedmiotowe, czy też nie. Słusznie przy tym uznali, że w rozpatrywanym przypadku nie występowała bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., a zatem decyzja nr [...]została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
W badanej sprawie należy też wziąć pod uwagę dwie dalsze okoliczności. Przede wszystkim dla oceny legalności decyzji nr [...]nie może mieć znaczenia fakt wydania w 2011 r. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...]o pozwoleniu na użytkowanie budynku przy ul. [...] i ogrodzenia od strony nieruchomości przy ul. [...]. W dniu [...]października 2015 r., a więc przed wydaniem decyzji nr [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność nr [...]usuwając ją z obrotu prawnego.
Ponadto, Sąd nie może również podzielić argumentów skarżących powołujących się na dwa wyroki wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi: wyrok z dnia 15 września 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 507/15 oraz wyrok z dnia 29 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Łd 79/16. Wbrew twierdzeniom skarżących oba orzeczenia miały za przedmiot ocenę legalności rozbudowy budynku mieszkalnego na działce przy ul. [...], ale nie przedmiotowego ogrodzenia między nieruchomościami przy ul. [...]. Oba orzeczenia zapadły w związku z odmiennymi decyzjami wydanymi przez organy nadzoru budowlanego w odrębnych postępowaniach. Nie można zatem twierdzić, że kwestia legalności przedmiotowego ogrodzenia została przesądzona przez sąd administracyjny.
Biorąc pod uwagę przedstawioną analizę przepisów prawa mających zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, zasady rozumowania prawniczego i okoliczności faktyczne istotne w sprawie, Sąd w pełni podzielił stanowisko organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga niezasadna.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 powołanej wcześniej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło