VII SA/Wa 2008/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant spec. Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2012 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu skargę oddala. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...], na podstawie art. 66 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm., zwanej dalej Prawo budowlane) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2010 r., nr 243 poz. 1623, zwanej dalej K.p.a.), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego kładki dla pieszych znajdującej się nad torami linii kolejowej nr [...] relacji T. , na stacji [...] B. w km 11.699, usytuowanej na działkach terenu zamkniętego nr [...] obręb B. , nakazał [...] S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. jako właścicielowi przedmiotowego obiektu, usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym kładki dla pieszych poprzez: -demontaż zniszczonej okładziny ceramicznej na obiekcie oraz wykonanie reprofilacji powierzchni betonowych w miejscu uprzedmio zdemontowanej okładziny eramicznej; -antykorozję skorodowanych łożysk płaskich i stalowej balustrady nad środkowym filarem; -podwyższenie barierek do normowej wysokości 110 cm poprzez uzupełnienie brakujacych pochwytów betonowych na konstrukcji przęseł; -demontaż intstalacji i słupów oświetleniowych na obiekcie; -uzupełnienie betonu w miejscach ubytków otuliny zbrojenia i w biegu schodowym od strony budynku dworca; -uzupełnienie brakujących rur spustowych odwodnienia kładki - w terminie do 31 sierpnia 2011 r. W uzasadnieniu organ opisał przebieg postępowania wskazując, że po przeprowadzeniu w dniu 20 kwietnia 2011 r. czynności kontrolnych kładki dla pieszych na stacji [...] B. nad torami linii kolejowej nr [...] relacji T. stwierdził, że przedmiotowa kładka znajduje sie w nieodpowiednim stanie technicznym, polegajacym na: widocznej korozji betonu na belkach podłużnych, ubytkach betonu w biegu schodowym od strony budynku dworca w pierwszym stopniu, braku prefabrykowanych uchwytów oraz braku obróbek blacharskich zewnętrznych, braku rur spustowych odwodnienia pomostu kładki. Zarządca zagrodził wejście na bieg schodowy prowadzący na nieczynny peron, poprzez wygrodzenie taśmą i umieszczenie tablicy informacyjnej o zakazie wejścia na schody z obu stron. W trakcie czynności kontrolnych zarządca przedłożył protokół z dnia 17 grudia 2010 r. wspólny z kontroli okresowej 1 – rocznej i 5-letniej przedmiotowego obiektu, sporządzony przez osobę uprawnioną. W zaleceniach i wnioskach nakazano demontaż zniszczonej okładziny ceramicznej na obiekcie oraz wykonanie reprofilacji powierzchni betonowych w miejscu uprzednio zdemontowanej okładziny ceramicznej, uzupełnienie brakujących pochwytów betonowych na konstrukcji przęseł, demontaż instalacji i słupów oświetleniowych na obiekcie, uzupełnienia ubytków betonu w miejscach ubytków otuliny zbrojenia. Organ pierwszej instancji stwierdził, że mając na uwadze, że przedmiotowy obiekt jest w nieodpowiednim stanie technicznym nałożył na [...] S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. jako właściciela tego obiektu, obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowowści w jego stanie technicznym poprzez: demontaż zniszczonej okładziny ceramicznej na obiekcie oraz wykonanie reprofilacji powierzchni betonowych w miejscu uprzedmio zdemontowanej okładziny ceramicznej, podwyższenie barierek do normowej wysokości 110 cm poprzez uzupełnienie brakujacych pochwytów betonowych na konstrukcji przęseł, demontaż intstalacji i słupów oświetleniowych na obiekcie, uzupełnienie betonu w miejscach ubytków otuliny zbrojenia. Dodatkowo nałozył obowiązek usunięcia nieprawidłowości wymienionych w protokołach z kontroli okresowych i potwierdzonych w trakcie czynności kontrolnych, a pominiętych w zaleceniach i wnioskach tych protokołów, poprzez wykonanie: antykorozji skorodowanych łożysk płaskich i stalowej balustrady nad środkowym filarem, uzupełnienie betonu w iejscach ubytków otuliny zbrojenia i w biegu schodowym od strony budynku dworca oraz uzupełnienie brakujących rur spustowych odwodnienia kładki. Organ wskazał, że zgodnie z art. 5 Prawa budowlanego obiekt budowlany musi spełniać okreśłone w obowizujaych przepisach wymagania zarowno na etapie projektowania i budowy (art. 5 ust. 10, jak i na etapie użytkowania (art. 5 ust. 2). Stosownie do przepisu art. 61 Prawa budowlanego właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, a art. 66 Prawa budowlanego określa sytuacje, w których organ nadzoru budowlanego, w drodze decyzji, nakłada obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin jego wykonania. Wobec powyższego orzekł jak w sentencji decyzji. Odwołanie od powyższej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r. złożyło Przedsiębiorsto [...] S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. W uzasadnieniu odwołania wskazując, że nie kwestionuje potrzeby remontu kładki, lecz zauważa, że dalsze utrzymanie kładki nie leży w jego interesie. Kładka jest bezużyteczna dla spółki [...] S.A., jak rówież dla [...] S.A. w W. Po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu nienijszego postępowania [...] S.A. zleciła opracowanie kosztorysu remontu kladki oraz zwróciła sie do Burmistrza Miasta B. z sugestią przejęcia kładki. Sytuacja finansowa [...] S.A. nie pozwala na utrzymanie obiektów zbędnych dla realizacji jej zadań i dlatego po odmownych decyzjach organu samorządu lokalnego, tj. Miasta B., wystąpi o zgodę na dokonanie rozbiórki przedmiotowej kładki. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., znak: [...]) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. , utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r., nr [...]. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 66 Prawa budowlanego właściwy organ administracji publicznej, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, nakazuje w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. Z uwagi zatem na fakt, iż przedmiotowy obiekt budowlany znajduje się w niewłaściwym stanie technicznym, obowiązkiem organu nadzoru budowlanego było wydanie, na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Z tego też względu, obowiązek nałożony w zaskarżonej decyzji organu wojewódzkiego uznać należy za konieczny i niezbędny, w celu doprowadzenia przedmiotowego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Konstrukcja normy prawnej, zawartej w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, a w szczególności użyty w niej zwrot: "(...) właściwy organ wydaje decyzją nakazującą (...)" wskazuje, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek, określonych w treści art. 66 ust. 1 pkt 1-3, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz nadto obligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości - wyrok NSA z dnia 14 lipca 1998 r., sygn. akt IV SA 1420/96. Odnosząc się do argumentacji podniesionej w odwołaniu organ odwoławczy stwierdził, że podnoszony argument dotyczący ewentualnego przejęcia kładki przez organ samorządu lokalnego, tj. Miasto B. nie może stanowić argumentu za uwagzlędnieniem wniosku, albowiem organ administracji nie może opierać swojego rozstrzygnięcia o deklarowane zdarzenia przyszłe, w szczególności realizowane przez podmioty inne niż adresat decyzji, lecz obowiązany jest uwzględniać wyłącznie obiektywnie ustalony stan prawny i faktyczny. Organ wskazał także, że nie zgadza się z podniesioną argumentacją, że przedmiotowa kładka nie jest potrzebna dla transportu kolejowego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2007 r., Nr 16, poz. 94 ze zm.), zarządzanie infrastrukturą kolejową polega m.in. na budowie i utrzymywaniu tejże infrastruktury w stanie zapewniającym bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego. W świetle § 11 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 151, poz. 987) w celu zapewnienia bezpiecznego przekraczania toru kolejowego przez pojazdy drogowe i pieszych, linia kolejowa powinna być wyposażona w przejazdy i przejścia, których kategorie i rodzaje, dostosowane do natężenia ruchu kolejowego i drogowego, określają przepisy szczególne. W § 3 pkt 1 ww. rozporządzenia zdefiniowano pojęcie budowli kolejowej, gdzie w przykładowym spisie, ujeto m.in. wiadukty oraz nadziemne i podziene przejścia dla pieszych. Natomiast w § 48 ust. 1 ww. rozporządzenia do kolejowych obiektów inzynieryjnych zalicza się: mosty, wiadukty, przepusty, ściany oporowe, tunele liniowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych. Organ wskazał, że przedmiotowa kładka jest budowlą specjalną spełniająca rolę dwupoziomowego skrzyżowania ciągu pieszego z linią kolejową. Wobec czego stwierdził, że zapewnia ona bezkolizyjną ekspoloatację linii kolejowej nr [...] realacji T. W ocenie organu, także podnoszony w odwołaniu brak środków finansowych nie może stanowić – w aspekcie celu wynikającego z art. 66 Prawa budowlanego, którym jest przede wszystkim naprawa znajdujących się w złym stanie technicznym obiektów budowlanych – argumentu przemawiającego za uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji. Za bezzasadny uznał również zarzut naruszenia przez organ pierwszej instancji wyrażonej w art. 7, art. 10 § 1 oraz art. 73 § 1 K.p.a. zasady prawdy obiektywnej, jak wynika bowiem z akt sprawy organ prawidłowo wszczął postępowanie administracyjne zawiadomieniem z dnia 28 kwietnia 2011 r., w którego treści znalazło się pouczenie strony do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, a także składania pisenyh i ustnych wyjaśnień dotyczących rozpatrywanej sprawy. Na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Adminitracyjnego w Warszawie złożyło przedsiębiorstwo [...] S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K.wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Strona skarżąca podniosła, że nie kwestionuje potrzeby remontu kładki, lecz dalsze utrzymanie kładki nie leży w zakresie jej ustawowych obowiązków. Zarzuciła, że zaskarżona decyzja została wydana bez wszechstronnego wyjasnienia wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności ustalenia czy [..] S.A. jest stroną postępowania i zarządza infrasktruktura kolejową, skoro zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiebiorstw państwowych zarządzanie liniami kolejowymi w rozumieniu ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym zostało powierzone [...]S.A., co wskazuje, że decyzja została skierowana do osoby prawnej nie będącej stroną w sprawie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Adminidtracyjny w Warszawie zważył, co nastepuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną wydanych w niniejszej sprawie decyzji stanowi przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, zgodnie z którym - w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Powołany powyżej przepis umieszczony jest w Rozdziale 6 ustawy – Prawo budowlane, zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych", gdzie zgodnie z art. 61 właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2. Ten ostatni stanowi zaś, że obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7. Znajdujący się w aktach administracyjnych protokół z okresowej kontroli stanu tehnicznego sprawności obiektu przeprowadzanej co najmniej raz na pięć lat z dnia 17 grudnia 2010 r. oraz protokół z kontroli przeprowadzonej w obiekcie użytkowanym z dnia 20 kwietnia 2011 r. wskazują, że kładka dla pieszych na stacji [...] B. nad torami linii kolejowej nr [...] relacji T. znajduje sie w nieodpowiednim stanie technicznym, polegajacym na: widocznej korozji betonu na belkach podłużnych, ubytkach betonu w biegu schodowym od strony budynku dworca w pierwszym stopniu, braku prefabrykowanych uchwytów oraz braku obróbek blacharskich zewnętrznych, braku rur spustowych odwodnienia pomostu kładki, jak również nakazano demontaż zniszczonej okładziny ceramicznej na obiekcie oraz wykonanie reprofilacji powierzchni betonowych w miejscu uprzednio zdemontowanej okładziny ceramicznej, uzupełnienie brakujących pochwytów betonowych na konstrukcji przęseł, demontaż instalacji i słupów oświetleniowych na obiekcie oraz uzupełnienie ubytków betonu w miejscach ubytków otuliny zbrojenia. Niewątpliwe jest zatem w sprawie, że w zakresie stwierdzonych wyżej nieprawidłowości zachodziła potrzeba nałożenia nakazu ich usunięcia poprzez wykonanie określonych prac. Przedmiotowy obiekt budowlany znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, a zatem obowiązkiem organu nadzoru budowlanego było wydanie decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Z tego też względu, obowiązek nałożony w zaskarżonej decyzji uznać należy za konieczny i niezbędny, w celu doprowadzenia przedmiotowej kładki dla pieszych do stanu zgodnego z prawem. Z uregulowań zawartych w art. 61 Prawa budowlanego wynika, że obowiązki wynikające z art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, organ nakłada wyłącznie na właściciela lub też zarządcę obiektu budowlanego. Innego wyboru /uprawnienia/ adresata przedmiotowej decyzji organ nie posiada. Głównym zarzutem skargi, jest kwestia adresata podjętej decyzji, a więc czy zobowiązanym do usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości winno być przedsiębiorstwo [...] S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. Z akt sprawy (wypis z rejestru gruntów) niewątpliwie wynika, że działki nr [...], na których znajduje się kładka, są własnością Skarbu Państwa (udział 1/1, księga wieczysta [...]), a ich władającym (udział 1/1) są [...] S.A. Kładka jest zlokalizowana na ww. działkach i nie stanowi odrębnego od gruntu przedmiotu własności. Natomiast zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiortswa państwowego “Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.) grunty będące własnością Skarbu Panstwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których [...]nie legitymowało się dokuentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsieborstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego [...]. W myśl art. 34 ust. 3 wskazanej ustawy budyki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na gruntach będących w użytkowaniu wieczystym [...] S.A. stają się z mocy prawa, nieodpłatną własnością [...] S.A. Faktem jest, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 8 września 2000 r. to [...] Spółka Akcyjna z dniem wpisu do rejestru handlowego wstępuje w prawa i obowiązki [...] S.A., jednakże w zakresie zarządzania liniami kolejowymi i w myśl ust. 4 art. 15 ww. ustawy staje się zarządem kolei w rozumieniu ustawy z dnia 28 mara 2003 r. o transporcie kolejowym. Należy jednak wskazać, że od ww. zasady ustawodawca wprowadził w art. 15 ust. 4a przedmiotowej ustawy wyjątek, w którym wyłączył z zarządzania przez [...] Spółka Akcyjna budynki i budowle przeznaczone do obsługi przewozu osób i rzeczy wraz z zajętymi pod nie gruntami, tj. obiekty inne niż wymienione w definicji linii kolejowych, np. budowle służące przejściu osób nad linią kolejową z dworca na peron i miasto. Przedmiotowa zaś kładka, jak trafnie wskazał organ w zaskarżonej decyzji, jest budowlą specjalną spełniająca rolę dwupoziomowego skrzyżowania ciągu pieszego z linią kolejową i zapewnia ona bezkolizyjną ekspoloatację linii kolejowej nr [...] realacji T. Nałożenie zatem obowiązku w sprawie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości poprzez wykonanie określonych prac na [...] S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K., która na dzień wydania decyzji była zarządcą i przede wszystkim właścicielem obiektu było prawidłowe. Podkreślić także należy, że [...] S.A. Odział Gospodarowania w K. uczestniczyło jako zarządca przedmiotowej kładki w okresowej kontroli stanu technicznego tejże kładki w dniu 17 grudnia 2010 r. oraz podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 20 kwietnia 2011 r. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.