VII SA/Wa 2011/18

WyrokWSA w Warszawie2019-03-21

Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Joanna Gierak-Podsiadły, Mirosław Montowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca wydanie decyzji z naruszeniem prawa, ale odmawiająca stwierdzenia jej nieważności z powodu upływu terminu, może być zaskarżona w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności, jeśli organ odwoławczy rozpatrzył całą sprawę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja organu odwoławczego, która stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, ale odmawia stwierdzenia jej nieważności z powodu upływu dziesięcioletniego terminu, jest rozstrzygnięciem jednolitą. W związku z tym, odwołanie od takiej decyzji powinno być traktowane jako odwołanie od całości rozstrzygnięcia, a organ odwoławczy prawidłowo rozpatrzył sprawę w całości. Skarga na taką decyzję podlega oddaleniu, jeśli organ odwoławczy prawidłowo zastosował przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o pozwoleniu na dokończenie budowy pawilonu handlowo-biurowego z 1992 r., która została wydana na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej, mimo że wnioskodawcami byli S. S. i E. S. Wojewoda stwierdził wydanie tej decyzji z naruszeniem prawa, ale odmówił stwierdzenia jej nieważności z powodu upływu dziesięcioletniego terminu. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję Wojewody w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących stwierdzania nieważności decyzji oraz rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy pomimo braku odwołania od części decyzji organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Mirosław Montowski, , Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2019 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2018 r. znak: [...] w przedmiocie wydania decyzji z naruszeniem prawa w trybie stwierdzenia nieważności oddala skargę VII SA/Wa 2011/18 UZASADNIENIE Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. znak [...], po rozpatrzeniu odwołania S. S. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2018 r. znak [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenie nieważności decyzji, utrzymał tą decyzję w mocy . Zaskarżona decyzja zapadła w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny . Decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. znak [...] Wojewoda [...] stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 1992 r., znak: [...] udzielająca Lokatorsko-Własnościowej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" pozwolenia na dokończenie budowy pawilonu handlowo-biurowego w [...], przy ul. [...], objętego zatwierdzonym w dniu [...] lutego 1982 r.- planem zagospodarowania działki, znak: [...], została wydana z naruszeniem prawa z uwagi na fakt skierowania jej do osoby niebędącej stroną w sprawie, a jednocześnie odmówił stwierdzenia jej nieważności z uwagi na upływ dziesięciu lat od dnia jej doręczenia. Skarżący, wniósł odwołanie od decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] lutego 2018 r., znak: [...], w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 1992 r. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego choć sentencja decyzji organu pierwszej instancji składa się z dwóch punktów, to nie oznacza, że w analizowanym przypadku mamy do czynienia z dwoma odrębnymi częściami decyzji, które mogą być odrębnie skarżone. Organ wskazał, że w przypadku ustalenia przez organ administracji, że decyzja zawiera wadę uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności, ale jednocześnie występuje jedna z okoliczności wskazanych w art. 156 § 2 k.p.a. to rozstrzygnięcie organu sprowadza się do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa i wskazania przyczyny, z powodu której nie stwierdzono nieważności decyzji (art. 158 § 2 k.p.a.). Dlatego zdaniem organu odwołanie Skarżącego należało potraktować jako odwołanie od całości decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2018 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przywołał kluczowe informacje, że S. S. i E. S. wnioskiem z dnia [...] września 1992 r. wystąpili o wydanie zezwolenia na dalsze prowadzenie budowy w [...] przy ul. [...]. Natomiast Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] października 1992 r., znak: [...] udzielił pozwolenia na dokończenie budowy pawilonu handlowo-biurowego w [...], przy ul. [...], Lokatorsko-Własnościowej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", a więc podmiotowi który nie był wnioskodawcą. Zgodnie z treścią art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. W związku z powyższym decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 1992 r. to powinna być skierowana do S. S. i E. S., jako wnioskodawców. Organ drugiej instancji podzielił pogląd organu pierwszej instancji, że decyzja Prezydenta Miasta [...] dotknięta jest wadą z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., jednak z uwagi na upływ dziesięcioletniego terminu przewidzianego w art. 156 § 2 k.p.a. brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż Wojewoda [...] w zaskarżonej decyzji z dnia [...] lutego 2018 r. prawidłowo stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 1992 r. została wydana z naruszeniem prawa z uwagi na fakt skierowania jej do osoby niebędącej stroną w sprawie, a jednocześnie odmówił stwierdzenia jej nieważności z uwagi na upływ dziesięciu lat od dnia jej doręczenia. Organ w uzasadnieniu wskazał również, że organ pierwszej instancji postąpił zgodnie z art. 158 § 2 k.p.a., który stanowi, że jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że brak jest podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2018 r. została wydana z naruszeniem art. 156 § 2 k.p.a. oraz art. 158 § 2 k.p.a. Skarżący w dniu [...] lipca 2018 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie: (I) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 § 2 i art. 158 § 2 k.p.a. polegające na nieuprawnionym wydaniu rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji pomimo, że zaszła w sprawie temporalna przeszkoda w wydaniu decyzji o takim przedmiocie z racji działania nakazu ograniczenia się do wydania rozstrzygnięcia konkurencyjnego, w sprawie stwierdzenia wydania decyzji dotychczasowej z naruszeniem prawa (określanego w pkt 1 sentencji zaskarżonej odwołaniem decyzji I instancji) (II) art. 127 w zw. z art. 138 k.p.a. polegające na rozpatrzeniu sprawy przez organ drugiej instancji pomimo braku odwołania od decyzji organu pierwszej instancji w zakresie objętym jej pkt 1. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim rozpatrzono odwołanie od niezaskarżonej odwołaniem części decyzji oraz o uchylenie zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji w pozostałej części. Pismem z dnia [...] sierpnia 2018r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł odpowiedź na skargę z wnioskiem o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dalej: p.p.s.a.). sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady nie wystąpiły, wobec czego skarga podlega oddaleniu. Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2018r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2018 r. stwierdzającą, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 1992r., udzielająca Lokatorsko – Własnościowej Spółdzielni Mieszkaniowej " [...]" pozwolenia na dokończenie budowy pawilonu handlowo – biurowego w [...] - została wydana z naruszeniem prawa z uwagi na skierowanie jej do osoby nie będącej stroną w sprawie i jednocześnie odmawiającą stwierdzenia jej nieważności z uwagi na upływ 10 lat od dnia jej doręczenia. Przedmiotem sporu w sprawie niniejszej jest czy wydając zaskarżoną decyzję organ naruszył treść wskazanych w skardze przepisów prawa. Zdaniem Sądu zarzucane naruszenie nie miało miejsca , a zaakceptowane przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego , sformułowanie przez organ I instancji decyzji z dnia [...] lutego 2018r. w dwóch punktach w których Wojewoda [...], stwierdził wydanie kontrolowanej przez siebie decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 1992r. z naruszeniem prawa - wobec skierowania jej do podmiotu niebędącego stroną w sprawie , jednocześnie odmawiając stwierdzenia jej nieważności z uwagi na upływ 10 lat od dnia jej doręczenia, pozostaje bez wpływu na prawidłowość dokonanego rozstrzygnięcia. Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej w pełni podziela ustalenia faktyczne oraz oceny prawne przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie zachodzi zatem potrzeba ich ponownego , pełnego przytaczania w tym miejscu uzasadnienia. Zaznaczyć jedynie należy, że stan faktyczny sprawy nie był między stronami sporny , podobnie jak wypływający z niego wniosek , co do zaistnienia okoliczności uzasadniających wydanie decyzji stwierdzającej , że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 1992r. wydana została z naruszeniem prawa wobec skierowania jej do podmiotu niebędącego stroną w sprawie. Skarżący kwestionuje jedynie dopuszczalność odmowy stwierdzenia jej nieważności , wskazując na " temporalną przeszkodę w jej wydaniu " , z uwagi na ustawowy nakaz ograniczenia rozstrzygnięcia do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. Zarzuca ponadto rozpoznanie przez organ II instancji całej sprawy pomimo braku odwołania od decyzji I instancji , w zakresie pkt.1 tej decyzji. Stanowisko to zdaniem Sądu nie zasługuje na aprobatę. Sąd w pełni podziela stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że fakt sformułowania decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2018 r. w dwóch punktach tj. stwierdzenia w pkt.1. wydania kontrolowanej decyzji z naruszeniem prawa z uwagi na fakt skierowania jej do osoby niebędącej stroną w sprawie oraz jednoczesne odmówienie stwierdzenia jej nieważności z uwagi na upływ dziesięciu lat od dnia jej doręczenia w pkt. 2. , nie może prowadzić do oceny , że organ wydał dwa niezależne rozstrzygnięcia podlegające odrębnemu zaskarżeniu. Trafnie zatem odwołanie Skarżącego zostało ocenione jako odwołanie od całości decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2018r. Poza sporem jest, że wnioskiem z [...] września 1992 r. małżonkowie E. i S. S. domagali się " wydania zezwolenia na dalsze prowadzenie budowy w [...] przy ul. [...]" , jak również, że Prezydent Miasta [...] , wbrew treści tego wniosku oraz złożonych w sprawie dokumentów , udzielił żądanego pozwolenia Lokatorsko-Własnościowej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", co wprost wynika z treści decyzji z [...] października 1992r. Tym samym zasadnym było , w świetle art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. stwierdzenie nieważności tej decyzji, jako skierowanej do osoby niebędącej stroną w sprawie. Jednakże zgodnie z art. 156 § 2 k.p.a., nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Mając to na uwadze podzielić należy pogląd organu wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż upływ dziesięcioletniego terminu z art. 156 § 2 k.p.a. od dnia doręczenia decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] października 1992 r. determinuje ocenę, że brak było podstaw do stwierdzenia nieważności tej decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. To zaś oznacza, że Wojewoda [...] prawidłowo orzekł, iż decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] października 1992 r., została wydana z naruszeniem prawa z uwagi na fakt skierowania jej do osoby niebędącej stroną w sprawie, a jednocześnie odmówił stwierdzenia jej nieważności z uwagi na upływ dziesięciu lat od dnia jej doręczenia. W odniesieniu do zarzutów skargi , stanowiących w istocie powtórzenie zarzutów zawartych w uprzednio złożonym odwołaniu, że decyzja organu I instancji zawiera w pkt.1 stwierdzenie wydania decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 1992r., z naruszeniem prawa z powodu skierowania jej do osoby niebędącej stroną , a w pkt.2 wykluczającą się zdaniem Skarżącego z pkt.1 , odmowę stwierdzenia nieważności tej decyzji, z uwagi na upływ terminu przedawnienia orzekania o nieważności decyzji wskazać należy , że są one chybione Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej w pełni podziela pogląd organu, że decyzja wydana na podstawie art. 158 § 2 k.p.a. musi zawierać wszystkie elementy określone w art. 107 k.p.a. z jednoczesnym wykazaniem wystąpienia przesłanek negatywnych, które wyłączyły zastosowanie sankcji nieważności oraz wszystkie pouczenia co do jej weryfikacji. Zaaprobować należy pogląd, że widniejący w tym przepisie zapis, że organ "ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji ", musi być odniesiony do merytorycznej treści rozstrzygnięcia sprawy, a nie do formy decyzji. Tym samym Sąd w pełni aprobuje stanowisko, że rozstrzygnięcie to nie może zawierać innych postanowień niż wymienione w przepisie, a zwłaszcza odnoszących się do prawnego bytu decyzji dotkniętej nieważnością, która nadal pozostaje w obrocie prawnym, zachowując moc obowiązującą , jakkolwiek z obalonym domniemaniem legalności. Powyższe oznacza, że w decyzji organ stwierdza: 1) istnienie pozytywnej przesłanki nieważności kwestionowanej decyzji (art. 156 § 1); 2) istnienie jednej z przesłanek negatywnych (art. 156 § 2); 3) wydanie decyzji z naruszeniem prawa (art. 158 § 2 w zw. z art. 156 § 2). W uzasadnieniu decyzji muszą zaś być umotywowane stwierdzenia podane w pkt 1 i 2, ze wskazaniem rodzaju przesłanki negatywnej, która spowodowała niedopuszczalność stwierdzenia nieważności decyzji . Mając te okoliczności na uwadze, Sąd , na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło