VII SA/Wa 2016/06
WyrokWSA w Warszawie2007-01-17
Skład orzekający: Mariola Kowalska, Izabela Ostrowska, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego pawilonu handlowego została wydana z naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę, jak i poprzedzająca ją decyzja, nie naruszają prawa. Postępowanie nieważnościowe ma na celu weryfikację decyzji w granicach art. 156 §1 kpa, a nie merytoryczne rozstrzyganie sprawy. Decyzja nakazująca rozbiórkę została wydana prawidłowo na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, gdyż postawienie pawilonu wymagało pozwolenia na budowę, a nie stanowiło tymczasowego obiektu budowlanego zwolnionego z tego obowiązku.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę pawilonu handlowego, który ich zdaniem stał w tym miejscu od około 20 lat. Organy administracji uznały, że pawilon został wybudowany samowolnie, bez wymaganego pozwolenia na budowę, ponieważ nie spełniał warunków tymczasowego obiektu budowlanego. Skarżący podnosili również zarzuty dotyczące powiązań organu z konkurencją oraz skutków rozbiórki dla ich utrzymania.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi B. O. i J. O. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę skargę oddala.
VII SA/Wa 2016/06
U Z A S A D N I E N I E
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S.,
po rozpatrzeniu wniosku B. O. i J. O. o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie G. z dnia [...] marca 2005r znak: [...] nakazującej B. O. i J. O. rozbiórkę wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę pawilonu handlowego zlokalizowanego w S. przy ul. [...] Nr [...] (w sąsiedztwie wiaty przystankowej linii autobusowej), decyzją z dnia [...] czerwca 2006r znak: [...] wydaną w oparciu o przepis art. 158§1 kpa, odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji.
Organ ustalił, iż kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja została podjęta po uprzednim wstrzymaniu przez PINB w S. postanowieniem z dnia [...].12.2004r wydanym na podstawie art. 48 ust 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r-Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003r, Nr 207, poz. 2016 ze zm.) prowadzenia robót budowlanych związanych z budową pawilonu handlowego oraz nałożeniu na B. O. i J. O. obowiązku przedłożenia w zakreślonym terminie wymaganych dokumentów w celu doprowadzenia samowolnie wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Wstrzymanie robót budowlanych i nałożenie obowiązku przedłożenia w zakreślonym terminie wymaganych dokumentów zostało orzeczone z uwagi na wybudowanie w 2004r bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę pawilonu handlowego na przystanku przy ul. [...] w S.
Inwestorzy nie wykonali nałożonego obowiązku wobec czego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. zgodnie z art. 48 ust 4 prawa budowlanego zastosował przepis art. 48 ust 1 Prawa budowlanego w oparciu o który, decyzją z dnia [...] marca 2005r znak: [...] nakazał rozbiórkę przedmiotowego pawilonu handlowego.
Organ pierwszej instancji ustalił również, iż B. O. i J. O. decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia [...] stycznia 1997r uzyskali pozwolenie na użytkowanie przedmiotowego pawilonu handlowego typu kontenerowego zlokalizowanego w tym samym miejscu tj. przy ul. [...] Nr [...] w sąsiedztwie wiaty przystankowej linii autobusowej do czasu trwania umowy dzierżawy terenu zawartej z Gminą S.
Powyższa decyzja została następnie zmieniona decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia [...] września 1999r w zakresie terminu użytkowania obiektu do chwili zapotrzebowania terenu na cele zgodne z ustaleniami miejscowego planu jak również do czasu ważności prawa do terenu (decyzja zajęcia pasa drogowego ).
W związku z przebudową skrzyżowania ulicy [...] wynikającą z decyzji
o pozwoleniu na budowę wydaną dla Gminy Miasta S. w dniu [...] maja 1999r, Nr [...], przedmiotowy pawilon handlowy został usunięty w inne miejsce.
W 2003r inwestorzy wystąpili z wnioskiem o wydanie zgody na ponowne usytuowanie pawilonu handlowego w miejscu poprzedniej lokalizacji lecz z uwagi na sprzeczność takiej lokalizacji z ustaleniami planu miejscowego zgody nie otrzymali.
Mimo braku zgody inwestorzy w 2004r ustawili pawilon przy ul. [...] Nr [...] w sąsiedztwie wiaty przystankowej linii autobusowej.
W ocenie organu, budowa przedmiotowego pawilonu ustawionego na okres dłuższy niż 120 dni wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Decyzji takiej inwestor nie uzyskał dlatego zdaniem organu zastosowanie w sprawie mają przepisy art. 48 prawa budowlanego.
W opinii organu decyzja kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym zgodna jest z przepisem na podstawie którego została wydana dlatego brak jest podstaw do przyjęcia, iż została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania B. O. i J. O. decyzją z dnia [...] sierpnia 2006r znak: [...] na podstawie art. 138§1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy uznał, iż samowolne postawienie pawilonu oraz brak wykonania obowiązku wynikającego z postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...].12.2004r nakazującego wstrzymanie robót budowlanych i przedłożenie w zakreślonym terminie wymaganych dokumentów w celu doprowadzenia samowolnie wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem obligowało organ do wydania decyzji rozbiórkowej.
Odnosząc się do zarzutu, iż postawienie pawilonu będącego obiektem tymczasowym nie związanym trwale z gruntem nie wymagało uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż o zwolnieniu z obowiązku ubiegania się o decyzję o pozwoleniu na budowę nie decyduje tymczasowość obiektu lecz deklarowany w zgłoszeniu okres jego użytkowania, nieprzekraczający 120 dni.
Zdaniem organu odwoławczego, deklaracji takiej zabrakło w zgłoszeniu z którego wynikało, iż intencją B. i J. O. było zapewnienie nieprzerwanego okresu użytkowania pawilonu bez zakreślenia terminu końcowego.
Organ odwoławczy uznał również, iż podnoszona w odwołaniu okoliczność wcześniejszego usytuowania w tym samym miejscu pawilonu jak i umożliwienie zajęcia terenu konkurencyjnemu przedsiębiorcy pozostają bez związku ze sposobem rozpatrzenia sprawy.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli B. O. i J. O..
Skarżący podnoszą, iż przedmiotowy pawilon handlowy "stoi we wskazanym miejscu ok. 20 lat i nie jest obiektem, który został postawiony nielegalnie we wskazanym miejscu i czasie".
Zdaniem skarżących, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego będąc powiązany z konkurencyjną firmą wydał decyzję rozbiórkową aby umożliwić tej firmie przejęcie terenu atrakcyjnego pod względem lokalizacyjnym.
Skarżący podkreślają skutki rozbiórki pawilonu z którego prowadzenia osiągane dochody pozwalają na utrzymanie 4-osobowej rodziny.
W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasowe stanowisko wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Skarga B. O. i J. O. nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja nie naruszają prawa, a tylko w takim zakresie dopuszczalna jest ich sądowa kontrola.
Przede wszystkim należy podkreślić, iż postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 §1 kpa jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji administracyjnych stąd też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe.
Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy lecz przeprowadzenie weryfikacji decyzji zarówno ostatecznej jak i nieostatecznej w granicach określonych w art. 156 §1 kpa.
Przepis art. 156 §1 kpa nie uprawnia bowiem organu orzekającego do rozpatrywania sprawy merytorycznie "co do jej istoty" tak jak w postępowaniu odwoławczym lecz wyłącznie w granicach określonych w art. 156 §1 kpa.
Tak więc, jeżeli zachodzi którakolwiek z przesłanek określonych w art. 156 §1 kpa, organ nadzoru – niezależnie od tego czy postępowanie nadzorcze zostało wszczęte na żądanie strony czy z urzędu jest obowiązany wydać decyzję stwierdzającą nieważność wadliwej decyzji lub stwierdzającą, że została ona wydana z naruszeniem prawa ze wskazaniem okoliczności z powodu których nie stwierdził jej nieważności.
W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia z dnia [...] czerwca 2006r odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie G. z dnia [...] marca 2005r nakazującej B. O. i J. O. rozbiórkę wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę pawilonu handlowego zlokalizowanego w S. przy ul. [...] Nr [...] ( w sąsiedztwie wiaty przystankowej linii autobusowej ).
Należy zgodzić się ze stanowiskiem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż badana w trybie nadzoru decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie G.z dnia [...] marca 2005r nie narusza żadnej z przesłanek art. 156 §1 kpa.
Decyzja ta została wydana w oparciu o art. 48 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003r, Nr 207, poz. 2016 ze zm.) po uprzednim przeprowadzeniu postępowania legalizacyjnego.
W sposób prawidłowy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż brak wykonania obowiązku wynikającego z postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...].12.2004r nakazującego wstrzymanie robót budowlanych i przedłożenie w zakreślonym terminie wymaganych dokumentów w celu doprowadzenia samowolnie wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem obligowało organ do wydania decyzji rozbiórkowej.
Wbrew zarzutom skarżących, postawienie przedmiotowego pawilonu handlowego wymagało uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zgodnie bowiem z art. 29 ust 1 pkt 12 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowego obiektu budowlanego, niepołączonego trwale z gruntem i przewidzianego do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy.
Tymczasowy obiekt budowlany, o którym mowa w punkcie 12 ust 1 powołanego przepisu to nie każdy tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego lecz obiekt spełniający jednocześnie dwa warunki, a mianowicie niepołączony trwale z gruntem i przewidziany do rozbiórki lub przeniesienia nie później przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy.
Przedmiotowy pawilon nie był przewidziany do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce co wynikało z pisma inwestorów występujących w 2003r o wydanie zgody na ponowne usytuowanie pawilonu w miejscu poprzedniej lokalizacji.
Pawilon ten nie stanowił zatem tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust 1 pkt 12 i jego usytuowanie wymagało uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Uzyskanie przez skarżących decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego pawilonu nie ma wpływu na decyzję rozbiórkową z uwagi na określony termin użytkowania pawilonu.
Z decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] września 1999r wynika, iż skarżący uzyskali pozwolenie na użytkowanie przedmiotowego pawilonu zlokalizowanego w sąsiedztwie wiaty przystankowej linii autobusowej do chwili zapotrzebowania terenu na cele zgodne z ustaleniami miejscowego planu jak również do czasu ważności prawa do terenu (decyzja zajęcia pasa drogowego).
Zapotrzebowanie terenu na cele zgodne z ustaleniami miejscowego planu wystąpiło w związku z przebudową skrzyżowania ulicy [...] wynikającą z decyzji
o pozwoleniu na budowę wydaną dla Gminy Miasta S. w dniu [...] maja 1999r,
Nr [...].
Wówczas to przedmiotowy pawilon handlowy został usunięty w inne miejsce,
a po zakończeniu prac związanych z przebudową skrzyżowania skarżącym nie zezwolono na usytuowanie pawilonu w miejscu poprzednio zajmowanym.
Zarzuty skarżących dotyczące skutków rozbiórki pawilonu oraz motywów działania organu wydającego decyzję rozbiórkową są zarzutami pozaprawnymi które nie mogą być uwzględnione w postępowaniu nadzwyczajnym dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji.
Uznając zatem, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło