VII SA/Wa 2019/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.), dalej k.p.a., utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r. ([...]) stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2013 r. ([...]), umarzającej postępowanie w sprawie rozpatrzenia zarzutów wniesionych przez E. S. Organ wskazał, że decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., [...], nakazano skarżącej jako właścicielce działki nr [...] w [...] rozbiórkę zbiornika betonowego. W wyniku stwierdzenia, że rozbiórka nie została wykonana, organ powiatowy upomnieniem z dnia [...] marca 2011 r. wezwał skarżącą do jej wykonania. W związku z ponownym stwierdzeniem niewykonania rozbiórki organ powiatowy tytułem wykonawczym z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] wszczął egzekucję ww. obowiązku, a następnie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. nałożył na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia, w wysokości 1500 zł. Z uwagi na nieuregulowanie grzywny skierowano sprawę do egzekucji Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w [...], który następnie, w związku z wnioskiem skarżącej o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. na podstawie art. 65 § 1 w zw. z art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, ze zm.), zwrócił się do organu powiatowego o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych przez skarżącą zarzutów odnośnie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W rezultacie organ powiatowy jako wierzyciel na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. umorzył postępowanie w sprawie rozpatrzenia zarzutów wniesionych przez skarżącą. Organ stwierdził, że decyzja z dnia [...] lutego 2013 r. dotknięta jest wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W piśmie z dnia [...] lipca 2012 r. skarżąca sformułowała zarzuty w ten sposób, że grzywna nie jest zgodna z prawem. Podkreślił, iż organ powiatowy otrzymując od Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] to pismo miał obowiązek wyrażenia własnej oceny odnośnie zasadności zarzutów – jako wierzyciel nie powinien przeprowadzać postępowania co do istoty sprawy ale sformułować ocenę podniesionych zarzutów, bowiem tylko w takim zakresie może prowadzić postępowanie wyjaśniające. Stanowisko wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów stanowi bowiem niezbędną informację dla organu egzekucyjnego i warunek rozstrzygnięcia postanowieniem o tych zarzutach. Skargę na powyższą decyzję złożyła E. S., wnosząc o jej chylenie oraz wyjaśnienie i rozstrzygnięcie, czy istniały podstawy prawne do wszczęcia postępowania egzekucyjnego i nałożenia grzywny. W uzasadnieniu skarżąca zakwestionowała przede wszystkim decyzje nakazujące rozbiórkę zbiornika. Natomiast odnośnie postępowania nieważnościowego skarżąca odniosła się do rozstrzygnięć, jakie zapadły przed organem powiatowym w toku postępowania egzekucyjnego. Stwierdziła, iż organ powiatowy nie udzielił odpowiedzi Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w [...] i nie wyjaśnił zarzutów zawartych w jej wniosku o wstrzymanie egzekucji. Zdaniem skarżącej, wszczęte postępowanie egzekucyjne, dotyczące obowiązku rozbiórki nakazanej decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., jest "oparte na pustych słowach" i prowadzone bez podstawy dowodowej. Według skarżącej jedynym i niepodważalnym dowodem we wszystkich toczących się sprawach dotyczących zbiornika i egzekucji jest sam zbiornik, jego stan techniczny oraz legalność. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej ppsa. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa. Sąd w niniejszej sprawie kontrolował decyzję wydaną w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji organu powiatowego z dnia [...] lutego 2013 r. umarzającej postępowanie w sprawie rozpatrzenia zarzutów wniesionych przez skarżącą w toku prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] egzekucji grzywny nałożonej przez organ powiatowy w celu przymuszenia skarżącej do wykonania obowiązku rozbiórki zbiornika betonowego. Na wstępie wyjaśnić trzeba, że stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją służącą do usunięcia z obrotu prawnego decyzji administracyjnych obarczonych kwalifikowanymi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie to jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi odstępstwo od zasady stabilności decyzji (art. 16 k.p.a.), stąd ustalenie podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Nie chodzi zatem o merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji decyzji wyłącznie z punktu widzenia wad wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. W tym postępowaniu decyzję weryfikuje się w odniesieniu do stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu wydania decyzji w stosunku, do której toczy się postępowanie nieważnościowe. Zakres postępowania nadzorczego w niniejszej sprawie obejmował zatem jedynie zbadanie przesłanek przewidzianych w art. 156 k.p.a. Tym samym nie mogły być uwzględnione zarzuty skargi dotyczące innych postępowań, w tym postepowania, w którym zapadła decyzja nakazująca rozbiórkę ww. zbiornika. Zaznaczyć również należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji, jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. W niniejszej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011r. nałożył na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia wobec niewykonania obowiązku wynikającego z decyzji tego organu z dnia [...] lutego 2010r., określonego w tytule wykonawczym [...] z dnia z dnia [...] kwietnia 2011r., to jest rozbiórki betonowego zbiornika. W konsekwencji tego, że skarżąca nie uiściła grzywny organ powiatowy wystąpił z wnioskiem do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] o wszczęcie egzekucji z należności pieniężnych. W dniu [...] sierpnia 2012r. zobowiązana złożyła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] wniosek o wtrzymanie postepowania egzekucyjnego, w którym zawarła również zarzuty dotyczące egzekwowanej grzywny w celu przymuszenia. Z tej przyczyny Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...], jako organ egzekucyjny w zakresie grzywny w celu przymuszenia, zwrócił się – zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art 34 § 1 u.p.e.a. – do wierzyciela o zajęcie stanowiska w zakresie zgłoszonych zarzutów. (tytuł wykonawczy [...] nr [...] z dnia [...]-04-2012r. i [...] nr [...] z dnia [...]-04-2012r.). Zgodnie bowiem z art. 34. § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku, o którym mowa w art. 33 § 2, stanowiska wierzyciela nie wymaga się. Stosownie zaś do art 34 § 3 u.p.e.a. (obowiązującym w dacie badanej decyzji) jeżeli wierzyciel nie wyraził stanowiska w terminie 14 dni od dnia powiadomienia go przez organ egzekucyjny o wniesionych zarzutach, organ egzekucyjny wydaje postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego do czasu wydania postanowienia, o którym mowa w § 4 tj., postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Tym samym wierzyciel własne stanowisko wobec wniesionych zarzutów zobowiązany był wyrazić w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 34 § 2 u.p.e.a.), które – co wymaga również podkreślenia – składa się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu egzekucyjnego, a więc nie za pośrednictwem wierzyciela (art 17 § 1 u.p.e.a.). W omawianej sytuacji procesowej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] miał zatem obowiązek zająć wyłącznie stanowisko odnośnie zarzutów zgłoszonych do postepowania egzekucyjnego w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia i przedstawić je w formie postanowienia. Organ powiatowy natomiast badaną decyzją z dnia 15 lutego 2013r. umorzył postępowanie w sprawie rozpatrzenia zarzutów wniesionych przez skarżącą. Słusznie zatem wskazał organ odwoławczy w niniejszej sprawie, że stanowisko wierzyciela tj. PINB w [...] w sprawie zgłoszonych przez E. S. zarzutów nie mogło być wyrażone poprzez umorzenie postępowania, w formie decyzji. Wyłącznie Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...], jako organ egzekucyjny w zakresie egzekucji grzywny w celu przymuszenia, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, uprawniony był do wydania postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów, a w przypadku ich uwzględnienia do umorzenia postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego, stosownie do art. 34 § 4 u.p.e.a. W związku z powyższym należało podzielić stanowisko organów, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2013r. dotknięta jest wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, rażąco bowiem narusza art. 105 § 1 kpa. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.