VII SA/Wa 2023/09

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 lutego 2010r. po rozpoznaniu wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2009r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: odmówić A. P. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 4 grudnia 2009r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy A. P. , w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 5 stycznia 2010r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Odpowiedź wnioskodawcy na powyższe wpłynęła do Sądu w dniu 15 stycznia 2010r. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ww. ustawy.) Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Z powołanego wyżej przepisu wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. W ocenie Sądu mając na względzie dane przedstawione w formularzu oraz nadesłanych wyjaśnieniach uznano, iż wniosek A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. Z formularza wniosku wynika, że wnioskodawca wspólnie z żoną i dwójką dzieci utrzymują się z dochodów w wysokości 3.800,00 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się dochód uzyskiwany przez wnioskodawcę z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości 500,00 złotych oraz kwota 3.300,00 złotych uzyskiwana przez małżonkę wnioskodawcy z tytułu umowy o pracę. Wnioskodawca podał w formularzu, że posiada udział w nieruchomości budynkowej, ¼ udziału w działce o pow. 0,45 ha oraz współwłasność samochodu osobowego Opel Zafira z 2004r. W uzasadnieniu formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca podał, iż posiada niewielki dochód a ma na utrzymaniu dwójkę małoletnich dzieci, które uczęszczają do szkoły, w związku z tym "są również wydatki związane z nauczaniem". W nadesłanych wyjaśnieniach z dnia 11 stycznia 2010r. wnioskodawca podał, że prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą transport i spedycja z której nie uzyskał żadnego dochodu z 3 ostatnich miesięcy. Wyjaśnił, że zamieszkuje wspólnie z rodziną w mieszkaniu o pow. 71 m², które jest własnością jego matki. Wnioskodawca oświadczył, że kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania nie ponosi osobiście oraz nie przeznacza aktualnie żadnych kwot na codzienne utrzymanie ze względu na brak dochodu. Dodał także, że utrzymanie samochodu związane jest z prowadzoną działalnością i waha się w granicach kilku tysięcy złotych miesięcznie. Oceniając powyższe dane uznano, że wnioskodawca nie wykazał w sposób dostateczny, że kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Występują rozbieżności w podawanych przez niego informacjach gdyż w formularzu wniosku wskazuje, że dochód z prowadzonej działalności gospodarczej wynosi 500,00 złotych natomiast w piśmie z dnia 11 stycznia oświadcza, że nie osiągnął żadnego dochodu z trzech ostatnich miesięcy z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Ponadto, z uzupełnionego formularza wynika, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Wskazał, że ma na utrzymaniu dzieci oraz związane z tym wydatki. W pkt. 11 formularza uwzględnił również wydatki mieszkaniowe oraz zdrowotne. Z nadesłanego formularza wynika zatem, że wnioskodawca wspólnie z małżonką ponosi stałe wydatki oraz koszty związane z codziennym utrzymaniem natomiast z pisma z dnia 11 stycznia 2010r. wynika, że ich nie ponosi ze względu na brak dochodu. Wnioskodawca wskazał, że stałe koszty oraz codziennego utrzymania ponosi żona nie podając jednak jakie to są konkretnie koszty i wydatki. Wyjaśnić przy tym należy, że nie jest istotne kto faktycznie wykłada środki finansowe na bieżące wydatki, z uwagi na fakt, iż wnioskodawca oświadczył, że wraz z żoną prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Podnieść w tym miejscu należy, iż wnioskodawca wybiórczo przedstawia okoliczności świadczące o jego sytuacji materialnej, rodzinnej akcentując przy tym te z nich, które mają podkreślać jego trudną sytuację materialną nie podając natomiast wydatków i kosztów codziennego utrzymania, do podania których został wezwany. Postawa taka nie zasługuje na aprobatę jak bowiem wskazano wyżej, wykazanie istnienia przesłanek przemawiających za słusznością przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy i to on winien udowodnić swoją sytuację materialną i rodzinną w sposób nie pozostawiający cienia wątpliwości. Za odmową przyznania prawa pomocy przemawia również fakt, iż wnioskodawca wskazał, że utrzymanie samochodu "waha się w granicach kilku tysięcy złotych miesięcznie". W świetle powyższego stwierdzono, iż mało przekonywujące jest, że wnioskodawca prowadząc działalność gospodarczą, nie uzyskuje z niej żadnego dochodu. Dodatkowo zaznaczyć należy, iż prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się z koniecznością posiadania środków finansowych. Mając na względzie powyższe dane uznano, złożone przez wnioskodawcę oświadczenia za budzące wątpliwości, aby na ich podstawie dokonać właściwej oceny sytuacji materialnej w jakiej znajduje się skarżący. W nadesłanym piśmie wyjaśniającym wnioskodawca nie podał wysokości ponoszonych wydatków, co umożliwiłoby porównanie wysokości obciążeń finansowych związanych z tokiem postępowania sądowoadministracyjnego z jego możliwościami płatniczymi. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 powołanej na wstępie ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.