VII SA/Wa 2023/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: odmówić S. S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek S. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek złożony na formularzu PPF został podpisany przez pełnomocnika wnioskodawczyni – ojca K. S. Pełnomocnik wskazał przy piśmie z dnia 16 listopada 2016 r. że wniosek został złożony w imieniu wnioskodawczyni, jednocześnie uznano, iż z uwagi na okoliczność pozostawania we wspólnym, gospodarstwie domowym wnioskodawczyni i jej pełnomocnika wskazane dane odnoszą się do rodziny wnioskodawczyni pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym, stąd wniosek może zostać rozpoznany. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż S. S. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z rodzicami i siostrą. Siostra wnioskodawczyni jest w wieku 11 lat. Wnioskodawczyni jest studentką, nie osiągającą dochodu. Rodzina wnioskodawczyni utrzymuje się z dochodu ojca wnioskodawczyni z prac dorywczych oraz z dodatku w ramach programu wsparcia rodziny "500 plus" w łącznej wysokości 1600 zł. Strona nie wskazała posiadania majątku (nieruchomości oraz majątku ruchomego). Wskazała zobowiązania stałe i wydatki na: woda 80 zł., światło 150 zł., gaz 50 zł., środki czystości 90 zł., leki 30 zł., wydatki związane ze szkołą 200 zł., wyżywienie 1000 zł. Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 30 września 2016 r. wydanego w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., wnioskodawczyni została zobowiązana do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do: - właściwego uzasadnienia wniosku wskazującego na trudną sytuację materialną wnioskodawczyni i jej rodziny, - wskazania do kogo należy dom wskazany jako adres dla doręczeń, jeżeli należy do rodziny wnioskodawczyni wspólnie prowadzącej gospodarstwo domowe należy wskazać jego wielkość oraz koszty utrzymania domu, - wskazania kto prowadzi Biuro Rachunkowe mieszczące się pod adresem wskazanym dla doręczeń wnioskodawcy, jeżeli pomieszczenia te są wynajmowane należało wskazać uzyskiwane z tego tytułu dochody, jeżeli biuro to prowadzi ktoś z rodziny wspólnie prowadzącej gospodarstwo domowe należało wskazać uzyskiwane z tego tytułu dochody, - wskazania jaki rodzaj prac dorywczych wykonuje K. S., - wskazania czy ktoś z rodziny wnioskodawczyni wspólnie prowadzącej gospodarstwo domowe posiada pojazdy mechaniczne, jeżeli tak należało wskazać model, rocznik i miesięczne koszty utrzymania, - wskazania jakie nieruchomości posiada wnioskodawczyni i rodzina wspólnie prowadząca gospodarstwo domowe - z akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni jest właścicielką nieruchomości oznaczonej nr [...] znajdującej się przy ul. S. w D., która to nie została wskazana w formularzu PPF, należało wskazać wszystkie nieruchomości, podać ich rodzaj (działka budowlana, rolna, leśna) i wielkość, - nadesłania kopii dokumentów PIT wnioskodawczyni i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, które się rozliczały z urzędem skarbowym, z rozliczeniem podatku za rok 2015, - wskazania czy wnioskodawczyni otrzymuje pomoc od rodziny, ew. osób trzecich, jeżeli tak należy wskazać na czym ona polega, - wskazania czy wnioskodawczyni bądź ktoś ze wspólnie zamieszkującej rodziny otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak to należy nadesłać kserokopie ostatnich decyzji przyznających pomoc, - nadesłania kopii wyciągu bankowego wnioskodawczyni i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym za trzy ostatnie miesiące.. W dodatkowym piśmie z dnia 27 października 2016 r., wskazano, że sytuacja materialna wnioskodawczyni jest trudna, jest ona studentką, która nie pracuje i nie ma dochodów, również rodzice wnioskodawczyni są osobami bezrobotnymi, bez dochodu, dom wskazany jako adres dla doręczeń należy do dziadków wnioskodawczyni, jego pow. wynosi 150 m2, biuro rachunkowe prowadziła babcia wnioskodawczyni, która jest obecnie na emeryturze, a działalność jest wyrejestrowana, ojciec wnioskodawczyni pracuje dorywczo wykonując usługi informatyczne, rodzina wnioskodawczyni nie posiada pojazdów mechanicznych, wnioskodawczyni jest właścicielką nieruchomości w D. działka nr [...], rodzina wnioskodawczyni nie posiada innych nieruchomości, wnioskodawczyni i jej rodzina nie posiada dokumentu PIT, gdyż jak wskazano nie osiąga dochodów, wnioskodawczyni otrzymuje pomoc od dziadków w kwestii studiów otrzymuje również stypendium z uczelni, wnioskodawczyni i rodzina wspólnie prowadząca działalność gospodarczą nie otrzymuje świadczeń z pomocy społecznej i nie posiada kont bankowych. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należało więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Rozpoznając wniosek S. S. uznano, że nie zasługuje on na uwzględnienie i to z kilku powodów. Przede wszystkim należy wskazać, że wniosek jest mało wiarygodny. Trudno uznać, by czteroosobowa rodzina z dwójką dzieci, z których jedno studiuje, a drugie uczy się, potrafiła utrzymać się jedynie z dochodu około 1 600 zł., nawet uwzględniając okoliczność, iż wnioskodawczyni pozostaje częściowo na utrzymaniu dziadków oraz uzyskuje wsparcie z uczelni, to dochód 1 600 zł, którego utrzymują się trzy osoby, stanowiłby podstawę do wystąpienie o wparcie z pomocy społecznej, z czego rodzina wnioskodawczyni nie korzysta. Kolejną mało wiarygodną okolicznością jest fakt, że nikt z rodziny wnioskodawczyni nie posiada rozliczenia PIT. Skoro ojciec wnioskodawczyni wykonuje aktualnie prace dorywcze, powinien takie rozliczenie posiadać, ponadto w 2015 r. pod adresem wnioskodawczyni zarejestrowana była firma I. K. S., której klienci w 2015 r. bądź na początku 2016 r. zostali przejęci przez firmę "I." Sp. z o.o. ul. W. lok [...] w G. (informacja o przejęciu firmy na stronach spółki "I." jest z dnia 17 marca 2016 r.). Należy przyjąć zatem, że ojciec wnioskodawczyni w 2015 r. posiadał dochody. Na marginesie należy wskazać, że firma I. K. S. jest obecnie zarejestrowana na stronach Urzędu Komunikacji Elektronicznej pod nr [...]. W związku z powyższym budzi wątpliwości również fakt, że nikt z rodziny wnioskodawczyni nie posiada rachunku bankowego, czy dochodów. Należy również zauważyć, że jak wynika z akt administracyjnych sprawy wnioskodawczyni była inwestorką budowy ogrodzenia na działce nr [...] w D. Z uwagi na powyższe uznano, że wnioskodawczyni nie wykazała, ze jej sytuacja materialna jest tak trudna, by stanowiła podstawę do przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.