VII SA/Wa 2024/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Asesor WSA Dariusz Turek, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2008 r. sprawy ze skargi J. P. i W. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007 r. znak [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2007 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania M. S. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2007 r., znak: [...], uchylającej decyzję tego organu z dnia [...] września 2004 r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2004 r., Nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą M. S. pozwolenia na budowę budynku obory, budynków gospodarczych, przyłączy: energetycznego kablowego, wodociągowego (przez dz. Nr [...]), kanalizacyjnego (przez dz. Nr [...]), płyty gnojowej, zbiornika na ścieki technologiczne z przyłączami kanalizacyjnymi na dz. Nr [...] w T., oraz uchylającej w/w decyzję organu I instancji z dnia [...] maja 2004 r, i odmawiającej M. S. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji. Uzasadniając swe rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, iż J. i W. P. w dniu [...] grudnia 2005 r. złożyli wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2004 r., znak: [...]. Jako podstawę wznowienia podali art. 145 § 1 pkt 5, 7 i 8 kpa, w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. z dnia [...] października 2005 r., sygn. akt [...], uchylającym decyzję Wójta Gminy T. z dnia [...] lipca 2003 r, znak: [...], o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Organ odwoławczy wskazał również, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest dwuetapowe. W pierwszej fazie organ, który wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji bada, czy podanie o wznowienie wniosła strona, czy wskazano w nim ustawowe przesłanki wznowieniowe, a także czy został zachowany miesięczny termin do złożenia podania określony w art. 148 kpa. Dopiero pozytywne ustalenia w tym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Ponadto Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że organ administracji obowiązany jest z urzędu badać, czy został zachowany termin określony w art. 148 kpa. Zachowanie terminu określonego w wymienionym przepisie winna udowodnić strona. Uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest zaś podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. W ocenie organu J. i W. P. w złożonym w dniu [...] grudnia 2005 r., wniosku o wznowienie postępowania, jak również w toku prowadzonego postępowania nie udokumentowali zachowania miesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia [...] lipca 2007r., zobowiązał wnioskodawców do uzupełnienia materiału dowodowego o informację kiedy (w jakiej dacie) dowiedzieli się o wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. z dnia [...] października 2005 r., sygn. akt SA/Rz 1993/03. Pismem z dnia 15 sierpnia 2007r. (data wpływu 20 sierpnia 2007 r.) J. i W. P. uzupełnili materiał dowodowy. W piśmie tym stwierdzili, iż o wskazanej we wniosku przesłance wznowienia postępowania dowiedzieli się w dniu 19 października 2005r. Mając powyższe na względzie Główny inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż wnioskodawcy nie dochowali ustawowego terminu, bowiem wskazany w art. 148 § 1 kpa miesięczny termin do wznowienia postępowania upłynął z dniem 20 listopada 2005 r. Wojewoda [...] w pierwszej fazie postępowania nie zbadał, czy podanie o wznowienie postępowania spełnia wszystkie wymogi formalne. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu stanowi zaś rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 Kpa), dlatego też należało zdaniem organu odwoławczego uchylić zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia 30 maja 2007 r. i umorzyć postępowanie organu I instancji. Skargę Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na w/w decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007 r. złożyli J. i W. P. Zaskarżonej decyzji zarzucili: - naruszenie art. 145 § 1 pkt 8 kpa, poprzez nieuwzględnienie przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną Wojewody [...] [...] września 2004r. jaką było uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. wyrokiem z dnia 19 października 2005r. sygn. akt SA/Rz 1993/03 decyzji wydanych w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu; * naruszenie art. 148 § 1 kpa, poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że miesięczny termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyn o których mowa w art. 145 § 1 pkt 8 kpa należy liczyć od dnia dowiedzenia się przez stronę o wyroku uchylającym decyzję administracyjną, a nie od dnia jego prawomocności; * naruszenie art. 147 kpa w związku z art. 63 § 2 kpa, poprzez niezakwalifikowanie podania strony z dnia 13 grudnia 2005 r., jako wniosku o wznowienie postępowania z urzędu, w związku z upływem terminu przewidzianego w art. 148 § 1 kpa; * naruszenie art. 7 kpa, poprzez naruszenie zasady praworządności i pozostawienie w obrocie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2004 r. oraz decyzji Starosty P. z dnia [...] maja 2004 r. zatwierdzających projekt budowlany i wydających M. S. pozwolenie na budowę, podczas gdy decyzje wydane w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla tej samej inwestycji zostały prawomocnie uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. wyrokiem z dnia 19 października 2005 r. sygn. akt SA/Rz 1993/03. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga Jadwigi P. i W. P. nie jest zasadna bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Wskazać trzeba, iż sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku stanowiącego przedmiot postępowania administracyjnego lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia zgodności z przepisami prawa materialnego i postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego z daty podejmowania kontrolowanego rozstrzygnięcia. Kwestionowana decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007 r. została wydana w postępowaniu wznowieniowym, które jest instytucją procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna, w sytuacji gdy po wydaniu tej decyzji ujawniła się wadliwość postępowania, na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Stosownie do treści art. 147 kpa wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Za chybiony należy uznać zarzut skargi, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył art. 147 kpa w zw. z art. 63 § 2 kpa, poprzez to, że niezakwalifikował podania strony z dnia 13 grudnia 2005 r, jako wniosku o wznowienie postępowania z urzędu, w związku z upływem terminu przewidzianego w art. 148 § 1 kpa. "Zauważyć trzeba, iż co prawda w postępowaniu administracyjnym ciężar wykrycia prawdy obiektywnej jest bezwzględnym obowiązkiem organu orzekającego (art. 7 kpa) i naruszenie w procesie wydawania decyzji norm prawa procesowego -wyliczone w art. 145 § 1 kpa - powoduje obowiązek wszczęcia z urzędu przez organ postępowania w sprawie wznowienia postępowania, to jednak nie sposób uznać, że organ ma obowiązek wszcząć postępowanie w stosunku do każdego ostatecznie zakończonego postępowania celem sprawdzenia, czy nie zachodzą podstawy do wznowienia postępowania. Jest to raczej tylko prawo organu, a staje się jego obowiązkiem, gdy zostaną znalezione przyczyny wznowienia (zob. W.F. Dąbrowski powołany za B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., Warszawa 2008 s. 683). Wznowienie postępowania administracyjnego składa się z dwóch etapów, przy czym pierwszy obejmuje jedynie badanie formalnoprawnej dopuszczalności wznowienia postępowania administracyjnego. Złożenie przez dany podmiot wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego powinno zakończyć się wydaniem rozstrzygnięcia przewidzianego w art. 149 § 1 lub § 3 kpa. Jeżeli wstępna weryfikacja tego wniosku pozwala na przyjęcie stanowiska o dopuszczalności wznowienia organ wydaje postanowienie wznawiające postępowanie, natomiast negatywna ocena wniosku skutkować winna odmową wznowienia postępowania, która następuje w formie decyzji. Przy czym konstrukcja wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją zasadza się na regule, iż samo wznowienie jest obligatoryjne, jeśli zaistniała którakolwiek z podstaw z art. 145 § 1 kpa. Dopiero po przeprowadzeniu wstępnego zbadania dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną i wydaniu odpowiedniego postanowienia wszczynającego to nadzwyczajne postępowanie możliwe jest właściwe merytoryczne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Postępowanie to może, stosownie do treści art. 151 kpa zakończyć się wydaniem decyzji, w której organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 kpa lub art. 145a kpa albo uchyla decyzję dotychczasową na podstawie art. 145 § 1 kpa lub art. 145a kpa i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Organ może również w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 kpa ograniczyć się do stwierdzenia wydania kontrolowanej w tym trybie decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu, których odmówił uchylenia tej decyzji (art. 151 § 2 kpa). Rozpatrując przedmiotową sprawę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie zauważył, iż organ administracji obowiązany jest z urzędu badać czy został zachowany termin określony w art. 148 kpa. Zasadnie zauważył także, że to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia zachowania terminu określonego w przywołanym przepisie. Uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu stanowi zaś rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych (zob. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 976/05 LEX, Nr 275519). Zgodnie z art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zauważyć należy, iż przywołany przepis wprost stanowi, że strona może złożyć ze skutkiem prawnym podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Treść tego przepisu wyraźnie nawiązuje do dnia "dowiedzenia się" o podstawie wznowienia. Wbrew twierdzeniom skargi stwierdzić więc trzeba, iż przepis art. 148 § 1 kpa nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 8 kpa, faktu uprawomocnienia się wyroku uchylającego decyzję w oparciu, o którą wydana została decyzja w stosunku, do której żądano wznowienia postępowania administracyjnego. Bieg terminu do wniesienia tego podania rozpoczyna się bowiem już w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danego orzeczenia, a więc np. w momencie jego ogłoszenia gdy strona była obecna podczas jego ogłoszenia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że nie do przyjęcia jest pogląd, według którego "należy "oczekiwać" na uprawomocnienie się orzeczenia sądowego i dopiero od daty prawomocności liczyć termin do zgłoszenia żądania wznowienia postępowania. Istota unormowania z art. 148 § 1 Kpa polega na dowiedzeniu się o nowej okoliczności, a więc dotarciu do strony wiadomości o wydaniu orzeczenia przez sąd. Uprawomocnienie się tego orzeczenia jest już kwestią podlegającą badaniu, lecz w toku postępowania o wznowienie postępowania" (zob. wyrok NSA z dnia 7 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1676/1997 LEX nr 48747). Stwierdzić trzeba, iż J. i W. P. w złożonym w dniu 13 grudnia 2005 r., wniosku o wznowienie postępowania, jak również w toku prowadzonego postępowania, nie udokumentowali zachowania miesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 23 lipca 2007 r. zobowiązał wnioskodawców do uzupełnienia materiału dowodowego o informację kiedy (w jakiej dacie) dowiedzieli się o wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. z dnia 19 października 2005 r., sygn. akt SA/Rz 1993/03. W piśmie z dnia 15 sierpnia 2007 r. (data wpływu 20 sierpnia 2007 r.) J. i W. P. podali, iż o wskazanej we wniosku przesłance wznowienia postępowania dowiedzieli się w dniu 19 października 2005 r. W warunkach sprawy (przy założeniu przyjętym przez skarżącego, czego sąd nie badał, a mianowicie, że treść wyroku sądu stanowi podstawę wznowienia) za dzień dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania należy uznać datę 19 października 2005 r. tj. datę ogłoszenia skarżącym wyroku sądu z dnia 19 października 2005 roku. Jeszcze raz podkreślić należy, iż wywody skarżącego, iż termin ten należy liczyć od dnia uprawomocnienia się wyroku sądu, są interpretacją, która nie znajduje oparcia w przepisie art. 148 § 1 kpa. Mając powyższe na względzie stwierdzić trzeba, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie uznał, że Wojewoda [...] w pierwszej fazie postępowania nie zbadał, czy podanie o wznowienie postępowania spełnia wszystkie wymogi formalne. J. i W. P. składając wniosek o wznowienie postępowania nie dochowali ustawowego terminu. Wskazany w art. 148 § 1 kpa miesięczny termin upłynął dla nich z dniem 20 listopada 2005 r., dlatego też zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007 r., należy uznać za zasadną i zgodną z prawem. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.