VII SA/Wa 2024/11

Referendarz sądowy -Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 listopada 2011 r. po rozpoznaniu wniosku J. D. i M. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. D., M. D., D. M., R.K., B. F., A. K., K. K., M. D., Z. D., M. S., R. S., H. J., J. J., D. P., S. P., R. C., W. C., T. K., W. K., B. A., B. A., Z. A. , W. Ł. , E. B., A. B., A. K., G. A., U. K., M. K., A. W., S. W., E. K., K. M., S. M., P. M., B. C., J.C. A. M., J. M., G. M., K. K., B. A., S. A., F. A., J. O., M. R., A. K., A. K., I. K., J. S., B. D., E. D., W. B. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2011 r. znak: [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia: odmówić J. D. i M. D. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W dniu 26 września 2011 r. do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy J. D. i M. D., w którym wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. We wniosku wnioskodawcy wskazali, że utrzymują się wraz z dwójką dzieci z dochodów w wysokości 322,00 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się wynagrodzenie z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego w wysokości 140,00 złotych oraz zasiłek rodzinny po 91,00 złotych na każde dziecko. Wnioskodawczyni od roku jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Podali, że posiadają dom o pow. 110 m ² oraz nieruchomość rolną o pow. 2,47 ha. Nadto oświadczyli, że nie posiadają oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 3 października 2011 r. wezwano wnioskodawców do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - jakie ponoszą miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu (gaz, opłaty za energię, telefon, podatek od nieruchomości, itp.) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, - wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznaczają miesięcznie na codzienne utrzymanie ( żywność, odzież, leki, edukację dzieci itp.), - czy posiadają inwentarz żywy, jeśli tak należało podać jaki oraz jego ilość, a także wysokość uzyskiwanych miesięcznie dochodów, - czy otrzymują dofinansowanie do posiadanego gospodarstwa rolnego ze środków unijnych, jeśli tak, należało podać w jakiej wysokości, - czy podejmują prace sezonowe, umowy zlecenia, o dzieło, a jeśli tak to jakie uzyskują z tego tytułu dochody, - czy posiadają maszyny rolnicze lub pojazdy mechaniczne, jeśli tak należało podać jakie, ich wartość rynkową oraz rok produkcji i koszty związane z ich utrzymaniem, - czy uzyskują pomoc ze strony rodziny lub innych osób, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawcy w zakreślonym terminie ani dotychczas nie wykonali powyższego zarządzenia. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.) Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 ww. ustawy. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawcy nie wykazali dostatecznie, że znajdują się w sytuacji materialnej kwalifikującej ich do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ww. ustawy). W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 ww. ustawy daje Sądowi (referendarzowi) możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05). W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem z dnia 3 października 2011 r. wezwano skarżących do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Z tego obowiązku skarżący nie wywiązali się, nie nadesłali żadnych wyjaśnień, co uniemożliwiło pełną ocenę ich stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Skarżący w formularzu PPF podali jedynie ogólnikowe dane dotyczące uzyskiwanych dochodów oraz posiadanego stanu rodzinnego i majątkowego. Wskazali, że wspólnie z dwójką dzieci utrzymują się z dochodów w wysokości 322,00 złotych. W uzasadnieniu wniosku podkreślili, że wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Skarżący uchylili się jednak od wykazania i uzupełnienia informacji o swojej sytuacji materialnej i życiowej w sposób określony w doręczonym wezwaniu. Skarżący przede wszystkim nie wyjaśnili czy posiadają inwentarz żywy, jeśli tak, należało podać jaki oraz jego ilość, a także wysokość, uzyskiwanych miesięcznie dochodów. Nie wskazali również czy otrzymują dofinansowanie do posiadanego gospodarstwa rolnego ze środków unijnych, czy podejmują prace sezonowe, umowy zlecenia, o dzieło, a jeśli tak to jakie uzyskują z tego tytułu dochody. Nie oświadczyli również czy uzyskują pomoc ze strony rodziny, lub innych osób, organizacji społecznych lub państwowych, czy posiadają maszyny rolnicze lub pojazdy mechaniczne a także jakie ponoszą miesięczne koszty na utrzymanie domu oraz bieżące potrzeby. Treść żądanych od strony informacji miała na celu umożliwienie dokonania oceny rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawców. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawców a w konsekwencji ustalenie czy ich sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 ww. ustawy. Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Skoro tego wnioskodawcy nie uczynili, to brak jest przekonywujących podstaw do stwierdzenia, że wnioskodawcy wykazali, że spełniają warunki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawcy nie wykazali, że spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.