VII SA/Wa 2025/07
WyrokWSA w Warszawie2008-03-04
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Mirosława Kowalska, Paweł Groński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, stwierdzając brak przymiotu strony po stronie wnioskodawcy w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, powinien wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania, czy też umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, stwierdzając, że wnioskodawca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, powinien wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. Wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w takiej sytuacji stanowi rażące naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji przez sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 PPSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. F. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę radiowo-telewizyjnego centrum nadawczego. GINB uznał, że D. F. nie przysługuje przymiot strony, ponieważ nie wykazała naruszenia jej interesu prawnego, a obszar oddziaływania inwestycji zamyka się w granicach działki inwestora. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących kręgu stron, oceny dowodów i możliwości udziału w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody. Ponadto, sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz D. F. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Asesor WSA Paweł Groński, Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2008r. sprawy ze skargi D. F. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dot. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na rozbudowę I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2007 roku nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz D. F. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania D. F. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2007 r., Nr [...], wydanej na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty P. z dnia [...] września 2005 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej T. [...] Sp. z o.o. w L. pozwolenia na rozbudowę radiowego ośrodka nadawczego na potrzeby radiowo-telewizyjnego centrum nadawczego W. na terenie działek nr ew. [...] - P. i Radiostacja Ł., gm. L., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2007 r.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przywołał przepisy art. 28 k.p.a., art. 28 ust. 2 oraz art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz stwierdził, iż D. F. nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu dotyczącym kontroli decyzji o pozwoleniu na budowę, bowiem nie wykazała ona, na podstawie przepisów prawa materialnego, aby decyzja w przedmiocie pozwolenia na budowę, naruszała jej interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a.
Organ II instancji wskazał, iż ze sporządzonego raportu o oddziaływaniu na środowisko radiowo-telewizyjnego centrum nadawczego W. wynika, że "W otoczeniu masztu antenowego w warunkach normalnej pracy obszar, w którym występują pola o wartości wskaźnikowej W>1 przy uwzględnieniu wszystkich anten znajduje się nad powierzchnią ziemi (obliczenia do 10m n.p.t.) w granicach ogrodzonej działki, do której inwestor ma tytuł prawny oraz poza granicami ogrodzenia w wolnej przestrzeni najniżej nad ziemią na wysokości powyżej 200m n.p.t. i ma maksymalny zasięg ok. 950m. Obszar ten jest niedostępny dla ludności". Ponadto "nie istnieje potrzeba wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania", zaś "Zainstalowanie anten UKF i TV w RTCN R. nie wpłynie na zmianę dotychczasowego oddziaływania obiektu w obszarze dostępnym dla ludności".
Nadto organ odwoławczy podniósł, iż przedmiotowe przedsięwzięcie na etapie projektu budowlanego zostało uzgodnione w zakresie ochrony środowiska decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r., Nr [...], z której to wynika, że "w/w przedsięwzięcie nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko". Inwestycja ta została także uzgodniona przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] (decyzja z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...]).
Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, obszar oddziaływania obiektu objętego kwestionowaną decyzją z dnia [...] września 2005 r. zamyka się w granicach działki o nr [...], stąd też D. F., właścicielce działek nr ew. [...], nie przysługuje przymiot strony, w tym postępowaniu nadzwyczajnym, a wszczęte postępowanie administracyjne należało umorzyć jako bezprzedmiotowe.
Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła D. F.
Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów: art. 28 k.p.a. przez przyjęcie, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji stosuje się zasady obowiązujące w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji, w niniejszej sprawie decyzji w sprawie udzielenia pozwolenia budowlanego, w tym art. 28 ust. 2 oraz art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, błędnie odrzucając art. 28 k.p.a. dopuszczający do postępowania każdego ze względu na jego interes prawny lub obowiązek; art. 75 k.p.a. przez odrzucenie sprawozdania z pomiarów pola elektromagnetycznego wykonanych przez A. Spółkę z o.o., z jednoczesnym przyjęciem wyników pomiarów pola elektromagnetycznego wykonanych przez Oddział Higieny Radiacyjnej Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...]; art. 79 § 1 k.p.a. przez uniemożliwienie skarżącej brania udziału w przeprowadzonych przez Oddział Higieny Radiacyjnej Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...] pomiarach pola elektromagnetycznego, mających istotny wpływ na wynik postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji; art. 78 § 1 k.p.a. przez nieuwzględnienie wniosku, zawartego na stronie 4 i 5 odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2007 r., Nr [...], o przeprowadzenie ponownego dowodu z opinii biegłego uprawnionego do wykonania pomiarów pola elektromagnetycznego (PEM) weryfikującego: ustalenia Oddziału Higieny Radiacyjnej Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...], przyjęte za podstawę zaskarżonych decyzji oraz weryfikującego ustalenia z pomiarów pola elektromagnetycznego dokonanych przez A. Spółkę z o.o. posiadającą Certyfikat Akredytacji wydany przez Polskie Centrum Akredytacji.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.
Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły z rażącym naruszeniem prawa, co skutkować musiało stwierdzeniem nieważności decyzji i wyeliminowaniem ich z obrotu prawnego na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.).
Niniejsze postępowanie prowadzone było w nadzwyczajnym trybie postępowania nieważnościowego.
Zgodnie z przepisem art. 157 § 3 k.p.a. wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia wymaga uprzedniej kontroli tego, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne (podmiotowe i przedmiotowe) warunkujące dopuszczalność wszczęcia postępowania tj. np. czy wniosek o jego wszczęcie pochodzi od strony postępowania administracyjnego. Nie zawsze bowiem podmiot żądający wszczęcia postępowania administracyjnego w świetle prawa jest jego stroną.
Decyzja wydana na podstawie tego przepisu jest wynikiem m.in. oceny zdolności do działania w sprawie osoby wnoszącej żądanie. Niedopuszczalność postępowania powoduje konieczność podjęcia decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenie nieważności decyzji (art. 157 § 3 k.p.a.).
W niniejszej sprawie rozstrzygnięcia organów administracji publicznej zapadły na podstawie przepisu art. 105 § 1 k.p.a., w myśl którego, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
W ocenie Sądu, powołana podstawa prawna stanowi o rażącym, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., naruszeniu prawa - art. 105 k.p.a. w zw. z art.157 § 3 k.p.a.
Rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku, gdy czynność zmierzająca do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. m.in. wyroki NSA z 21 sierpnia 2001r., sygn. akt II SA 1726/00, LEX nr 51233, z 26 września 2000r., sygn. akt V SA 2998/99, LEX nr 51249 oraz z 5 października 2000r., sygn. akt III SA 2244/99, LEX nr 47084).
Organ administracji publicznej, uznając iż wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, nie pochodzi od strony, powinien na podstawie art. 157 § 3 k.p.a., odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Przepis art. 157 § 3 k.p.a. jest jasny w swej treści i nie pozostawia organom administracji publicznej wyboru innego zakończenia sprawy, w przypadku zaistnienia przesłanek skutkujących niemożnością wszczęcia postępowania w celu kontroli rozstrzygnięcia organów w trybie stwierdzenia nieważności decyzji.
Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Powyższa podstawa rozstrzygnięcia, zwalnia Sąd od badania merytorycznego, zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z przepisami prawa.
Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 2, art. 152 oraz art. 200 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło