VII SA/Wa 2025/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-10-16
Skład orzekający: Referendarz sądowy Justyna Wtulich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymująca się z emerytury, która po odliczeniu niezbędnych kosztów utrzymania domu i bieżących wydatków pozostawia niewielką kwotę, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymująca się z emerytury, która po odliczeniu niezbędnych kosztów utrzymania domu, opłat za media oraz bieżących wydatków pozostawia niewielką kwotę na codzienne potrzeby, wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. W związku z tym, przyznano jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury w wysokości 1.778,09 zł netto miesięcznie. Po odliczeniu miesięcznych i rocznych wydatków związanych z utrzymaniem domu, opłatami za media, podatkami, ubezpieczeniem oraz zakupem opału, pozostaje jej niewielka kwota na bieżące potrzeby. Wnioskodawczyni udokumentowała swoją sytuację materialną załączając stosowne dokumenty.Rozstrzygnięcie
Przyznano B.K. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi B. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie : odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego postanawia : przyznać B.K. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 7 października 2013 r. (data stempla biura podawczego) wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawczyni wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytury w wysokości 2.145,00 złotych brutto miesięcznie.
Wnioskodawczyni podała, że posiada dom o powierzchni 130,39 m ². Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych oświadczyła, że nie posiada. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że wnosi o zwolnienie z kosztów sądowych, gdyż utrzymuje się tylko z jednego dochodu, tj. emerytury i ponosi sama wysokie koszty utrzymania siebie oraz domu. Wnioskodawczyni oświadczyła, że po śmierci męża w sierpniu 2012 r. odkąd zabrakło drugiej emerytury pojawiły się trudności finansowe.
Do nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawczyni dołączyła zestawienie dochodów i wydatków. Z uzyskiwanego dochodu w wysokości 1.778,09 złotych netto miesięcznie wnioskodawczyni ponosi miesięczne wydatki tytułem opłat za gaz w wysokości 219,18 zł (za sierpień i wrzesień 2013 r.), za energię elektryczną w wysokości 97,31 zł (za wrzesień 2013 r.), za wodę w wysokości 55,85 zł, tytułem spłaty pożyczek w wysokości 85,00 zł, 50,00 zł, i 226,06 zł, za wywóz śmieci w wysokości 19,00 zł, opłat za Cyfrowy Polsat w wysokości 39,00 zł. Łącznie miesięczne wydatki wnioskodawczyni wynoszą w sumie około 791,34 zł.
Ponadto, wnioskodawczyni ponosi w ciągu roku wydatki związane z płatnością za ubezpieczenie domu w wysokości 180,00 zł, podatku od nieruchomości w wysokości 446,00 zł oraz opłat wyrównawczych tytułem rozliczeń za zużycie gazu od stycznia 2013 r. o łącznej wysokości 973,85 zł, za rozliczenie zużycia energii elektrycznej w 2013 r. w wysokości 170,33 zł. Wnioskodawczyni wskazała, że ponosi także koszty związane z zakupem węgla o łącznej w wysokości 1.569,00 zł oraz z zakupem drewna opałowego o łącznej wysokości 1.080,00 zł.
Do wniosku wnioskodawczyni dołączyła kserokopię dokumentów w tym : decyzji ZUS z dnia [...] o wysokości emerytury od 1 marca 2013r., kserokopię poniesionych opłat za gaz w dniu 22 sierpnia 2013 r. w wysokości 503,85 zł, tytułem płatności za gaz w wysokości 219,18 zł, potwierdzenie płatności za wodę w wysokości 55,85 zł, potwierdzenie płatności za energię elektryczną w wysokości 170,33 zł, potwierdzenie rozliczenia płatności za gaz w wysokości 470,00 zł, potwierdzenie wysokości płatności za energię elektryczną we wrześniu 2013r., potwierdzenie spłaty pożyczki w wysokości 50,00 zł z Pracowniczej Kasy Zapomogowo-Pożyczkowej, potwierdzenie płatności za Cyfrowy Polsat, oraz paragony potwierdzające zakup opału na łączną kwotę 1.569,00 zł, kserokopię polisy ubezpieczeniowej domu mieszkalnego, decyzję o wymiarze podatku od nieruchomości za 2013 r., umowę o pożyczkę nr [...] z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych w SP ZOZ w P., harmonogram spłat kredytu zaciągniętego w banku PKO Bank Polski, odpis skrócony aktu zgonu męża, pokwitowanie płatności za gospodarowanie odpadami komunalnymi, dwa paragony fiskalne za zakup węgla grubego na łączną kwotę 1.080,00 zł.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje :
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
W niniejszej sprawie wnioskodawczyni wykazała i szczegółowo udokumentowała, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Wnioskodawczyni prowadzi bowiem jednoosobowe gospodarstwo domowe, a zatem całość kosztów związanych z utrzymaniem domu, opłatami za media oraz bieżącymi potrzebami życia codziennego ponosi samodzielnie. Z nadesłanego formularza wynika, że jedynym dochodem uzyskiwanym obecnie przez wnioskodawczynię jest emerytura w wysokości 1.778,09 złotych netto miesięcznie.
Z uzyskiwanego dochodu wnioskodawczyni ponosi miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem domu o łącznej wysokości około 791,34 zł. Ponadto, wnioskodawczyni ponosi w ciągu roku wydatki związane z ubezpieczeniem domu, czy płatnością podatku od nieruchomości, jak również wydatki związane z zakupem węgla i opału.
Pozostała wnioskodawczyni po uregulowaniu niezbędnych opłat niewielka kwota przeznaczana jest na bieżące potrzeby życia codziennego, tj. zakup żywności, czy niezbędnych środków chemicznych.
Oceniając zatem sytuację finansową wnioskodawczyni stwierdzono, że nie jest ona w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku we własnym utrzymaniu koniecznym.
Z tego względu, przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy we wnioskowanym zakresie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło