VII SA/Wa 2028/18

WyrokWSA w Warszawie2019-03-28

Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Joanna Gierak-Podsiadły, Mirosław Montowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sprawie zabezpieczenia zabytków ruchomych, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na brak wpisu tych zabytków do rejestru zabytków?
Ratio decidendi
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sprawie zabezpieczenia zabytków ruchomych. Podstawą umorzenia było ustalenie, że w dacie wydawania decyzji przez organ odwoławczy, zabytki te nie były wpisane do rejestru zabytków, co czyniło postępowanie zabezpieczające bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Brak wpisu do rejestru uniemożliwiał zastosowanie art. 50 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, która uchyliła decyzję Prezydenta miasta o zabezpieczeniu zabytków ruchomych i umorzyła postępowanie. Prezydent pierwotnie orzekł o tymczasowym zajęciu zabytków ze względu na likwidację muzeum i potencjalne zagrożenie rozproszeniem kolekcji. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak podstaw do wydania decyzji o zabezpieczeniu oraz brak przeprowadzenia postępowania dowodowego. Minister umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ zabytki nie były wpisane do rejestru zabytków w momencie wydawania decyzji przez organ odwoławczy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.), Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Mirosław Montowski, Sędzia WSA, , Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2019 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] czerwca 2018 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w zakresie zabezpieczenia oddala skargę VII SA/Wa 2028/18 UZASADNIENIE Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. znak [...], po rozpatrzeniu odwołania [...] z siedzibą w [...] (dalej określana również jako "Skarżąca" lub "[...]") od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 2017 r. znak [...] uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. Zaskarżona decyzja zapadła w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny . Decyzją z dnia [...] października 2017 r. Prezydent [...] orzekł o (i) zabezpieczeniu zabytków ruchomych stanowiących eksponaty [...] prowadzonego przez [...] z siedzibą w [...] znajdujące się w dniu wydania decyzji w granicach administracyjnych miasta [...] w formie ustanowienia tymczasowego zajęcia; (ii) tymczasowym zajęciu zabytków, o których mowa powyżej, polegające na ich przekazaniu do [...] w [...] do czasu usunięcia zagrożenia dla tych zabytków; (iii) nadał powyższym rozstrzygnięciom rygor natychmiastowej wykonalności. Prezydent [...] w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia wskazał, że w chwili wpisu do rejestru zabytków zbiór składał się z 14 654 eksponatów wymienionych w spisie sporządzonym z natury na przełomie 2014 i 2015 roku. Zbiory [...] przechowywane były w dotychczasowej siedzibie Muzeum na terenie Pałacu [...] przy [...] w [...]. Pod koniec 2016 roku Zarząd [...] wezwał [...] do opróżnienia zajmowanych pomieszczeń ze względu na nieuregulowanie należności za czynsz. W dniu 9 stycznia 2018 r. Zarząd Główny [...] podjął uchwałę o postawieniu Muzeum w stan likwidacji. Zdaniem organu uwydatniła się wówczas pilna potrzeba zabezpieczenia zbiorów muzealnych przed ewentualnym rozproszeniem unikatowej kolekcji zabytków techniki. Organ wskazał, że fakt likwidacji Muzeum oraz wynikające z zadłużenia potrzeby właściciela zbiorów powodują, iż poszczególne zabytki o wyjątkowej wartości historycznej i naukowej mogą zostać sprzedane. Istnieje uzasadniona obawa nielegalnego wywiezienia ich przez nowych właścicieli za granicę. Organ powołał się na przepis art. 50 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, który przewiduje, że w przypadku wystąpienia zagrożenia dla zabytku ruchomego wpisanego do rejestru, polegającego na możliwości zniszczenia, kradzieży, zaginięcia lub nielegalnego wywiezienia za granicę, wojewódzki konserwator zabytków może wydać decyzję o zabezpieczeniu tego zabytku w formie ustanowienia czasowego zajęcia do czasu usunięcia zagrożenia. Czasowe zajęcie zabytku polega na przekazaniu go, w zależności od rodzaju zabytku, do muzeum, archiwum lub biblioteki. Organ stwierdził, że stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy wskazuje na zasadność zastosowania przytoczonego unormowania. Organ podkreślił, że zabezpieczenie zbiorów poprzez ich zajęcie ma służyć ich ochronie przed zniszczeniem, uszkodzeniem lub utratą, w tym na skutek kradzieży, a także zapobiec rozproszeniu zbiorów. W ocenie Prezydenta m[...] [...] nie daje rękojmi należytego zabezpieczenia zbiorów. Organ podkreślił, że z uwagi na wielką liczbę zabytków ruchomych oraz znaczne gabaryty ruchomości, skuteczne zabezpieczenie ich może nastąpić wyłącznie poprzez rozciągnięcie nad nimi dozoru w dotychczasowym miejscu przechowywania i sporządzenie spisu z natury. Pismem z dnia 31 października 2017 r. Skarżąca wniosła odwołanie od decyzji Prezydenta m[...] z dnia [...] października 2017 r. W odwołaniu Skarżąca zarzuciła naruszenie: i) art. 50 ustawy o ochronie zabytków i opieki nad zabytkami poprzez jego błędne zastosowanie i wydanie decyzji o zabezpieczeniu zabytków poprzez ich zajęcie, pomimo braku zagrożenia polegającego na możliwości zniszczenia, kradzieży, zaginięcia lub nielegalnego wywiezienia za granicę eksponatów; ii) art. 105 §1 kpa w zw. z art. 50 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez ich niezastosowanie i nieumorzenie postępowania, lecz wydanie decyzji co do istoty sprawy, pomimo iż nie zostało udowodnione istnienie zagrożenia polegającego na możliwości zniszczenia, kradzieży, zaginięcia lub nielegalnego wywiezienia eksponatów, co warunkuje możliwość wydania decyzji na podstawie art. 50 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami; iii) art. 107 §1 kpa w zw. z art. 107 §3 kpa w zw. z art. 50 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez ich niezastosowanie i niepodanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, w tym niewskazanie przez organ pierwszej instancji w oparciu o jakie dowody uznał, iż zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 50 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, co uniemożliwia jej dalszą kontrolę w toku instancji, co w konsekwencji prowadzi do nieważności decyzji na podstawie art. 156 §1 pkt 2 kpa; iv) art. 7 i art. 77 § 1 kpa. w zw. z art. 50 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez zaniechanie przeprowadzenia jakichkolwiek czynności dowodowych i zgromadzenia materiału dowodowego przez organ pierwszej instancji, w oparciu o który mógłby wydać decyzję na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami i w efekcie wydanie decyzji pomimo braku dowodów na okoliczności stanowiące podstawę jej wydania, co w konsekwencji prowadzi do nieważności decyzji na mocy art. 156 § 1 pkt 2 kpa.; v) art. 108 § 1 zdanie 1 kpa poprzez nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji, pomimo braku spełnienia którejkolwiek z przesłanek do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności; vi) art. 107 § 1 zdanie 1 kpa oraz art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 108 § 1 zdanie 1 kpa, poprzez brak wskazania, w oparciu o którą z przesłanek opisanych w art. 108 § 1 kpa decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności oraz jakie okoliczności faktyczne świadczą o spełnieniu przesłanek do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności i jakie dowody świadczą o istnieniu takich okoliczności faktycznych; vii) art. 7 kpa oraz art 77 § 1 kpa w zw. z art 108 § 1 kpa poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczności uzasadniające nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji; viii) art. 24 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 24 § 3 kpa, a to poprzez niewyłącznie się piastuna organu pierwszej instancji, Prezydenta [...] oraz pracowników Urzędu [...] (w tym Biura [...] Konserwatora Zabytków) od udziału w postępowaniu w sprawie, pomimo iż sprawa powiązana jest z prawami majątkowymi [...], której organem reprezentacji jest Prezydent [...], a nadto z uwagi na istnienie okoliczności faktycznych budzących uzasadnione wątpliwości co do bezstronności ww. osób; ix) art. 138 § 2 zdanie 2 kpa poprzez jego niezastosowanie i niewypełnienie przez organ pierwszej instancji zaleceń organu odwoławczego zawartych w jego decyzji z dnia [...] października 2017 roku znak: [...], to jest nieprzeprowadzenie postępowania w zakresie ustalenia okoliczności jakie należało zgodnie z decyzją kasacyjną wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy, a konkretnie tego, czy Muzeum [...] jest instytucją, która gwarantuje należyte przechowywanie zabytków ruchomych stanowiących eksponaty [...] do czasu usunięcia zagrożeń dla tych zabytków; x) art. 106 §1 kpa w zw. z art. 50 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zbytkami poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do wniosku, iż decyzja wymagała uprzedniego zajęcia stanowiska przez Dyrektora [...], podczas gdy ww. nie jest organem administracji w rozumieniu kpa i przepisy powszechnie obowiązującego prawa nie przewidują obowiązku uzgadniania decyzji z dyrektorem muzeum; xi) art. 28 kpa w zw. z art. 50 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do ustalenia, iż przymiot strony postępowania posiada [...] Sp. z o.o. w [...], podczas gdy nie jest stroną, bo postępowanie nie dotyczy jej praw bądź obowiązków. Po rozpatrzeniu odwołania Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. uchylił w całości decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2017 r. i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w uzasadnieniu decyzji podkreślił, że do zastosowania środka nadzoru konserwatorskiego przewidzianego w art. 50 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami konieczne jest wpisanie zabytku ruchomego do rejestru zabytków. Organ drugiej instancji zauważył, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji w obrocie prawnym funkcjonowała decyzja [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] maja 2017 r. nr [...], znak [...] orzekająca o wpisaniu do rejestru zabytków ruchomych województwa [...] zabytków techniki będących w posiadaniu [...], zlokalizowanego na [...] w [...] tj. [...] eksponatów wymienionych w spisie sporządzonym z natury na przełomie 2014 i 2015 r. Natomiast Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] marca 2018 r. znak [...] uchylił w całości ww. decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] maja 2017 r. przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W konsekwencji zabytki ruchome, które stanowiły własność byłego [...] nie są wpisane do rejestru zabytków ruchomych województwa [...]. Jednocześnie w dniu 21 grudnia 2017 r. [...], [...], Miasto [...] oraz Zarząd [...] Sp. z o.o. zawarły porozumienie, na mocy którego strony pojęły wzajemne zobowiązania dotyczące m.in. zawarcia umowy sprzedaży na rzecz Miasta [...] części kolekcji określonej w załącznikach nr 1, 2, 3 do ww. porozumienia. Natomiast w dniu 22 grudnia 2017 r. została zawarta umowa darowizny i sprzedaży zbiorów, wyposażenia, dokumentacji i archiwum [...] na rzecz [...]. [...] zobowiązało się, na podstawie odrębnej umowy do sprzedaży 108 obiektów ze zbiorów Muzeum [...] na rzecz Miasta [...]. W związku z powyższym część kolekcji byłego [...] stała się własnością [...] z siedzibą w [...]. Natomiast część kolekcji określona w załącznikach nr 1,2,3 do porozumienia z dnia 21 grudnia 2017 r. ma stać się własnością [...] i nie jest wpisana do rejestru zabytków ruchomych województwa [...]. Biorąc pod uwagę wymienione powyżej okoliczności organ stwierdził, że brak jest przesłanek, określonych w art. 50 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, uzasadniających ustanowienie czasowego zajęcia zabytków ruchomych stanowiących eksponaty [...] prowadzonego przez [...] z siedzibą w [...], które znajdują się w granicach administracyjnych miasta [...]. W konsekwencji organ uznał, że zasadne jest uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 2017 r. i umorzenie postępowania. Skarżący pismem z dnia 26 lipca 2018 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie: I) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 § 2 i art. 158 § 2 k.p.a. polegające na nieuprawnionym wydaniu rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji pomimo, że zaszła w sprawie temporalna przeszkoda w wydaniu decyzji o takim przedmiocie z racji działania nakazu ograniczenia się do wydania rozstrzygnięcia konkurencyjnego, w sprawie stwierdzenia wydania decyzji dotychczasowej z naruszeniem prawa (określanego w pkt 1 sentencji zaskarżonej odwołaniem decyzji organu pierwszej instancji); II) art. 8 kpa (w brzmieniu sprzed dnia 1 czerwca 2017 roku) poprzez jego niezastosowanie i prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób niebudzący zaufania do administracji publicznej, a to poprzez brak odniesienia się w decyzji do merytorycznych zarzutów Strony z jej odwołania (podobnie jak to miało miejsce we wcześniejszej decyzji kasacyjnej Organu w sprawie, z dnia [...] października 2017 roku, znak [...]), które przemawiają za bezprzedmiotowością postępowania już w chwili jego wszczęcia, a nie za zaistnieniem tej bezprzedmiotowości dopiero w jego trakcie, oraz poprzez wykluczającą się wzajemnie ocenę przez organ tych samych dowodów w niniejszym postępowaniu oraz w postępowaniu w sprawie wpisu ruchomości na listę zabytków; III) art. 10 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie i ograniczenie Stronie czynnego udziału w sprawie, poprzez brak zawiadomienia Strony o możliwości ustosunkowania się do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji, przy jednoczesnym braku zastosowania przez organ instytucji z art. 10 §2 kpa, na skutek czego Strona nie mogła odnieść się przed wydaniem decyzji co do stanowiska organu, iż dopiero wydarzenia powstałe w toku powtórnego postępowania przez organem uzasadniały umorzenie postępowania w I instancji oraz zgłoszenie wniosku o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania sprzeciwu od decyzji organu z dnia [...] marca 2018 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie; IV) art. 80 kpa poprzez jego niezastosowanie i brak oceny w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, czy od momentu wszczęcia postępowania administracyjnego pod koniec maja 2017 roku istniały przesłanki do jego prowadzenia, podczas gdy z tego materiału wynika w świetle zasad doświadczenia życiowego, że postępowanie było bezprzedmiotowe ab initio, ponieważ brak było dowodów na istniejące zagrożenie substancji zabezpieczanych ruchomości, bo w rzeczywistości takiego zagrożenia nigdy nie było; V) art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do uznania, ii dopiero okoliczności zaistniałe w toku rozpoznawania sprawy przez organ świadczą o bezprzedmiotowości postępowania, podczas gdy materiał sprawy wskazuje, że już przed wydaniem pierwszej w sprawie decyzji przez Prezydenta [...] Konserwatora Zabytków o nr [...] w dniu [...] czerwca 2017 roku nie istniały okoliczności uzasadniające zastosowanie zabezpieczenia zabytków, ani takie okoliczności nie pojawiły się w toku postępowania administracyjnego; VI) art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez jego niezastosowanie i nie zawieszenie przez organ z urzędu postępowania do czasu rozpoznania sprzeciwu do tut. Wojewódzkiego Sądu od decyzji Organu z dnia [...] marca 2018 roku, znak: [...] (o którym postępowaniu sądowoadministracyjnym organ wiedział z urzędu), mającej charakter prejudykatu, w konsekwencji czego błędnie przedmiotowa decyzja z dnia [...] marca 2018 roku uznana została w decyzji za podstawę umorzenia postępowania, skoro następnie usunięto ją z obrotu prawnego prawomocnym wyrokiem tut. Wojewódzkiego Sądu, a pozostawały w sprawie do zbadania inne, wskazane przez Stronę, przesłanki umorzenia postępowania, do których organ w ogóle się nie odniósł w decyzji; VII) art. 107 § 3 kpa poprzez jego niezastosowanie, polegającym na pominięciu w uzasadnieniu decyzji istotnych dla rozstrzygnięcia faktów oraz dowodów i ich oceny, w szczególności przebiegu postępowania w sprawie przed dniem 16 października 2017 roku oraz oceny dowodów mających przemawiać za zastosowaniem zabezpieczenia zabytków, a których to należyta analiza wykazałaby, że postępowanie w sprawie było bezprzedmiotowe od samego początku, a nie dopiero od grudnia 2017 roku. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części, to jest w zakresie jej uzasadnienia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa i umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 3 ppsa jako bezprzedmiotowego ab initio (tj. jeszcze przed wydaniem przez Prezydenta [...] Konserwatora Zabytków decyzji administracyjnej z dnia [...] czerwca 2017 roku, nr [...]), a nie dopiero na etapie powtórnego postępowania przez organem, jako drugą instancją; względnie o uchylenie w całości decyzji oraz na podstawie art. 135 ppsa oraz poprzedzających ją decyzji: Prezydenta m[...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] października 2017 roku i nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 roku oraz organu z dnia [...] października 2017 roku znak: [...] i umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie. Ponadto Skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodów z załączonych do skargi dokumentów: i. decyzji [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2017 roku nr [...] (zał. nr 2); ii. decyzji Organu z dnia [...] października 2017 roku, znak [...] (zał. nr 3); iii. decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] maja 2017 roku nr [...] (zał. nr 4); iv. decyzji Organu z dnia [...] marca 2018 roku, znak [...] (zał. nr 5) na okoliczność przebiegu postępowania w sprawie zabezpieczenia zabytków przed decyzją [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] października 2017 roku, nr [...], przebiegu postępowania w sprawie wpisu ruchomości należących do Strony na listę zabytków, bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w sprawie zabezpieczenia zabytków. Pismem z dnia 28 sierpnia 2018r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł odpowiedź na skargę z wnioskiem o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, przy czym nie jest związany granicami skargi. Zdaniem Sądu skarga podlega oddaleniu. W odniesieniu do zasadniczego żądania skargi uchylenia zaskarżonej decyzji w części tj. w zakresie jej uzasadnienia Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej zauważa, że art. 107 § 1 i 3 k.p.a. wylicza elementy które decyzja powinna zawierać, tj: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi. Przy czym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Jednocześnie w § 4 i 5 ww. art. określono sytuacje w których można odstąpić od uzasadnienia decyzji, tj. gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony; nie dotyczy to jednak decyzji rozstrzygających sporne interesy stron, decyzji wydanych na skutek odwołania, oraz w przypadkach, w których z dotychczasowych przepisów ustawowych wynikała możliwość zaniechania lub ograniczenia uzasadnienia ze względu na interes bezpieczeństwa Państwa lub porządek publiczny. Ze wskazanych uprzednio regulacji można zatem wywieść, że uzasadnienie faktyczne i prawne stanowi element decyzji - jednakże istnieją sytuacje, w których nie jest on obligatoryjny. Oznacza to zatem, iż uzasadnienie faktyczne jest elementem zależnym od rozstrzygnięcia (osnowy decyzji), a jego rola polega na "przedstawieniu" stanowiska organu. Uzasadnienie stanowi wiec swoistego rodzaju "rozwinięcie" osnowy decyzji. Nie może bowiem istnieć decyzja zawierająca wyłącznie uzasadnienie - bez rozstrzygnięcia, natomiast jest prawnie możliwe wydanie orzeczenia zawierającego jedynie osnowę. Prawdą jest, że w orzecznictwie sądów administracyjnych dopuszczono możliwość zaskarżenia do Sądu tylko uzasadnienia decyzji, niemniej jednak z racji brzmienia art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - to Sąd decyduje o zakresie rozstrzygnięcia. Zgodne zaś z art. 145 ww. ustawy Sąd posiada jedynie uprawnienia kasacyjne - może zatem uchylić lub stwierdzić nieważność (stwierdzić wydanie z naruszeniem prawa) zaskarżonego aktu w całości lub w części. Skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela też pogląd, że: "Sąd nie jest władny zmienić uzasadnienia zaskarżonej decyzji ani uchylić jej fragmentu, chyba że pozostała część uzasadnienia zawiera wystarczającą i adekwatną dla rozstrzygnięcia sprawy argumentację." (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 154/09). Sąd stoi także na stanowisku, że decyzja administracyjna jest aktem, który składa się z dwu istotnych elementów: osnowy (rozstrzygnięcia) i uzasadnienia. Obie te części stanowią jedność w znaczeniu materialnym i formalnym i żadna z nich nie może istnieć oddzielnie w obrocie prawnym (wyrok NSA z dnia 3 listopada 2000 r., IV SA 13/98, LEX nr 53448; wyrok NSA z dnia 12 maja 2000 r., I SA/Kr 856/98, LEX nr 43041). Powyższe oznacza zatem, iż Sąd nie jest władny uchylić całości uzasadnienia decyzji, pozostawiając jedynie jej rozstrzygnięcie. Odnośnie żądania ewentualnego zaznaczenia wymaga, że analiza treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] czerwca 2018r. , jednoznacznie wskazuje, iż zasadniczą przesłanką dokonania wskazanego w niej rozstrzygnięcia było ustalenie przez organ , że wobec uchylenia w całości decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] maja 2017r. orzeczeniem z dnia [...] marca 2018r., w dniu wydawania decyzji postępowanie zabezpieczające w analizowanej sprawie stało się bezprzedmiotowe, gdyż zabytki ruchome, które stanowiły własność Skarżącego, nie były wpisane do rejestru zabytków ruchomych województwa [...]. Decyzja nie zawiera merytorycznych rozważań odnośnie istnienia lub nieistnienia zarówno przesłanek istotnych dla dokonania wpisu będących przedmiotem postępowania przedmiotów do rejestru zabytków , jak również nie odnosi się w żaden sposób do istotnych przesłanek dokonania lub niedokonania stosownego ich zabezpieczenia. Odnotowuje jedynie fakt braku istnienia po ich stronie stosownej ochrony, w postaci wpisu do właściwego rejestru zabytków a także zawiera , pozostającą bez wpływu na treść rozstrzygnięcia , informację o zawarciu przez Skarżącego z [...] Techniki , umowy sprzedaży i darowizny z dnia [...].12.2017r. Wbrew zarzutom skargi, literalna analiza uzasadnienia nie potwierdza tezy skargi o uznaniu przez Ministra bezprzedmiotowości sprawy jedynie " z powodu przekazania przez Skarżącego większości ruchomości [...] w [...] w grudniu 2017r." Wskazane rozstrzygnięcie ocenić należy jako zasadne, w świetle prawidłowo przez organ zinterpretowanej treści art. 105 § 1 k.p.a. Powyższe zaś oznacza, że za nieusprawiedliwione należy uznać żądanie skargi uchylenia przez Sąd w całości zaskarżonej decyzji oraz wszystkich aktów administracyjnych dotyczących zabezpieczenia , jakie zostały podjęte w sprawie od dnia jej wszczęcia do dnia wydania tej decyzji i umorzenie postępowania , na podstawie art. 135 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt.1 lit.c p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 3 p.p.s.a. Sąd nie stwierdza bowiem takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy ani także podstaw do rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. Sąd wyraża zrozumienie dla intencji Skarżącego , które sprowadzają się do konsekwentnego dążenia do udowodnienia w toku niniejszego postępowania, że przedsięwzięte wobec należących do niego eksponatów , czynności zabezpieczające, były bezprzedmiotowe od samego początku z tej przyczyny, iż w istocie nigdy nie zaistniało żadne zagrożenie ich utraty lub uszkodzenia. Zauważa jednakże, że realizacja powyższego może ewentualnie nastąpić w drodze realizacji powództwa cywilnoprawnego o ochronę dóbr osobistych m.in. czci i dobrego imienia stosownie do treści art.24 § 1 k.c. Wskazany przepis w § 2 przewiduje także możliwość dochodzenia stosownego odszkodowania. Niezasadna jest natomiast argumentacja skargi, że kwestią przemawiającą za interesem prawnym Skarżącego w zaskarżeniu uzasadnienia kontrolowanej przez Sąd decyzji jest szkoda majątkowa, którą poniósł Skarżący w związku z wydaniem decyzji o zabezpieczeniu z dnia [...] czerwca 2017r. z rygorem natychmiastowej wykonalności. Poza sporem doktrynalnym i orzeczniczym pozostaje bowiem okoliczność , że interes prawny strony nie może być utożsamiany z ewentualną szkodą o charakterze majątkowym. Za nietrafny Sąd uznaje także pogląd skargi, iż ustalenie, że postępowanie administracyjne w sprawie zabezpieczenia zabytków było bezprzedmiotowe od chwili jego wszczęcia , a nie stało się takie dopiero w chwili przekazania eksponatów [...] w [...] w grudniu 2017r. będzie rozstrzygające dla oceny czy zajęcie zabytków ruchomych od 1 czerwca 2017r. do 12 października 2017r. nastąpiło z naruszeniem prawa, które jest warunkiem ubiegania się przez Skarżącego o odszkodowanie na podstawie art.417 k.c. W odniesieniu do zarzutu naruszenia przez organ art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. podnieść należy, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Podkreślić należy , że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu wskazanego przepisu jest tylko taka kwestia , która uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia w danej sprawie. Pod pojęciem zagadnienia wstępnego rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, zaś ocena tego zagadnienia wstępnego należy, ze względu na jego przedmiot, do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie administracyjne. Nadto, zagadnienie to jest zagadnieniem prawnym o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, ale inny organ lub sąd i rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracji. Z powyższego wynika, iż warunkiem zawieszenia postępowania jest wystąpienie zagadnienia wstępnego, bez rozstrzygnięcia którego nie jest możliwe wydanie decyzji we właściwej sprawie. Mając to na uwadze , Sąd stoi na stanowisku, że w badanych okolicznościach faktycznych nie można uznać , że warunkiem koniecznym rozpoznania sprawy niniejszej było uprzednie rozpoznanie przez Sąd sprzeciwu od decyzji Ministra z dnia [...] marca 2018r. Tym samym, zdaniem Sądu w sprawie niniejszej nie doszło także do naruszenia art.10 k.p.a. Zgodnie bowiem z wypracowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, dla skuteczności zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału stron w toczącym się postępowaniu administracyjnym, koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie, realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe zaś , wobec argumentów przedstawionych wyżej, w okolicznościach omawianej sprawy nie miało miejsca. Wbrew zarzutom skargi Sąd ocenił, że organ rozpoznając sprawę poczynił wystarczające ustalenia faktyczne i poddał je prawidłowej ocenie prawnej wskazując, że w dacie rozstrzygania sporne eksponaty ruchome nie mogły być przedmiotem orzeczenia zabezpieczającego zważywszy, że nie były objęte ochroną polegającą na wpisaniu ich do rejestru zabytków ruchomych województwa [...], co oznaczało, że postępowanie w sprawie stosownego zabezpieczenia stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art.105 § 1 k.p.a. Także uzasadnienie zaskarżonej decyzji, pomimo nawiązania do okoliczności związanych z zawartą przez Skarżącego umową sprzedaży części eksponatów, które nie miało znaczenia dla oceny okoliczności istotnych dla prawidłowości tego rozstrzygnięcia , spełnia warunki wynikające z treści art.107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło