VII SA/Wa 2029/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Halina Emilia Święcicka po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P.K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia : 1. przyznać P. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych; 2. w zakresie ustanowienia adwokata wniosek oddalić. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek P. K. o całkowite przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 29 października 2013 r. wniosek ten został rozpoznany. Na ww. postanowienie został złożony sprzeciw zatem postanowienie z dnia 29 października 2013 r. utraciło moc, a wniosek o przyznanie prawa pomocy należy rozpoznać na nowo. Wnioskodawca w formularzu PPF wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną i trójką dzieci. Dzieci są w wieku szkolnym. Wnioskodawca utrzymuje się z własnych dochodów tj. z wynajmu lokalu za co uzyskuje dochód 3 060 zł. Żona wnioskodawcy jest pielęgniarką i uzyskuje dochód 3 500 tys. zł. Wnioskodawca wskazał, że ww. dochody są pomniejszone o podatki i wydatki na życie. Posiada mieszkanie o pow. 62 m2, nieruchomość rolną o pow. 2,4 ha oraz kamienicę w T. W sprzeciwie strona wskazała, że dochód 1 300 osób na jedną osobę jest to dochód brutto. Po odliczeniu wydatków stałych stronie pozostaje około 2 300 zł, czyli 450 zł. na osobę. Wnioskodawca zaznaczył, że z tego względu dochody wystarczają tylko na bieżące wydatki, a często też zmuszony jest pożyczać środki finansowe od rodziny na wydatki niezbędne do funkcjonowania rodziny. Podniósł, że nie stać go na poniesienie kosztów sądowych, gdyż w sumie będą one wynosić 400 złotych (200 zł tytułem uiszczenia wpisu sądowego od skargi, 100 zł tytułem opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia oraz 100 złotych tytułem uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej). Wnioskodawca dodał, że ze względu na porę roku, tj. jesień doszły dodatkowe wydatki związane z zakupem odzieży, lekarstw, oraz bieżącymi remontami samochodu i kamienicy. Wnioskodawca zaznaczył, że obecnie dwa mieszkania w kamienicy, którą wynajmuje są wolne ze względu na brak chętnych do wynajmu. Wniósł w przypadku oddalenia sprzeciwu o zmianę postanowienia referendarza sądowego poprzez zwolnienie z kosztów sądowych, w zamian za rezygnację z przyznanego postanowieniem pełnomocnika, gdyż bez pełnomocnika sprawa odbyć się może, ale bez uiszczenia wpisu sądowego nie. Wnioskodawca dodał, że posiada w Sądzie także inne sprawy, których sygnatury wyszczególnił, w których również musi ponosić koszty sądowe, co czyni w miarę możliwości. Wskazał, że często jego rodzina jest zmuszona pożyczać na bieżące wydatki. Dodał, że strona w miarę możliwości opłaca sprawy przed sądem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową P. K. uznać należy, iż uzasadnione jest tylko częściowe przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy tj. częściowego przyznania prawa pomocy dotyczącego zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca po opłaceniu wszystkich stałych miesięcznych wydatków nie będzie w stanie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym uiścić kosztów sądowych. W gospodarstwie domowym wnioskodawcy pozostaje pięć osób, w tym trójka dzieci w wieku szkolnym. Jednocześnie uznano, że strona mając zapewniony dostęp do sądu, po zwolnieniu od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych jest w stanie samodzielnie opłacić zawodowego pełnomocnika i w tym zakresie wniosek oddalono. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.