VII SA/Wa 2029/14
WyrokWSA w Warszawie2015-06-09
Skład orzekający: Mariola Kowalska, Mirosława Kowalska, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanej części budynku gospodarczego, w sytuacji gdy inwestor nie przedłożył dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego po wcześniejszym uchyleniu decyzji przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, wydając nakaz rozbiórki. Po uchyleniu wcześniejszych decyzji przez sąd, organ wydał postanowienie wzywające do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych. Niewykonanie tego wezwania przez inwestora skutkowało obligatoryjnym wydaniem nakazu rozbiórki, co jest zgodne z prawem, gdyż przystąpienie do legalizacji samowoli budowlanej zależy od woli inwestora.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi L.M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę części budynku gospodarczego, wybudowanego samowolnie w latach 2002-2009. Wcześniejsze decyzje organów obu instancji były już dwukrotnie uchylane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Po ostatnim uchyleniu, organ wezwał inwestorów do przedłożenia dokumentów do legalizacji, czego nie uczyniono, co skutkowało wydaniem nakazu rozbiórki. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego, kwestionując ustalenia faktyczne i brak możliwości legalizacji.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska ( spr.), Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi L.M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala
Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zapadły po tym, jak tutejszy Sąd uchylił poprzednie rozstrzygnięcia organów obu instancji - wyrokiem z dnia 15 października 2015r., w sprawie o sygnaturze akt VIISA/Wa 1104/13. Sąd kontrolował decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzja z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nakazującą L. i W. M. - właścicielom działki nr ew. [...] zlokalizowanej przy ul. [...] w [...] wykonanie rozbiórki szczegółowo opisanej części budynku gospodarczego - wybudowanych samowolnie w latach 2002 - 2009 w ramach II etapu budowy, w związku z nieprzedłużeniem przez inwestorów dokumentów określonych postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. pomimo upływu terminu (art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego). Powyższe rozstrzygnięcia zapadły po tym jak wcześniejsze decyzje organów obu instancji zostały uchylone wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 30 marca 2012r. w sprawie o sygnaturze akt VIISA/Wa2604/11.
W uzasadnieniu wyroku z dnia 15 października 2015r., w sprawie o sygnaturze akt VIISA/Wa 1104/13, sąd stwierdził, że wykonano wytyczne zawarte w wyrku z dnia z dnia 30 marca 2012r,m w sprawie o sygnaturze akt VIISA/Wa2604/11. Realizując te wytyczne organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe i w związku z różnymi okresami powstawania spornego obiektu podzieliły sprawę na dwa odrębne postępowania, stosując odpowiednio przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974r., oraz aktualnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane. Sad podkreślił, szczególną staranność organów nadzoru budowlanego w ustalaniu stanu faktycznego. Za nieprawidłowe uznał tylko kontynuowanie procesu legalizacji na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane w oparciu o postanowienie organu I instancji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., oparte na przepisie art. 48 ust. 3 ww. ustawy, ponieważ inny obiekt był określony w tym postanowieniu a inny, po wyodrębnieniu etapu II samowoli, był przedmiotem postępowania zakończonego kontrolowaną decyzją rozbiórkową. Sąd pod kreślił, że w okolicznościach niniejszej samowoli możliwe jest postępowanie legalizacyjne i doprowadzenie jej do stanu zgodnego z prawem.
Po tym wyroku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wydał postanowienia nr [...] z dnia [...] lutego 2014r., w którym wezwano inwestorów do przedłożenia dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego w odniesieniu do przedmiotowego w sprawie zakresu samowoli budowlanej. To postanowienie w zakreślonym terminie nie zostało wykonane przez jego adresatów. W tych warunkach, decyzją z dnia [...] kwietnia 2014r., nr [...] organ pierwszej instancji nakazał W. i L. M. - właścicielom działki o nr ew. [...] w [...] wykonanie rozbiórki części budynku gospodarczego wybudowanego samowolnie w latach 2002 - 2009 w ramach II etapu budowy obejmujących następujące elementy : zadaszenie tarasu (poziom piętro)wsparte na drewnianych słupach, zakotwiczonych w betonowej płycie tarasu, ściany zewnętrznej przyziemia (północnej wybudowanej pomiędzy słupami narożnym i i wspierającymi płytę tarasu) - w której zamontowano dwoje drzwi zewnętrznych, odcinak ściany zewnętrznej przyziemia(wschodniej wybudowanej jako przedłużenia zewnętrznej ściany budynku mieszkalnego inwestorów, do słupa narożnego wspierającego płytę tarasu - w której zamontowano jedno okno, odcinak ściany zewnętrznej przyziemia(zachodniej- wybudowanej jako wypełnienie przestrzeni ponad istniejącym murem ogrodzeniowym przy granicy z działką o nr ew. [...] a płytą tarasu) w której zamontowano jedno okno. Uzasadniając podjętą decyzję rozbiórkową organ pierwszej instancji powołał się na przepis art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, który nie pozostawiał organowi żadnego luzu decyzyjnego i w warunkach braku wykonania ww. postanowienia zobowiązywał organ do orzeczenia nakazu rozbiórki.
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] lipca 2014r., nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji podkreślając, że niezastosowanie się przez stronę do postanowienia z dnia [...] lutego 2014r., musiało skutkować nakaz rozbiórki , przedmiotu postępowania. Organ powołując się na stanowisko Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie zawarte w uzasadnieniu wyroku w sprawie o sygnaturze akt VIISA/Wa 1104/13 stwierdził, że ustalenie okoliczności sprawy i podstawy prawnej zostało w pełni przez Sąd zaakceptowane. Ponadto, odnosząc się do stanowisko odwołujących się organ wskazał, że w okolicznościach sprawy nie ma zastosowana art. 49 ust 1 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym od dnia 5 grudnia 2000r., do 10 lipca 2003r., gdyż wbrew twierdzeniom inwestorów w postępowaniu prawidłowo ustalono, że roboty prowadzone były w latach 2002 - 2009, zatem nie zostały zakończone przed 10 lipca 2003r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe rozstrzygniecie wniosła L. M. dochodząc uchylenia zaskarżonej, oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, postanowienia tego organu z dnia [...] lutego 2014r., a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania od strony przeciwnej.
Skarżąca zarzucił naruszenie przepisów prawa - art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a. oraz art. 48 ustawy Prawo budowlane. Podniosła, że nadal w sprawie nie zostało przeprowadzone rzetelne postępowanie dowodowe - roboty były realizowane na podstawie pozwolenia na budowę z 1992r., dopiero prace wykonane po przystąpieniu do użytkowania obiektu byłyby samowolą zaś kontynuowane stanowią odstępstwo od pozwolenia. Podtrzymała tez zarzut dotyczący braku wyjaśnienia, czy mogła spełniać przesłanki uzyskania pozwolenia na użytkowanie w trybie art. 49 ust 1 ustawy Prawo budowlane w wersji obowiązującej do dnia 10 lipca 2003r. Wreszcie zdaniem skarżącej nie doszło do wzniesienia w ramach samowoli budowlanej obiektu budowlanego, a wykonanie nałożonego nakazu spowoduje konieczność rozbiórki także legalnych elementów obiektu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wcześniej prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył ,co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
W okolicznościach niniejszej sprawy szczególnego podkreślenia wymaga to, że zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja zapadły po tym jak wcześniejsze decyzję organów obu instancji zostały uchylone opisanym powyżej wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 15 października 2013r., w sprawie o sygnaturze akt VII SA/Wa 1104/13. Jak stanowi przepis art. 153 p.p.s.a - ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
W uzasadnieniu przywoływanego wyroku Sąd stwierdził, że stan faktyczny i sprawy został ustalony prawidłowo i ze szczególną starannością. Podniósł natomiast I konieczność wydania prawidłowego postanowienia w trybie art. 48 ust. 3 ustawy Prawo i budowlane, celem umożliwienia legalizacji tego zakresu samowoli, który jest przedmiotem niniejszego postępowania.
Organ rozpoznając sprawę ponownie zastosowały się do wskazań zawartych w ww. wyroku. I tak doszło do wydania postanowienia nr [...] z dnia [...] lutego 2014r., którym zobowiązano inwestorów przedmiotowej samowoli do przedłożenia szczegółowo określonych tam dokumentów, które umożliwiłyby wdrożenie postępowania legalizacyjnego. W zakreślonym w postanowieniu terminie dokumenty nie zostały przedłożone, tym samym organ miał obowiązek orzeczenia nakazu rozbiórki - w myśl art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 stosuje się przepis ust. 1 przepisu i na jego podstawie orzeka nakaz rozbiórki.
W tym miejscu podkreślić należy, że przystąpienie do procedury legalizacji samowoli budowlanej jest pozostawione przez ustawodawcę woli inwestora, może on zalegalizować obiekt powstały w warunkach samowoli budowlanej albo rezygnując z tej możliwości - poddać się nakazowi rozbiórki.
Sąd stwierdza, że żaden z zarzutów skargi nie mógł wpłynąć na inną niż przedstawiona ocenę zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
W świetle wskazań zawartych w uzasadnieniu ww. wyroku w sprawie o sygnaturze akt VIISA/Wa 1104/13 - bezprzedmiotowa jest już polemika z zakresem samowoli budowlanej, charakterem przedmiotowych w sprawie robót budowlanych, czy też okresem ich realizacji. Podjęte już uprzednio przez organ w tym zakresie ustalenia zostały przez Sąd w pełni zaakceptowane, a powodem uchylenia wcześniejszych orzeczeń była li tylko konieczność prawidłowego wdrożenia procedury legalizacyjnej poprzez wydanie właściwego postanowienia. Organ to zalecenie wykonał. Skarżąca zaś nie składając dokumentów umożliwiających legalizację samowoli musiała liczyć się
z obligatoryjnym w takich warunkach nakazem rozbiórki opartym na przepisie art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło