VII SA/Wa 203/13

WyrokWSA w Warszawie2013-12-06

Skład orzekający: Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Ewa Machlejd, Elżbieta Zielińska - Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma swobodę decyzyjną w przypadku niewykonania przez stronę obowiązków nałożonych w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, czy też jest zobowiązany do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę lub doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie posiada swobody decyzyjnej w przypadku niewykonania przez stronę obowiązków nałożonych w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. W takiej sytuacji organ jest zobowiązany, na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, do wydania decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych, rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Niewykonanie przez stronę obowiązku złożenia projektu zamiennego i wykonania nakazanych robót budowlanych skutkuje obowiązkiem organu wydania decyzji określonej w art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą częściową rozbiórkę tarasu ze schodami oraz zamurowanie otworów okiennych. Nakazy te wynikały z faktu niewykonania przez T. K. obowiązków nałożonych w 2006 r. w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, polegających na złożeniu projektu zamiennego i doprowadzeniu wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Skarżąca podnosiła argumenty dotyczące utraty dostępu do drogi publicznej i funkcji budynku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, , Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. skargę oddala, II. przyznaje ze środków Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. C. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy). [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]listopada 2012 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej jako k.p.a., oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania T. K. – utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]z dnia [...]lipca 2012 r. ([...]), nakazującą T. K., w trybie art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, częściową rozbiórkę tarasu ze schodami w parterze budynku przy u. [...] w W., usytuowanego w południowej granicy działki, w taki sposób, aby odpowiadał § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.), dalej jako rozporządzenie, i zamurowanie otworów okiennych i drzwiowych w ścianie południowej budynku, oddalonej mniej niż 4 m od granicy działki, materiałami spełniającymi kryteria przeciwpożarowe. Organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. wstrzymano roboty budowlane przy nadbudowie i rozbudowie ww. budynku, prowadzone z istotnymi odstępstwami od projektu zatwierdzonego decyzją Burmistrza Dzielnicy-Gminy [...]z dnia [...]czerwca 1992 r., [...] (pozwalającej na przebudowę konstrukcji dachu i wykonanie poddasza użytkowego) i nakazano m.in. złożenie w wyznaczonym terminie określonych dokumentów. Następnie decyzją z dnia [...]sierpnia 2006 r. ([...]) na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy organ nałożył na T. K. obowiązek złożenia projektu zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z wykonanych robót budowlanych wraz z planem zagospodarowania działki, a także nakazał - przed sporządzeniem projektu zamiennego - zamurowanie trzech otworów okiennych na parterze, piętrze i strychu w ścianie od strony południowej materiałami spełniającymi wymogi z § 232 ust. 6 rozporządzenia oraz przebudowę tarasu ze schodami od strony południowej w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, dalej [...]WINB, decyzją z dnia [...]listopada 2006 r., nr [...], utrzymał w mocy powyższą decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 258/07, oddalił skargę T. K. na decyzję z dnia [...] listopada 2006 r. Organ powiatowy decyzją z dnia [...]lipca 2009 r. nakazał całkowitą rozbiórkę tarasu ze schodami i zamurowanie otworów w ścianie południowej materiałami spełniających wymagania przeciwpożarowe. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] września 2009 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, iż nakładanie obowiązków przed rozpatrzeniem skargi kasacyjnej na powyższy wyrok jest przedwczesne. NSA wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2010 r., sygn. akt: II OSK 175/09, oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku z dnia 1 sierpnia 2007 r. PINB [...], na podstawie art. 51 ust. 5 cyt. ustawy, wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia [...]lipca 2012 r., bowiem T. K. nie złożyła projektu zamiennego i nie wykonała nakazanych decyzją z dnia [...]sierpnia 2006 r. robót budowlanych. Organ odwoławczy podkreślił, że wobec kontroli decyzji przez WSA i NSA związany jest oceną prawną wyrażoną w ww. wyrokach, w których przesądzono o prawidłowości ustalonego stanu faktycznego i zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy. Stwierdził, że zarzuty odwołania nie mogą zostać uwzględnione, bowiem powielają zarzuty skargi na decyzję nr [...]. Podkreślił, że stron nie wykonała żadnego z nałożonych obowiązków, w konsekwencji organ powiatowy zasadnie nakazał rozbiórkę w ww. zakresie. Skargę na powyższą decyzję złożyła T. K., wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych w obu instancjach. Skarżąca wskazała, że garaż wybudowany wzdłuż południowej ściany domu nr [...] i taras z przyległymi schodami zapewniał dojście i dojazd do ul. [...]przez południową cześć nieruchomości. Podniosła, że nieruchomość kilkukrotnie traciła dostęp do drogi publicznej. Cześć zabudowy, powstała na podstawie decyzji z 1968 r. i dobudowa z 1992 r. od ul. [...]ma być - na podstawie decyzji organów nadzoru - zburzona bądź zamurowana, ponieważ ulicę zabudowano, od 2001 r. nie zakończono postępowań dotyczących niezgodnej z prawem zabudowy wokół domu skarżącej, co skutkowało pozbawieniem domu dostępu do drogi publicznej. Budynek po zburzeniu schodów i zamurowaniu otworów nie będzie spełniał funkcji domu mieszkalnego, a tym samym zbędne będzie zapewnienie mu dostępu do drogi publicznej. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) Badając legalność skarżonych rozstrzygnięć w oparciu o powyższe kryteria stwierdzić trzeba, że decyzja [...]WINB z dnia [...]listopada 2013 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja PINB [...]z dnia [...]lipca 2012 r. nie naruszają prawa. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, czego nie neguje również sama skarżąca, że obowiązki wynikające z decyzji organu powiatowego z dnia [...]sierpnia 2006 r. ([...]), nałożone w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy (utrzymanej w mocy decyzją organu odwoławczego z dnia [...]listopada 2006 r.) nie zostały wykonane. T. K. nie złożyła bowiem projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z wykonanych robót budowlanych wraz z planem zagospodarowania działki, a także nie wykonała nakazu zamurowanie trzech otworów okiennych w ścianie od strony południowej, jak i nie wykonała przebudowy tarasu ze schodami od strony południowej w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Podkreślić przy tym trzeba, że prawidłowość ww. rozstrzygnięć była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w wyroku z dnia 1 sierpnia 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 258/07, który oddalił skargę T.K.. Nie może budzić wątpliwości zatem zasadność, a w związku z powyższym i konieczność, zastosowania w niniejszej sprawie procedury legalizacyjnej, o której mowa w art. 50 - 51 ustawy Prawo budowlane. Tryb ten znajduje bowiem zastosowanie w przypadkach innych, niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49 ust. 1 tej ustawy, m.in. do robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od pozwolenia na budowę bądź w przepisach i ma na celu doprowadzenie budowy do stanu zgodnego z prawem. Ustawodawca przewidział ściśle określone konsekwencje w przypadku niewykonania nakazów wynikających z decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust.1 pkt 3 Prawa budowlanego. W art. 51 ust. 5 omawianej ustawy wskazał bowiem, że w powyższym przypadku organ, stosownie do okoliczności, wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź też doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Decyzja, o której mowa w art. 51 ust. 5 cyt. ustawy ma zatem charakter związany, co oznacza, że organ nadzoru budowlanego nie może odstąpić od jej wydania w przypadku stwierdzenia niewykonania w terminie obowiązku nałożonego na mocy art. 51 ust. 3 cyt. ustawy. Innymi słowy, przytoczona regulacja nie pozostawia organowi swobody, luzu decyzyjnego w kwestii reakcji na niewykonanie w terminie obowiązków z art. 51 ust. 3 tej ustawy. Ustalenie, że podmiot zobowiązany nie wykonał obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oraz ewentualnie nie wykonał określonych czynności lub robót budowlanych skutkuje obowiązkiem po stronie organu wydania decyzji określonej w art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Skoro organ stwierdził, że skarżąca w wyznaczonym terminie nie wykonała wyżej opisanych nakazów, a więc nie przystąpiła do postępowania legalizacyjnego spornego budynku, to zasadnie - na podstawie art. 51 ust. 5 ww. ustawy nakazał częściową rozbiórkę tarasu ze schodami na parterze ww. budynku w taki sposób, aby odpowiadał § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia, zamurowanie otworów okiennych i drzwiowych w ścianie południowej budynku (oddalonej mniej niż 4 m od granicy działki) materiałami spełniającymi kryteria przeciwpożarowe. Kontrolowane decyzje nie uchybiają zatem zarówno przepisom procedury administracyjnej, jak i powołanym regulacjom materialnoprawnym. W konsekwencji zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Bez wpływu na wynik sprawy – w świetle przedstawionej argumentacji – pozostawały bowiem zarówno okoliczności towarzyszące wykonaniu przedmiotowych robót budowlanych, intencji skarżącej, jak i kwestii pozbawienia nieruchomości dostępu do drogi publicznej. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło