VII SA/Wa 2031/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2012 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] kwotę 460 zł (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] lipca 2012r, znak: [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Konserwatora Zabytków działającego z upoważnienia Prezydenta [...] z dnia [...].03.2012r, nr [...], którą umorzono postępowanie administracyjne w sprawie wykonania bez wymaganego prawem pozwolenia [...] Konserwatora Zabytków prac w lokalu użytkowym w budynku przy [...] w [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż budynek przy [...] w [...] w którym na parterze znajduje lokal użytkowy został wpisany do rejestru zabytków pod numerem [...] decyzją Konserwatora [...] z dnia [...] lipca 1965r. W myśl art. 36 ust 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Właścicielem lokalu użytkowego jest [...], zaś inwestorem prowadzonych prac remontowych był najemca lokalu [...]. Prace remontowe prowadzone były w 2011r w lokalu użytkowym i piwnicy bez uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę. W trakcie oględzin przedmiotowego lokalu przeprowadzonych przez pracownika Biura [...] Konserwatora Zabytków w dniu [...].03.2011r stwierdzono następujący stan faktyczny: - z drzwi prowadzących protokole kontroli PINB do lokalu od strony dziedzińca została zdemontowana krata, drzwi zostały obite prowizorycznie płytą wiórową, - w oknie zamontowano kratę wentylacyjną, - ściany zejścia do piwnicy – widoczne uzupełnienie świeżym tynkiem, - witryna od strony [...] została pomalowana farbą w kolorze grafitowym, - prace we wnętrzu lokalu na parterze opisane zostały w protokole oględzin przeprowadzonych w dniu [...] marca 2011r. przez [...]KZ oraz w protokole kontroli PINB. Ponadto wewnątrz lokalu wykonano wiatrołap przy drzwiach prowadzących na dziedziniec. Wykonano nową instalację wentylacji mechanicznej w miejscu istniejącej wcześniej. Natomiast w protokole kontroli robót budowlanych z dnia [...] marca 2011r, przeprowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] opisano prowadzone samowolnie prace polegające m.in. na: wymianie instalacji elektrycznej, skuciu tynków ze ścian parteru i pomalowaniu farbą emulsyjną (3/4 powierzchni), pomalowaniu tynków w piwnicy, wykonaniu nowej instalacji wentylacji mechanicznej parteru i piwnicy z poborem powietrza przez okienko piwniczne i wyrzutem powietrza przez okno w elewacji wewnętrznej dziedzińca, wykonaniu wiatrołapu wewnątrz lokalu na parterze, wykonaniu nowej szlichty betonowej na posadzce parteru oraz wymianie glazury w WC, przedzieleniu parteru ścianką z luksferami i osadzonymi drzwiami PCV, częściowym zbiciu tynku przy drzwiach od strony podwórza na wysokości ściany fundamentowej przy zejściu do piwnicy, umieszczeniu prowizorycznego mostka z palety nad zejściem do piwnicy, pomalowaniu witryny sklepowej. Zaznaczono, że drzwi wejściowe od podwórza nie spełniają swojej funkcji ze względu na istniejące schody do piwnicy, zaś użytkowanie tych drzwi stwarza zagrożenie; podobnie zagrożenie dla robotników i przechodniów stwarza prowizoryczny mostek 9paleta) nad zejściem do piwnicy. W dniu [...].03.2011r [...] Konserwator Zabytków wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wykonania bez wymaganego prawem pozwolenia [...] Konserwatora Zabytków prac w lokalu użytkowym w budynku przy [...] w [...]. Decyzją z dnia [...].04.2011r, nr [...] [...] Konserwator Zabytków umorzył jako bezprzedmiotowe prowadzone postępowanie administracyjne. Po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...].01.2012r uchylił zaskarżoną decyzję. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy [...] Konserwator Zabytków decyzją z dnia [...].03.2012r, nr [...] ponownie umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wykonania bez wymaganego prawem pozwolenia [...] Konserwatora Zabytków prac w lokalu użytkowym w budynku przy [...] w [...]. [...] Konserwator Zabytków wskazał, że w przedmiotowym lokalu użytkowym znajdował się wcześniej bar z zapleczem kuchennym. Na podstawie Karty Ewidencyjnej Zabytków Architektury i Urbanistyki budynku przy [...] w [...] sporządzonej w maju 2006r oraz dokumentacji fotograficznej z października 2008r organ konserwatorski ustalił, iż przed wykonaniem kwestionowanych prac remontowych wnętrze lokalu było już przebudowane, miało zmieniony pierwotny układ funkcjonalno-przestrzenny i było pozbawione historycznego wystroju oraz detalu architektonicznego. Ponadto lokal był zaniedbany i znajdował się w złym stanie technicznym. Po przeanalizowaniu akt sprawy, mając na względzie wcześniejszy stan lokalu, [...] Konserwator Zabytków uznał, że nakazanie przywrócenia zabytku do poprzedniego stanu w myśl art. 45 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy jest bezcelowe i byłoby szkodliwe dla obiektu na walory zabytkowe kamienicy i w związku z tym odstąpiono również do zobowiązania inwestora do doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu w myśl art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Rozpatrując odwołanie Wspólnoty Mieszkaniowej organ odwoławczy stwierdził, że po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pierwszej instancji dostatecznie wyjaśnił stan faktyczny sprawy oraz uzupełnił akta o brakujące dokumenty (pełnomocnictwo upoważniające Dyrektora Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] do działania w imieniu [...], protokół oględzin z dnia [...] marca 2011r., dokumentacja fotograficzna oraz dotycząca stanu prawnego nieruchomości). Zasadniczą kwestią w omawianej sprawie jest wykazanie przez organ konserwatorski, że przed wykonaniem w/w prac wnętrze lokalu było już przebudowane, miało zmieniony pierwotny układ funkcjonalno- przestrzenny i było pozbawione historycznego wystroju oraz detalu architektonicznego, ponadto lokal był zaniedbany i znajdował się w złym stanie technicznym. Organ odwoławczy podkreślił, że celem przepisu art. 45 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami jest usunięcie takich skutków bezprawnych działań, które stanowią zagrożenie dla istnienia lub stanu zachowania zabytku. W przypadku, gdy działania podjęte bez pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków nie spowodowały negatywnych skutków dla wartości chronionego obiektu, należy umorzyć postępowanie prowadzone w tej sprawie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości [...] w [...] domagając się o uchylenia zaskarżonej decyzji oraz stwierdzenia nieważności decyzji ją poprzedzającej. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne umorzenie postępowania w sytuacji gdy istniały podstawy do rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy. Zrzuciła także naruszenie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. podnosząc, iż Prezydent [...] powinien wyłączyć się od rozpatrzenia sprawy albowiem [...] jest właścicielem lokalu użytkowego. Zdaniem skarżącej prezydent jako organ wykonawczy miasta i reprezentujący je na zewnątrz występuje w podwójnej roli jako strona i jako organ wydający decyzję. W odpowiedzi na skargę, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga jest uzasadniona. Sąd podzielił zarzut skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej o braku przesłanek do umorzenia postępowania . Decyzję o umorzeniu postępowania organ administracji państwowej wydaje zgodnie z art. 105 § 1 kpa wówczas gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności gdy strona zrezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Umorzenie postępowania powinno być traktowane jako środek ostateczny, mający zastosowanie tylko w tych sytuacjach, kiedy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zaistniała. Żadna z okoliczności wskazanych w art. 105§1 kpa nie wystąpiła w niniejszej sprawie gdyż rozstrzygnięcie tej sprawy co do jej istoty przez wydanie decyzji administracyjnej miało oparcie w materialnych przepisach prawa administracyjnego i leżało we właściwości organu pierwszej instancji. Ponadto skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa domagała się rozstrzygnięcia organu zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego tj. art. 45 w zw z art. 36 ust 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Organ administracji państwowej nie może umorzyć postępowania w sytuacji gdy stwierdzi brak przesłanek do uwzględnienia żądania strony. Bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania, gdyż stanowić to będzie niezgodne z prawem uchylenie się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ powinien uwzględnić przedstawioną wyżej ocenę prawną, a także zająć stanowisko odnośnie podniesionego przez skarżącą zarzutu naruszenia art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. Naruszenie przez organy konserwatorskie art. 105§1 k.p.a. stanowi naruszenie przepisów postępowania które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy dlatego na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm) Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji . Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku sądu zgodnie z art. 152 w/w ustawy natomiast o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 wyżej powołanej ustawy.