VII SA/Wa 2032/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [....] lipca 2012 r. nr [....] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [....] wydaną [....] lipca 2012r., na podstawie art. 138 § 2 Kpa uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [....] wydaną dnia [....] lutego 2012r. nakazującą M. i D. B. rozbiórkę budynku gospodarczo – garażowego usytuowanego na działce przy ul. [....] w [....]. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że decyzja organu I instancji została wydana po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lutego 2010r. wydanym w sprawie o sygn. VII SA/Wa 1966/09 – przy czym wbrew zapisowi art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – w ocenie organu odwoławczego powiatowy organ nadzoru budowlanego nie wziął pod uwagę oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w tym wyroku. Organ odwoławczy podkreślił, że z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, iż na działce przy ul. [...] w [....] na początku lat 90 – tych istniał budynek mieszkalny oraz odrębny budynek gospodarczy usytuowany w granicy z działką A. K. (powyższe wynika ze szkicu sytuacyjnego znajdującego się w projekcie technicznym rozbudowy budynku mieszkalnego na w/w działce). Na wykonanie w/w budynku gospodarczego inwestor nie posiadał stosownego zezwolenia organu administracji publicznej. M. B. uzyskała w dniu [...] września 1992 r. decyzję nr [...] Wójta Gminy [....] zatwierdzającą plan realizacyjny inwestycji na terenie działki nr [...] i zezwalającą na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego: pow. zabudowy 50,79 m ², powierzchnia całkowita 81,84 m², kubatura 127,4 m³ według projektu stanowiącego integralną część decyzji. W ramach prowadzonej rozbudowy inwestor dokonał także rozbudowy budynku gospodarczego, łącząc go w jedną całość z budynkiem mieszkalnym. Zdaniem [...]WINB organ powiatowy zasadnie stwierdził, że w/w rozbudowa budynku zwanego przez organ powiatowy budynkiem garażowo – gospodarczym powstała w warunkach samowoli budowlanej w latach 70-tych i 90-tych. W maju 2010r. inwestor dokonał wymiany pokrycia dachowego również w warunkach samowoli budowlanej. Organ powiatowy ustalił, że inwestor rozbudowując budynek mieszkalny samowolnie przebudował poddasze nad budynkiem garażowo – gospodarczym, zmieniając jednocześnie jego konstrukcję, wykonano również schody na nieużytkowe poddasze oraz zaadoptowano w/w poddasze na pomieszczenia mieszkalne. Po rozbudowie i przebudowie inwestycja (część mieszkalna i gospodarcza) stanowi jedną całość konstrukcyjną i winna być objęta jednym postępowaniem. W związku z powyższym organ I instancji błędnie wyodrębnił z prowadzonego postępowania administracyjnego część inwestycji i w stosunku do niej przeprowadził odrębne postępowanie. W tym miejscu należy również wskazać, że obowiązek nałożony zaskarżoną decyzją jest niewykonalny. Bez naruszenia konstrukcji części budynku powstałego w ramach pozwolenia na rozbudowę nie ma możliwości prawidłowego przeprowadzenia rozbiórki spornego obiektu usytuowanego w granicy działki. Zdaniem [....]WINB organ prawidłowo ustalił, że usytuowanie przedmiotowego budynku narusza przepis § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z normami w/w rozporządzenia odległość budynku od granicy działki sąsiedniej powinna wynosić nie mniej niż 4m – w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę granicy oraz 3 m – gdy jest zwrócony ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych. Natomiast, jak wynika z akt sprawy w/w budynek znajduje się w ostrej granicy z działką sąsiednią. Usytuowanie spornego obiektu nie spełnia również dyspozycji §12 ust. 2-3 w/w rozporządzenia, ponieważ Gmina [....] nie posiada obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym znajduje się przedmiot postępowania, inwestor nie posiada decyzji o warunkach zabudowy zezwalającej na usytuowanie w granicy spornego obiektu, nie przylega on całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na działce sąsiedniej, lub do ściany budynku projektowanego. Ponadto obiekt ten jest dłuższy niż 5,50 m i wyższy niż 3 m – tak więc nie została spełniona przesłanka wynikająca z § 12 ust. 3 pkt 4 w/w warunków technicznych. Niemniej jednak na obecnym etapie postępowania organy nadzoru budowlanego nie mają możliwości wydania nakazu rozbiórki w/w części gospodarczej z uwagi na ścisłe powiązanie konstrukcyjne i funkcjonalne budynku mieszkalnego i gospodarczego, na co również wskazał WSA w Warszawie w wyroku wydanym w niniejszej sprawie. Jakkolwiek sporna część inwestycji została wykonana z naruszeniem przepisów, to zdaniem [...]WINB, w celu doprowadzenia jej do stanu zgodnego z przepisami wymagana jest stosowna dokumentacja techniczna wskazująca roboty budowlane konieczne do wykonania, aby w/w uchybienia zostały wyeliminowane. W ocenie organu odwoławczego biorąc pod uwagę własne ustalenia, wytyczne Sądu oraz wskazanie organu odwoławczego organ I instancji powinien ponownie rozpoznać sprawę i w pierwszej kolejności rozważyć w jakim trybie prowadzić postępowanie co do całości inwestycji a wybór ten stosownie uzasadnić zgodnie z art. 107 § 3 Kpa co uzasadniają wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 2 Kpa. Organ podał, iż w niniejszej sprawie – wydanie decyzji merytorycznej, rozstrzygającej sprawę przez organ odwoławczy pomimo braku postępowania wyjaśniającego, którego przeprowadzenie jest niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego, stanowiłoby rażące naruszenie art. 15 Kpa. Podkreślenia wymaga przy tym, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy wykracza poza dyspozycję art. 136 Kpa. W ocenie organu odwoławczego, niniejsze postępowanie zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 Kpa. oraz art. 80 Kpa w stopniu uniemożliwiającym podjęcie rozstrzygnięcia załatwiającego sprawę co do jej istoty. Konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, co wypełnia dyspozycję art. 138 § 2 Kpa i uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Przemawia za tym również konieczność zapewnienia stronom możliwości instancyjnej kontroli rozstrzygnięcia w przedmiocie zebranego materiału dowodowego i jego kwalifikacji prawnej. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła A. K.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 48 ustawy Prawo budowlane i art. 107 Kpa. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty przedstawiane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w przepisie art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwana dalej p.p.s.a.). Istotnym jest także, że rozstrzygając daną sprawę sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa a zakres jego procesowania wytyczają granice danej sprawy oraz zakaz reformationis in peius 1i2 p.p.s.a.). W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna, jako że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że decyzje w niniejszej sprawie zostały podjęte po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2010r. wydanym w sprawie VII SA/Wa 1966/09. W uzasadnieniu wyroku uchylającego decyzje organów wydane w tej sprawie Sąd jednoznacznie stwierdził, że z ocenianego materiału dowodowego wynika, iż inwestorzy M. i D. B. dokonując rozbudowy budynku mieszkalnego rozbudowali też budynek gospodarczy i w ten sposób powstał obiekt budowlany ściśle ze sobą powiązany, składający się z części mieszkalnej i części gospodarczej podkreślając, że powiązanie to ma charakter funkcjonalny i konstrukcyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny nadto podkreślił, że wniosek A. K. złożony do organu i inicjujący postępowanie zawierał żądanie zbadania legalności robót budowlanych wykonanych tak w części mieszkalnej jak i gospodarczej obiektu – a wobec tego obowiązkiem organu nadzoru budowlanego było prowadzenie postępowania co do obiektu, bowiem w ocenie Sądu prowadzenie postępowania osobno w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i osobno w sprawie ewentualnej w samowoli budowlanej w sytuacji ścisłego powiązania infrastrukturalnego i funkcjonalnego budynków jest nie tylko procesowo nie ekonomiczne ale wręcz niemożliwe. Zgodnie z treścią art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Uzasadnienie wyroku Sądu z dnia 1 lutego zawierało wskazania do dalszego postępowania organu dla prawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego i wydania zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Do tych wiążących go wytycznych Sądu powiatowy organ nadzoru w prowadzonym po wyroku WSA postępowaniu nie zastosował się, nie uwzględnił ich przy wydaniu rozstrzygnięcia nie rozpoznał wniosku A. K. w całości. W tej sytuacji w ocenie Sądu zasadna była ocena organu odwoławczego, że w mniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające wydanie decyzji na podstawie art. 138 § Kpa, bowiem przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego oraz rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy sprawy co do jej istoty naruszałoby zawartą w art. 15 Kpa zasadę dwuinstancyjności. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.