VII SA/Wa 2033/09

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E. F. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie : odmowy stwierdzenia choroby zawodowej postanawia : odmówić E. F. prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. W dniu 10 lutego 2010 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez E. F. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Ze względu na ustawowe zwolnienie skarżącej od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wniosek rozpoznano w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Przepisy ww. ustawy, zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie ustanowienia radcy prawnego z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury w wysokości 1.228,59 złotych netto miesięcznie. Wnioskodawczyni wskazała, że jest osobą samotną i schorowaną. Oświadczyła, że po opłaceniu wszystkich świadczeń stałych pozostaje jej na zakup lekarstw, wyżywienia, potrzeby gospodarstwa domowego i osobiste, kwota 583,74 złotych. Wnioskodawczyni podała, że posiada mieszkanie o powierzchni 27,26 m ² oraz zasoby pieniężne w wysokości 7.051,01 złotych i 5.871,05 USD. Po przeliczeniu kwoty 5.871,05 USD na złotówki z uwzględnieniem średniego kursu waluty w dniu 22 lutego 2010 r. który kształtuje się 1 USD w cenie 2.9166 złotych, daje to kwotę w wysokości 17.123,504 złotych. Wnioskodawczyni dodała, że ww. środki finansowe zgromadziła na wypadek zachorowania na ciężką chorobę, starość, pogrzeb lub inny wypadek losowy, gdyż jest osobą samotną i może liczyć tylko na siebie. Biorąc pod uwagę powyższe dane uznano, że brak jest uzasadnionych powodów do przerzucenia kosztów sądowych na współobywateli, a do tego sprowadza się przyznanie stronie prawa pomocy. Podkreślenia wymaga, iż instytucja ta została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. W niniejszej sprawie nie można natomiast uznać by skarżąca nie posiadała środków na zaspokojenie własnych podstawowych potrzeb życiowych. Wskazać należy, że wnioskodawczyni posiada niemałe zgromadzone oszczędności pieniężne o łącznej wysokości 24.174,514 złotych. W świetle powyższego nie można uznać, że jest ona osobą ubogą, która z uzyskiwanych dochodów zaspokaja tylko podstawowe potrzeby życiowe. Zaznaczyć należy, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Jeżeli natomiast strona ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności zaś posiada zgromadzone oszczędności pieniężne, to powinna partycypować w kosztach postępowania sądowego. Stwierdzono zatem, że wnioskodawczyni posiadając zgromadzone środki pieniężne w kwocie 24.174,514 złotych oraz stały miesięczny dochód nie znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Uznano, że przy zgromadzonych oszczędnościach pieniężnych wnioskodawczyni jest w stanie samodzielnie ponieść koszty związane z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. W kwestii zwolnienia od kosztów sądowych nie rozpoznawano wniosku ze względu na ustawowe zwolnienie skarżącej od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.