VII SA/Wa 2035/22

WyrokWSA w Warszawie2023-01-26

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Joanna Gierak-Podsiadły, Michał Podsiadło

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymujące w mocy decyzję odmawiającą uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji budowlanej, która może oddziaływać na obiekty zabytkowe, zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności w zakresie oceny zagrożeń dla wartości zabytkowych i braku wykazania konieczności sformułowania szczegółowych ustaleń ochronnych w projekcie decyzji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy ochrony zabytków nie wykazały w sposób przekonujący, w jaki sposób projektowana inwestycja zagraża wartościom zabytkowym sąsiadujących obiektów. Brak wykazania konkretnych zagrożeń i konieczności ingerencji w substancję zabytkową lub sposób jej użytkowania, przy jednoczesnym braku analizy, czy dodatkowe ustalenia ochronne są w ogóle wymagane, świadczy o przekroczeniu granic uznania administracyjnego i arbitralności decyzji. W związku z tym, zaskarżone postanowienie zostało uchylone.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H sp. z o.o. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które utrzymało w mocy postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji budowy budynku hotelowego. Organy ochrony zabytków odmówiły uzgodnienia, wskazując na potencjalne oddziaływanie inwestycji na sąsiadujące obiekty zabytkowe (dom mieszkalny Urzędu T., kamienica sióstr T., gmach dawnej [...]) i brak odpowiednich ustaleń ochronnych w projekcie. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących ochrony zabytków i procedury administracyjnej, twierdząc, że inwestycja nie zagraża zabytkom i nie wymaga dodatkowych ustaleń ochronnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz poprzedzające je postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Zasądzono od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz H sp. z o.o. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły asesor WSA Michał Podsiadło po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi H sp. z o.o. z siedzibą w W na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 2 sierpnia 2022 r. znak: DOZ-OAiK.650.1556.2021.AR w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; 2. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz H sp. z o.o. z siedzibą w W kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2022 r., znak: DOZ-OAiK.650.1556.2021.AR, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej: "organ II instancji", "MKiDN") na podstawie art. art. 89 pkt 1 oraz art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2022 r., poz. 840, dalej: "u.o.z.o.z"), art. 53 ust. 4 pkt 2 w związku z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r., poz. 503., dalej: "u.p.z.p.") oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm, dalej: "k.p.a.") po rozpatrzeniu zażalenia H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (dalej: "organ I instancji", "MWKZ") z dnia 9 listopada 2021 r., znak: WZW.5151.167.2021.MP odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku hotelowego z funkcją usługową w parterze i dwoma kondygnacjami podziemnymi na części działki ewid. [...] oraz na dz. nr ewid. [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w Dzielnicy [...] w W. - utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że pismem z 20 października 2021 r. Zarząd Dzielnicy [...] Miasta Stołecznego Warszawy wystąpił do Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z wnioskiem o uzgodnienie projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla ww. inwestycji. Następnie MWKZ postanowieniem z 9 listopada 2021 r., znak: WZW.5151.167.2021.MP, odmówił uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "skarżąca"). Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2022 r., znak: DOZ-OAiK.650.1556.2021.AR Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że właściwość rzeczowa organu ochrony zabytków w tej sprawie wynika z faktu, że obszar inwestycji obejmuje swoim zasięgiem dom mieszkalny Urzędu T. przy ul. [...] ujęty w gminnej ewidencji zabytków m.st. Warszawy, ogłoszonej w Zarządzeniu nr 2998/2012 r. Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie założenia ewidencji zabytków. Ponadto, teren inwestycji styka się z również ujętą w gminnej ewidencji zabytków kamienicą sióstr T. oraz z wpisanym do rejestru zabytków gmachem dawnej [...] przy ul. [...]. MKiDN podkreślił, że zgodnie z treścią uzgadnianego projektu decyzji, przedmiotową inwestycję w odniesieniu do obiektów kubaturowych należy realizować na terenie działki ewid. nr [...] w obrębie [...], w jej południowo-wschodniej części - tj. w styczności z ww. obiektami zabytkowymi. Organ wskazał również, że w zakresie obsługi komunikacyjnej inwestycji w ust. 2.5.2 uzgadnianego projektu zapisano, iż teren objęty wnioskiem posiada dostęp do drogi publicznej ul. [...]. W granicach obszaru inwestycji jedyny taki dojazd prowadzi przez przejazd bramny zabytkowego domu mieszkalnego Urzędu T. Dodatkowo, w ustaleniach uzgadnianego projektu decyzji nakazano na terenie inwestycji przewidzieć ciąg pieszy z dojściem do ul. [...] i [...], a zarazem strefy ewentualnych kolizji ruchu pieszego z kołowym nakazano projektować w sposób maksymalnie bezpieczny dla pieszych. W przypadku ciągu pieszego do ulicy [...] może on przebiegać jedynie przez obszar działki nr [...], tj. przez wąski przejazd bramny domu mieszkalnego Urzędu T. przy ul. [...]. W ust. 2.3 uzgadnianego projektu sformułowano warunki w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków, ograniczające się do wskazania form ochrony wskazanych zabytków. Organ zauważył, że w ustaleniach tych nie sformułowano jednak żadnych ustaleń ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków zapewniających zachowanie walorów zabytkowych obu ww. obiektów jak też nie wskazano na konieczność ochrony obiektu sąsiadującego z terenem inwestycji w ostrej granicy, tj. kamienicy sióstr T. przy ul. [...]. Organ odwoławczy dodał, że w uzgadnianym projekcie nie wskazano jednego z obiektów objętego ochroną a stykającego się z rejonem planowanej inwestycji w ostrej granicy. Ponadto, chociaż obszar inwestycji obejmuje w całości swoim zasięgiem jeden z zabytkowych budynków i przewiduje co najmniej sytuowanie głównego dojazdu do projektowanej zabudowy przez teren tego obiektu z wykorzystaniem jego wąskiego przejazdu bramnego, to w uzgadniamy projekcie brak jest jakichkolwiek zasad ochrony zapewniających nienaruszalności walorów zabytkowych domu mieszkalnego Urzędu T. przy ul. [...], takich jak obowiązek zachowania nienaruszonej bryły zabytkowego budynku, zachowania wystroju jego elewacji, a także zakaz realizacji robót budowlanych ingerujących w substancję zabytkową obiektu. W projekcie tym brak jest też analogicznych zasad ochrony dla wpisanego do rejestru zabytków Gmachu Urzędu [...] przy ul. [...] oraz ujętej w gminnej ewidencji zabytków kamienicy sióstr T. przy ul. [...]. Na zakończenie swoich rozważań MKiDN wskazał, że organy ochrony zabytków nie mogą wyrazić akceptacji dla przedłożonego projektu decyzji, który nie zawiera wymaganych przepisami prawa ustaleń ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków, takich jak prawidłowe wskazanie wszystkich chronionych obiektów oraz sformułowanie zakazów, nakazów oraz ograniczeń i dopuszczeń w sposobie zagospodarowania i zabudowy terenu inwestycji, które zapewniałby należytą ochronę tym obiektom a w szczególności domowi mieszkalnemu Urzędu T. przy ul. [...]. Skargę na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła H. sp. z o. o. z siedzibą w W., domagając się jego uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych i kosztów zastępstwa procesowego. Jednocześnie skarżąca spółka zarzuciła kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie: - art. 4 pkt 2, 3 i 6 oraz art. 7 pkt 4 w związku z art. 19 ust. 1a u.o.z.o.z., które miało wpływ na wynik sprawy poprzez ich niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w przyjęciu, że ze względu na wynikającą z art. 4 pkt 2 u.o.z.o.z. konieczność ochrony zabytków polegającą na zapobieganiu zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków oraz ze względu na wynikającą z art. 4 pkt 3 u.o.z.o.z. konieczność ochrony zabytków polegającą na udaremnianiu niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków, a także ze względu na nieuwzględnienie w Projekcie zadań w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków nie było możliwe uzgodnienie Projektu, podczas gdy ze względu na brak ingerencji Inwestycji w podlegające ochronie walory zabytkowe Budynku 1, Budynku 2 i Budynku 3 Inwestycja nie kreuje żadnych zagrożeń mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków (tj. Budynku 1, Budynku 2 i Budynku 3) ani nie może prowadzić w żaden sposób do niszczenia, czy niewłaściwego korzystania z zabytków (tj. Budynku 1, Budynku 2 i Budynku 3. Wobec braku zagrożeń dla wartości zabytków i to zarówno aktualnych, jak i potencjalnych, nieporozumieniem jest wyrażone w Postanowieniu oczekiwanie zamieszczenia w Projekcie wskazań w zakresie zapobiegania zagrożeniom (art. 4 pkt 2 u.o.z.o.z.), zapobiegania niszczenia zabytków oraz niewłaściwego korzystania z nich (art. 4 pkt 3 u.o.z.o.z.), jak i przewidywania zadań ochronnych w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przy kształtowaniu środowiska (art. 4 pkt 6 u.o.z.o.z.); - art. 138 § 1 pkt 1) k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. oraz w związku z art. 4 pkt 2, 3 i 6 u.o.z.o.z. i art. 7 pkt 4 u.o.z.o.z. w związku z art. 19 ust. 1a u.o.z.o.z., poprzez rozstrzygnięcie Postanowieniem o utrzymaniu w mocy Postanowienia MWKZ, odmawiającego uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla Inwestycji (dalej: "Projekt") mimo, że Inwestycja ujęta w Projekcie nie stwarza zagrożeń mogących spowodować uszczerbek dla wartości zabytków, ani nie prowadzi w żaden sposób do niszczenia czy niewłaściwego korzystania z zabytków i nie wymaga przewidywania zadań ochronnych w decyzji o warunkach zabudowy. W konsekwencji Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Postanowieniem niezasadnie utrzymał w mocy Postanowienie MWKZ, pomimo istnienia przesłanek do jego uchylenia w całości i orzeczenia co do istoty sprawy poprzez wydanie postanowienia uzgadniającego Projekt; - art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. i 80 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. i art. 144 k.p.a. oraz w związku z art. 4 pkt 2, 3 i 6 u.o.z.o.z. i art. 7 pkt 4 u.o.z.o.z. w związku z art. 19 ust. 1a u.o.z.o.z. poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia całego materiału dowodowego w sprawie oraz zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co doprowadziło do: a)bezpodstawnego przyjęcia, że ustalenia Projektu nie gwarantują, że Inwestycja nie naruszy wartości zabytkowych znajdującego się na działce ewidencyjnej nr [...] (obręb [...]) przy ul. [...] budynku mieszkalnego dawnej Poczty Głównej (położonego na terenie objętym wnioskiem Skarżącej o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla Inwestycji) ujętego w gminnej ewidencji zabytków miasta stołecznego Warszawy (utworzonej na podstawie Zarządzenia nr 2998/2012 Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 24 lipca 2012 r.) (dalej: "Budynek 1") oraz znajdującego się na działce ewidencyjnej nr [...] (obręb [...]) przy ul. [...] gmachu dawnej [...] (położonego na terenie objętym wnioskiem Skarżącej o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla Inwestycji) wpisanego do rejestru zabytków pod nr[...] na podstawie decyzji z [...] lipca 1965 r. (dalej: "Budynek 2") podlegających ochronie konserwatorskiej, b)bezpodstawnego przyjęcia konieczności wskazania w Projekcie zasad i warunków ochrony zabytkowej substancji budynku kamienicy sióstr T. posadowionego na nieruchomości znajdującej się przy ul. [...], ujętego w Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta Stołecznego Warszawy (dalej: "Budynek 3"), położonego w ostrej granicy w stosunku do terenu Inwestycji, prowadzącego do bezpodstawnego uznania, że niewskazanie w Projekcie zasad i warunków ochrony zabytkowej substancji Budynku 3 stanowi przejaw naruszenia wartości Budynku 3 podlegających ochronie konserwatorskiej, podczas gdy ze względu na fakt, że Budynek 3 zwrócony jest ślepą ścianą w stosunku do planowanego budynku ujętego w Projekcie, budynek objęty Projektem, stanowiący obiekt rozdzielny konstrukcyjnie, nie będzie w ogóle ingerował w zabytkową substancję Budynku 3 a co za tym idzie, in casu określanie w Projekcie jakichkolwiek zasad i warunków ochrony zabytkowej substancji Budynku 3 było bezprzedmiotowe. - art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a., art. 6 k.p.a., art. 8 k.p.a. i art. 11 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. i art. 144 k.p.a. oraz w związku z art. 4 pkt 2, 3 i 6 u.o.z.o.z. i art. 7 pkt 4 u.o.z.o.z. w związku z art. 19 ust. 1a u.o.z.o.z. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu Postanowienia, jakie przepisy prawa w ocenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego uzasadniają odmowę uzgodnienia Projektu oraz nieokreślenie w uzasadnieniu Postanowienia warunków, których spełnienie uzasadniałoby uzgodnienie Projektu. W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021r., poz. 137), sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.). sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem - w ocenie Sądu- zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem przepisów prawa. Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 2 sierpnia 2022r., utrzymujące w mocy postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, z dnia 9 listopada 2021r., odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku hotelowego z funkcją usługową w parterze i dwoma kondygnacjami podziemnymi na części działki ewid. [...] oraz na dz. nr ewid. [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w Dzielnicy [...] w W.. Jak wyjaśnił organ odwoławczy jego właściwość rzeczowa jako organu uzgadniającego wynika z faktu, że planowana inwestycja "obejmuje swym zasięgiem dom mieszkalny Urzędu T. przy ul. [...] ujęty w gminnej ewidencji zabytków m.st. Warszawy, ogłoszonej w Zarządzeniu nr 2998/2012 z dnia 24 lipca 2012r Prezydenta m.st. Warszawy". Organ nie wyjaśnia natomiast co rozumie przez pojęcie " obejmuje swym zasięgiem" biorąc pod uwagę , że ochronie konserwatorskiej podlega sam budynek, a nie układ urbanistyczny . Ponadto , teren inwestycji styka się z kamienicą sióstr T. ( ul. [...]) również ujętej w gminnej ewidencji zabytków oraz gmachem dawnej [...] ( ul. [...]) wpisanym indywidualnie do rejestru zabytków pod nr [...] decyzją z dnia [...]lipca 1965r. Zaznaczyć trzeba, że zgodnie z przedstawionym projektem decyzji o warunkach, obiekt kubaturowy ma być zaprojektowany w południowo – wschodniej części działki nr ew. [...]. Teren posiada dostęp do drogi publicznej ul. [...], a dojazd prowadzi przez bramę domu mieszkalnego Urzędu T. przy ul. [...]. W pierwszej kolejności należy wskazać, co wynika z orzecznictwa i doktryny, iż organ administracyjny, w danym przypadku - organ ochrony konserwatorskiej, rozstrzyga uznaniowo w postępowaniu uzgodnieniowym. Co oczywiście nie oznacza dowolności. Uprawnienie organu administracji do wydawania decyzji o charakterze uznaniowym nie zwalnia bowiem tego organu z obowiązku zgromadzenia i wszechstronnego zbadania materiału dowodowego i wydania decyzji o treści przekonującej pod względem prawnym i faktycznym. Organ administracyjny jest zobowiązany zatem do wyjaśnienia czym kierował się podejmując określone rozstrzygnięcie, jakie okoliczności skłoniły go do wydania danej decyzji, w sprawie niniejszej - postanowienia. Zdaniem Sądu właśnie temu obowiązkowi organy konserwatorskie nie sprostały. Zgodnie z przepisem art. 4 ust 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, określenie sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy, którą stosownie do przepisu art. 53 ust. 4 pkt 2 i art. 60 ust. 1 tej ustawy, wojewódzki konserwator zabytków uzgadnia w odniesieniu do obszarów i obiektów objętych formami ochrony zabytków, o których mowa w art. 7 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz ujętych w gminnej ewidencji zabytków. Wszczęcie postępowania uzgodnieniowego następuje na wniosek organu wydającego decyzję. Organ występuje o dokonanie uzgodnienia warunków zabudowy dla inwestycji objętej wnioskiem inwestora i przekazuje projekt decyzji o warunkach zabudowy. Uzgodnienie aktu polega na wyrażeniu zgody na konkretną treść proponowanego rozstrzygnięcia, które wojewódzki konserwator zabytków zobowiązany jest – jako organ uzgadniający – ocenić przez pryzmat regulacji prawnych dotyczących ochrony zabytków. Przy orzekaniu w przedmiocie uzgodnień oczywistym jest związanie organu wskazaniami dotyczącymi ochrony zabytków, wynikającymi z ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w tym w szczególności celami zawartymi w art.4 pkt 2 i 3 ustawy, stosownie do których to przepisów ochrona zabytków polega, w szczególności, na podejmowaniu przez organy administracji działań polegających mających na celu: zapobieżenie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków, a także udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków. Stosownie do brzmienia art. 3 pkt 2 w związku z pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami zabytkiem nieruchomym jest nieruchomość, jej część lub zespół nieruchomości, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Z kolei zgodnie z art. 3 pkt 12 i 13 ww. ustawy historyczny układ urbanistyczny to przestrzenne założenie miejskie zawierające zespoły budowlane, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni, rozmieszczone w układzie historycznych podziałów własnościowych i funkcjonalnych, w tym ulic lub sieci dróg. Natomiast historyczny zespół budowlany to powiązana przestrzennie grupa budynków wyodrębniona ze względu na formę architektoniczną, styl, zastosowane materiały, funkcję, czas powstania lub związek z wydarzeniami historycznymi. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ochronie i opiece podlegają, bez względu na stan zachowania zabytki nieruchome będące, w szczególności układami urbanistycznymi i zespołami budowlanymi. W tym kontekście całkowicie niezrozumiałym staje się stwierdzenie organu I instancji, że " pod względem konserwatorskim nie jest wskazane lokalizowanie nowych obiektów kubaturowych we wnętrzach kwartałów zabudowy śródmiejskiej. Powyższe prowadzi do nieuzasadnionego historycznie dogęszczenia zabudowy w oryginalnie wolnych od zabudowy wnętrzach kwartałów w [...]". Podkreślenia wymaga, że ochrona konserwatorska nie obejmuje układu urbanistycznego , która uzasadniałaby kompetencje organu konserwatorskiego co do możliwości zabudowy obszaru chronionego. Organ zdaje się zapominać, że przedmiotem tej ochrony nie są relacje przestrzenne pomiędzy obiektami zabudowy, układ ulic i działek współzależność miedzy zabudową, zielenią, a otwartą przestrzenią. Biorąc powyższe pod uwagę należy podzielić zarzuty skargi dotyczące braku uzasadnienia dla odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach w sytuacji gdy organy konserwatorskie nie wykazały, że projektowana inwestycja w jakikolwiek sposób zagrażać będzie wartościom chronionym tj. trzem sąsiadującym budynkom objętym ochroną konserwatorską. Analiza projektu decyzji o warunkach nie wskazuje na żadne roboty budowlane ingerujące choć w najmniejszym stopniu w materie budynków chronionych i nie wpływa na sposób korzystania z nich. Co najistotniejsze projekt nie zakłada żadnych robót ingerujących w poszerzenie przejazdu bramnego w budynku chronionym przy ul. [...]. Podkreślenia przy tym wymaga, co winno być oczywiste dla organów konserwatorskich, że jakiekolwiek roboty budowlane przy którymkolwiek z trzech budynków opisanych wyżej, a podlegających ochronie konserwatorskiej wymagać będą zgody organu konserwatorskiego w trybie art. 36 ust 1 pkt 1 i 2 ustawy z 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ( Dz.U. z 2022r., poz. 840) zgodnie z którym pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru, w tym prac polegających na usunięciu drzewa lub krzewu z nieruchomości lub jej części będącej wpisanym do rejestru parkiem, ogrodem lub inną formą zaprojektowanej zieleni, a także wykonywanie robót budowlanych w otoczeniu zabytku. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podkreślił także, że w projekcie decyzji o warunkach nie zostałe sformułowane żadne ustalenia w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków zapewniające zachowanie walorów zabytkowych budynków: domu mieszkalnego Urzędu T. przy ul. [...] , kamienicy sióstr T. ( ul. [...]) oraz gmachu dawnej [...] ( ul. [...]). Jednak organ nie ustalił- z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 i 80 k.p.a – czy ustalenia takie są w ogóle wymagane , w sytuacji gdy na obszarze działki nr ew. [...] ( budynek przy ul. [...]) przewidziano jedynie obsługę komunikacyjną z terenu inwestycji do drogi publicznej, bez konieczności jakichkolwiek ingerencji w istniejący przejazd bramny. Przewidziany w projekcie decyzji obiekt kubaturowy został oddalony od budynku gmachu dawnej [...], o wysokości od 20,80m do 25m ( przy czym wysokość południowej części budynku – od strony budynku przy ul. [...], na poziomie 2,80m tj. na wysokości oficyny budynku przy ul. [...], z wycofaniem wyższej części budynku przy ul. [...], z wycofaniem wyższej części budynku od elewacji południowej o minimum 3m), co wskazuje, że projektowany budynek nie będzie widoczny spoza wnętrza kwartału. Wyjaśnić także trzeba , że kwestia ewentualnie zbyt wąskiego wjazdu na teren inwestycyjny czy zapewnienie prawidłowego i bezkolizyjnego dojazdu kołowego i pieszego, pozostaje w gestii organu architektoniczno-budowlanego zatwierdzającego projekt budowlany ( w tym opinii przeciwpożarowej). Zdaniem Sądu, wymyka się możliwości weryfikacji stanowisko organów administracji, zgodnie z którym przedstawiony do uzgodnienia organowi konserwatorskiemu projekt decyzji o warunkach zabudowy, narusza przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami a w szczególności art. 4 i 13 tej ustawy. Art. 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami nakłada na organy konserwatorskie obowiązek podejmowania wszelkich działań mających na celu m.in. zapobieganie wszelkim działaniom, mogącym prowadzić do uszkodzenia zabytków, względnie do ich całkowitego zniszczenia. W warunkach przedmiotowej sprawy, nie zostały przez organy wykazane okoliczności wskazujące, że pozytywne uzgodnienie przedstawionego projektu decyzji o warunkach zabudowy, stoi w sprzeczności z celami jakim mają służyć działania organów konserwatorskich. Wskazać przy tym należy, że uznanie administracyjne jest uprawnieniem organów administracji do kształtowania skutków prawnych w ramach pewnej swobody, którą pozostawiają jej przepisy prawa materialnego z zachowaniem obowiązujących reguł proceduralnych. Organ administracji działając w oparciu o uznanie ma obowiązek wyważyć interes publiczny oraz słuszny interes strony. W konsekwencji organ ma rozstrzygać zgodnie z żądaniem strony, chyba, że takie rozstrzygnięcie pozostaje w sprzeczności z interesem publicznym. Uznanie jednak nie upoważnia do działania dowolnego, bowiem na organie spoczywa obowiązek zgromadzenia i wszechstronnego zbadania materiału dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego, a następnie wydania orzeczenia o treści przekonywującej pod względem faktycznym i prawnym (por. teza pierwsza wyroku NSA z dnia 16 listopada 1999 r., III SA 7900/98, Lex nr 47243). Jednocześnie na podkreślenie zasługuje fakt, że uzgodnienia dokonywane przez organy konserwatorskie w trybie art. 53 ust. 4 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dz. U. Nr 80, poz. 717, ze zm.) mają charakter uznania administracyjnego. Sąd dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdził, że ze względu na nierzetelność uzasadnienia zaskarżonego aktu, stanowisko Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, jako organów konserwatorskich, w niniejszej sprawie przekroczyło granice uznawania administracyjnego i miało charakter arbitralny, czy też dowolny. Minister nie dokonał, w ocenie Sądu, wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, a w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nieprzekonująco umotywował odmowę uzgodnienia warunków zabudowy dla planowanego zamierzenia inwestycyjnego. Mając powyższe na uwadze , Sad uznał, że zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające zapadło z naruszeniem art. 7 i 7 i 77 § 1 i 80 k.p.a oraz art. 107 § 3 k.p.a w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynika sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ konserwatorski wnikliwie przeanalizuje projekt decyzji o warunkach zabudowy i wykaże czy projektowane warunki zabudowy zagrażają i w jaki sposób, wartościom zabytkowym chronionych konserwatorsko trzech opisanych wyżej budynków , co w konsekwencji uzasadniałoby potrzebę sformułowania w projekcie decyzji o warunkach zabudowy, ustaleń w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków. Z powyższych względów, Sąd uznając skargę za zasadną, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 135 w związku z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U z 2022r., poz.329), orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygniecie o kosztach Sąd oparł na treści art. 200 p.p.s.a. Natomiast mając na uwadze treść przepisu art. 119 ust. 4 p.p.s.a., Sąd jej rozpoznanie skierował do trybu uproszczonego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło