VII SA/Wa 2036/17

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2017r. po rozpoznaniu wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017r. , nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: 1. przyznać A. B. prawo pomocy poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi w wysokości 350,00 złotych oraz od części wpisu od ewentualnej skargi kasacyjnej w wysokości 150,00 złotych, 2. ustanowić radcę prawnego, 3. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 4 października 2017r. wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy A. B. w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur o łącznej wysokości 3155,86 złotych miesięcznie. Podał, że posiada prawo do zamieszkiwania w mieszkaniu spółdzielczym o pow. 59 m². Zaznaczył, że z żoną posiada rozdzielność majątkową z małżonką. Ponadto skarżący posiada nieruchomość rolną o pow. 2,39 ha na własne zaopatrzenie, bez produkcji rolnej, 4 budynki, drobny inwentarz żywy ( kury, króliki). Poza powyższym oświadczył, że nie posiada oszczędności pieniężnych, wierzytelności, przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5000 złotych. Do ponoszonych wydatków zaliczył: opłatę za czynsz w wysokości 680,00 złotych, energia 40,00 złotych, gaz 40,00 złotych, telefon 120,00 złotych, zakup żywności 1500 złotych, środki czystości 100,00 złotych, odzież 100,00 złotych, lekarstwa 200,00 złotych, karta miejska 100,00 złotych, inne wydatki (poczta, gazety, ubezpieczenie) 200,00 złotych. Po podsumowaniu łączne ponoszone przez wnioskodawcę wydatki wynoszą około 3100 złotych miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał na takie okoliczności jak: zły stan zdrowia, brak dochodów (poza emeryturą), brak zasobów gotówkowych, straty w gospodarstwie na skutek klęsk żywiołowych w latach 2008 i 2015r., zadłużenie, skomplikowany charakter sprawy, posiadanie statusu osoby represjonowanej. W toku postępowania wnioskodawca nadesłał m.in. decyzje o waloryzacji emerytury, zaświadczenie o stanie zdrowia z dnia [...] stycznia 2010r., informację dla lekarza kierującego z dnia 6 maja 2015r., kserokopię decyzji ZUS z dnia [...] czerwca 2016r., kserokopię decyzji Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] maja 2016r. i z dnia [...] lipca 2017r., wyciąg z rachunku bankowego. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. Mając na uwadze dane przedstawione we wniosku i załączonych dokumentach stwierdzono, że wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść w całości kosztów sądowych oraz kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że przy wysokości środków finansowych jakimi wspólnie z małżonką dysponują oraz przy ponoszonych miesięcznych wydatkach związanych z utrzymaniem mieszkania, leczeniem i bieżącymi potrzebami życia codziennego nie jest on w stanie bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu jednorazowo uiścić wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 500,00 złotych oraz ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 250,00 złotych i ustanowić pełnomocnika z wyboru. Stwierdzono, że byłby to wydatek wykraczający poza jego rzeczywiste możliwości finansowe. W związku z powyższym, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi w wysokości 350,00 złotych, zwolnienie od ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 150,00 złotych oraz ustanowienie pełnomocnika. Jednocześnie stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych samodzielnie. Wskazać należy, że wnioskodawca z małżonką uzyskują stałe i regularne miesięczne dochody z tytułu emerytury o łącznej wysokości 3155,86 złotych miesięcznie. Ponadto posiada nieruchomość rolną o pow. 2,39 ha (na własne potrzeby) wraz z budynkami i drobnym inwentarzem. Sytuacja taka pozwala na sukcesywne czynienie oszczędności na pokrycie choćby części kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym. Należy bowiem podkreślić, że wszczynając spór przed Sądem, skarżący powinien mieć na uwadze, że prowadzenie postępowania sądowego wiązać się będzie z koniecznością ponoszenia niezbędnych kosztów. Winien on zatem poczynić odpowiednie starania w celu zabezpieczenia środków finansowych niezbędnych do pokrycia choćby części kosztów postępowania sądowego. Wskutek powyższego stwierdzono, że wnioskodawca uzyskując z małżonką stałe dochody we wskazanej wyżej wysokości będzie w stanie samodzielnie bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu ponieść koszty pozostałej części wpisu od skargi w wysokości 150,00 złotych i ewentualnie pozostałe, które mogą pojawić się w sprawie na późniejszych etapach postępowania (opłata za uzasadnienie wyroku, ewentualna pozostała część wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości - 100,00 złotych, wpis od zażaleń, opłaty za odpisy). Wydatki te, o ile się pojawią, będą odsunięte w czasie, stąd strona ma możliwość odpowiedniego przygotowania się na ich poniesienie. Ze względu na fakt, iż wnioskodawca wniósł o ustanowienie radcy prawnego i adwokata , dokonano wyboru i ustanowiono w niniejszej sprawie radcę prawnego. Wyjaśnić należy, że dla zapewnienia stronie należytej reprezentacji przed sądem administracyjnym wystarczającym jest bowiem ustanowienie jednego pełnomocnika. Zgodnie bowiem z treścią art. 205 § 2 p.p.s.a niezbędne koszty postępowania strony reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika obejmują wynagrodzenie i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.