VII SA/Wa 2036/17
PostanowienieWSA w Warszawie2018-08-31
Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowy, jeśli prawo pomocy w tym zakresie zostało już przyznane prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego, a wyznaczony radca prawny sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe, jeśli prawo pomocy w tym zakresie zostało już przyznane prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego, a wyznaczony radca prawny sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Wniosek o zmianę postanowienia w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega oddaleniu, jeśli wnioskodawca nie wykazał istotnej zmiany okoliczności majątkowych uzasadniającej modyfikację poprzedniego orzeczenia.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego oraz zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując pogorszeniem sytuacji materialnej na skutek egzekucji komorniczej. Wcześniejsze postanowienie referendarza sądowego przyznało prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego i częściowego zwolnienia od wpisu sądowego. Wyznaczony radca prawny sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
1. umorzyć postępowanie w przedmiocie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, 2. odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 10 listopada 2017r. w zakresie dotyczącym kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy- Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 sierpnia 2018r. po rozpoznaniu wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, 2. odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 10 listopada 2017r. w zakresie dotyczącym kosztów sądowych (pkt 1 i pkt 3 ww. postanowienia).
Postanowieniem z dnia 10 listopada 2017r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał [...] prawo pomocy poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi w wysokości 350,00 złotych i od części wpisu od ewentualnej skargi kasacyjnej w wysokości 150,00 złotych oraz ustanowienie radcy prawnego,
w pozostałym zakresie wniosek oddalono.
Na powyższe postanowienie wnioskodawca nie złożył sprzeciwu.
Pismem z dnia 28 listopada 2018r. OIRP w [...] poinformowała, że wyznaczyła wnioskodawcy do prowadzenia sprawy pełnomocnika radcę prawnego [...].
Pismem z 29 czerwca 2018r. i następnie z dnia 27 lipca 2018r [...] zwrócił się ponownie do Sądu o zwolnienie z kosztów sądowych
w całości, w szczególności z opłaty kancelaryjnej za sporządzenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem.
Wnioskodawca podkreślił, że w niniejszej sprawie występował
z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, który został już rozpoznany. Zaznaczył, że jego sytuacja pogorszyła się na "skutek zajęcia komorniczego emerytury".
W załączeniu do pisma załączył wypełniony formularz PPF oraz dokument ze Spółdzielni potwierdzający wysokość opłacanego czynszu za mieszkanie oraz kserokopię pisma komornika potwierdzającego prowadzoną egzekucję komorniczą.
W nadesłanym formularzu wniosku PPF (data wpływu do Sądu 30 lipca 2018r.) [...] wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych
i ustanowienie radcy prawnego.
Z treści ww. formularza wniosku PPF wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i utrzymują się z dochodów uzyskiwanych
z tytułu emerytur o łącznej wysokości 3078,21 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się emerytura wnioskodawcy w wysokości 1225,85, złotych, plus dodatek kombatancki w wysokości 402 złotych oraz emerytura małżonki w wysokości 1449,64 złotych. Podał, że posiada prawo do zamieszkiwania w mieszkaniu spółdzielczym
o pow. 59 m ². Zaznaczył, że z żoną posiada rozdzielność majątkową. Ponadto skarżący posiada nieruchomość rolną o pow. 2,39 ha ma własne zaopatrzenie, bez produkcji rynkowej, 4 budynki, drobny inwentarz żywy (kury, króliki).Poza powyższym oświadczył, że nie posiada oszczędności pieniężnych wierzytelności, przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5000 złotych.
W formularzu z dnia 30 lipca 2018r. (data wpływu do Sądu) do ponoszonych wydatków wnioskodawca zaliczył opłatę za czynsz w wysokości 770,00 złotych, opłatę za energię w wysokości 90,00 złotych, opłatę za gaz w wysokości 40,00 złotych, opłatę za telefon w wysokości 100,00 złotych, zakup żywności 1500 złotych, odzież 100,00 złotych, środki czystości 100,00 złotych, lekarstwa 200,00 złotych , inne wydatki 100 złotych. Po podsumowaniu łącznie ponoszone przez wnioskodawcę wydatki wynoszą około 3000 złotych.
W uzasadnieniu wniosku wskazał na takie okoliczności jak: brak dochodu
(poza emeryturą i dodatkiem kombatanckim), złym stanem zdrowia brak zasobów gotówkowych, zadłużeniem (emerytura zajęta przez komornika).
Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje:
Stosownie do art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r., poz. poz. 1302), zwanej dalej p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego) lub w zakresie częściowym (obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych
i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego). Składając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego skarżący wniósł zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Wskazać należy, że w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 10 listopada 2017 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uwzględnił wniosek skarżącego o ustanowienie radcy prawnego i przyznał prawo pomocy w tym zakresie.
Przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie oznacza, że przyznany skarżącemu, a wyznaczony przez Okręgową Izbę Radca Prawny w [...] pełnomocnik w osobie radcy prawnego [...] został ustanowiony do reprezentowania skarżącego w całym postępowaniu sądowym zarówno przed Sądem I instancji, jak również w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca złożył po raz kolejny wniosek
o przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu, gdyż jak wynika z pisma z dnia 19 sierpnia 2018r. chce aby pełnomocnik sporządził i wniósł w jego imieniu skargę kasacyjną od wydanego przez Sąd wyroku. Natomiast wyznaczony w sprawie radca prawny sporządził
i wniósł opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego przez Sąd wyroku.
Wyjaśnić jednak należy, że rola referendarza sądowego/Sądu ogranicza się jedynie do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy i do przyznania bądź też odmowy przyznania tego prawa wnioskodawcy. Wyznaczenie natomiast konkretnego pełnomocnika wskutek przyznanego postanowieniem prawa pomocy, czy też ewentualnie zmiana wyznaczonego pełnomocnika z urzędu pozostaje wyłącznie w gestii organu samorządu zawodowego, w niniejszej sprawie Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...]. Sąd nie ma natomiast możliwości wyznaczenia bądź zmiany wyznaczonego pełnomocnika z urzędu, gdyż dokonuje tego organ samorządu zawodowego na wniosek złożony przez stronę.
Z uwagi na to, że postanowieniem referendarza sądowego z dnia 10 listopada 2017r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego zbędne jest przyznawanie po raz kolejny skarżącemu prawa pomocy
w zakresie ustanowienia radcy prawnego, gdyż skarżący ma już w sprawie ustanowionego i wyznaczonego radcę prawnego.
Z tego względu, postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy
w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe, stosownie do treści art. 249 a p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
W związku z powyższym wniosek skarżącego podlega merytorycznemu rozpoznaniu wyłącznie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych.
Zauważyć należy, że złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych nie jest pierwszym
w niniejszej sprawie.
Rozpatrując wniosek skarżącego w zakresie zwolnienia kosztów sądowych;
w postanowieniu z dnia 10 listopada 2017r. starszy referendarz sądowy przyznał [...] prawo pomocy poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi w wysokości 350,00 złotych i od części wpisu od ewentualnej skargi kasacyjnej w wysokości 150,00 złotych w pozostałym zakresie zaś wniosek oddalono.
Kolejny wniosek skarżącego w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych należy więc traktować jako wniosek o zmianę ww. postanowienia w trybie art. 165 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że postanowienia niekończące postanowienia
w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Przesłanką modyfikacji orzeczenia na podstawie przepisu zawartego w art. 165 p.p.s.a. jest zmiana okoliczności sprawy, przez które przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy należy rozumieć dane dotyczące sytuacji materialno - bytowej wnioskodawcy. Te okoliczności bowiem są decydujące w kontekście przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Chodzi więc
o zmianę tych okoliczności, w oparciu o które wydano poprzednie orzeczenie, przy czym zmiana ta musi być na tyle istotna, aby uzasadniała modyfikację tego orzeczenia.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy w zakresie rozpoznawanego wniosku, stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, by w okresie od wydania postanowienia z dnia 10 listopada 2017r. do momentu zapadnięcia niniejszego postanowienia nastąpiła istotna zmiana okoliczności dotyczących jego sytuacji majątkowej, co uzasadniałoby wydanie postanowienia o treści innej, niż treść ww. postanowienia.
Wnioskodawca wprawdzie wskazuje, że nastąpiło pogorszenie jego sytuacji materialnej w stosunku do wskazywanej w poprzednim wniosku tj. na skutek prowadzonej przeciwko niemu egzekucji komorniczej.
Z porównania sytuacji majątkowej przedstawionej przez skarżącego w obu wnioskach o przyznanie prawa pomocy wynika, że okoliczności faktyczne nie uległy takiej zmianie, która uzasadniałaby zmianę prawomocnego postanowienia
i zwolnienie skarżącego w całości od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.
Z pierwotnego formularza wniosku PPF wynika, że wnioskodawca z małżonką utrzymywali się z dochodów z tytułu emerytur w łącznej wysokości 3155,86 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składała się emerytura wnioskodawcy w wysokości 1706,22 i małżonki w wysokości 1449,64 złotych. Z formularza wniosku z dnia 30 lipca 2018r. (data wpływu do Sądu) wynika, że zmniejszył się dochód wnioskodawcy uzyskiwany z tytułu emerytury i wynosi 1225 złotych, poprzednio wynosił 1706,22 złotych. Jednakże z wniosku wynika, że wnioskodawca pobiera również dodatek kombatancki w wysokości 402,72 złotych. W sumie obecnie miesięczny dochód wnioskodawcy
i jego małżonki kształtuje się na podobnym poziomie, tj. ok. 3078,21 zł miesięcznie, w pierwotnym wniosku (3155,86 złotych).
Jak wynika z wniosku podanych danych we wniosku z dnia 30 lipca 2018r.
(data wpływu do Sądu) wnioskodawca z małżonką nadal utrzymują dochodów
z tytułu emerytur we wskazanej wyżej wysokości. Ponadto wnioskodawca posiada nieruchomość rolną o pow. 2,39 ha (na własne potrzeby) wraz z budynkami
i drobnym inwentarzem.
Mając powyższe na uwadze uznać należy, że wnioskodawca w ponownie złożonym wniosku nie wykazał, że jego sytuacja materialna zmieniła się
w istotny sposób w stosunku do wskazanej w poprzednim wniosku
o przyznanie prawa pomocy, w szczególności nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i małżonki kosztów postępowania z których nie został zwolniony postanowieniem z dnia
10 listopada 2017r. Dodać należy, że na obecnym etapie postępowania wynoszą jedynie 100 złotych (opłata kancelaryjna za uzasadnienie wyroku).
Wskazać należy, że postanowieniem z dnia 10 listopada 2017r. referendarz sądowy przyznał wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi w wysokości 350,00 złotych i od części wpisu od ewentualnej skargi kasacyjnej w wysokości 150,00 złotych. Jak wynika z akt sprawy wnioskodawca uiścił pozostałą część wpisu sądowego w wysokości 150 złotych. Mając powyższe na uwadze uznano, że na obecnym etapie postępowania opłata kancelaryjna za uzasadnienie wyroku w wysokości 100 złotych jest w zasięgu możliwości finansowych wnioskodawcy.
W świetle powyższego nie ma podstaw do uznania, że nastąpiła zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca zmianę wydanego w sprawie prawomocnego postanowienia Sądu z dnia 10 listopada 2017r
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło