VII SA/Wa 2037/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi S. Z. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2012 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]czerwca 2012r., znak [...] – Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu zażalenia S. Z. na postanowienie Wojewody [...]z dnia [...]kwietnia 2012r., znak [...], odmawiające wszczęcia na wniosek ww. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]z dnia [...]listopada 2011r., nr [...], znak: [...], w przedmiocie pozwolenia na budowę gazociągu – utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ podtrzymał argumentację organu pierwszej instancji. Omówił instytucje: przymiotu strony w świetle art. 28 k.p.a. i art. 28 ustawy Prawo budowlane oraz obszaru oddziaływania w świetle art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane. Stwierdził, że dochodząca stwierdzenia nieważności decyzji pozwolenia na budowę nie brała udziału w postępowaniu zakończonym tą decyzją, zatem przymiot strony wnioskującej winien zostać rozstrzygnięty w tej konkretnej sprawie. Organ wskazał, że wnioskująca o wszczęcie postępowania nieważnościowego wywodzi swój przymiot strony z tytułu współwłasności nieruchomości stanowiących działki o nr ew. [...]i [...] położonych w [...]. Następnie poddał szczegółowej analizie projekt budowlany zatwierdzony ww. decyzją pozwolenia na budowę przez pryzmat rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz.U. z 2001r., nr 97, poz.1055 że zm.). Na podstawie tak przeprowadzonej analizy materiału dowodowego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że ww. nie przysługuje przymiot strony uzasadniający wszczęcie postępowania nieważnościowego, po myśli jej wniosku. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wniosła S. Z. dochodząc uchylenia zaskarżonego i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji. Skarżąca, w obszernym uzasadnieniu skargi, powołała się na naruszenie przepisów art. 7, 32 w zw. z art. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 28 k.p.a., art. 28 ustawy Prawo budowlane i przepisów powołanego przez organ rozporządzenia, a nadto art. 80, 7, 8, 11 6 k.p.a. Z przywołaniem orzecznictwa sądowoadministracyjnego podniosła, że w odniesieniu do niej jako bezpośredniej sąsiadki inwestycji, odmowa przyznania przymiotu strony wiązać się powinna z merytoryczna analizą kwestionowanej decyzji pozwolenia na budowę, co wymaga wszczęcia postępowania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu w niniejszym postępowaniu było poddanie ocenie, pod względem zgodności z prawem, zaskarżonego i poprzedzającego postanowienia organu pierwszej instancji (art. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone i poprzedzające je postanowienie nie odpowiadają przepisom prawa. Organy nie miały podstaw do odmowy wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie. Stosownie do treści przepisu art. 157 § 2 k.p.a., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Po ostatniej nowelizacji przepisu art. 157 k.p.a. postanowienie, co do zasady, jest właściwą formą orzeczenia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego. Zgodnie z art. 61a k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie. Złożenie żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie powoduje automatycznie skutku jego wszczęcia. Na wstępnym etapie rozpoznania sprawy organ administracji przeprowadza badanie pod kątem istnienia przesłanek formalnoprawnych, warunkujących jego dopuszczalność. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że odmowę wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności można wydać z przyczyn podmiotowych i przedmiotowych tj. gdy żądanie stwierdzenia nieważności dotyczy decyzji, która jeszcze nie została wydana, która została w określonym trybie wyeliminowana z obrotu prawnego, jak również, gdy podmiot żądający wszczęcia nie ma legitymacji strony. Należy podkreślić, że odmowa wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych jest możliwa tylko wtedy, gdy wniosek o wszczęcie postępowania nieważnościowego pochodzi od podmiotu, który w oczywisty sposób nie ma przymiotu strony w tym postępowaniu. Odmowa wszczęcia postępowania zaś nie jest możliwa w okolicznościach kiedy, to czy podmiot ma przymiot strony wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym przedmiocie. W toku niniejszego postępowania doszło do odmowy wszczęcia postępowania w związku z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji. Organy takie rozstrzygniecie, oparte na przepisie art. 61 a k.p.a., wywiodły jednak z obszernej analizy materiału dowodowego w sprawie, przepisów prawa, w tym właściwych dla inwestycji warunków technicznych jakim ona powinna odpowiadać. Postępowanie w takim zakresie, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, nie było dopuszczalne bez jego uprzedniego wszczęcia. Podkreślić należy przy tym, że postępowanie wszczęte i przeprowadzone, z poszanowaniem właściwych jemu zasad procesowych wynikających z przepisów k.p.a., może zakończyć się ustaleniem braku przymiotu strony u wnoszącego o jego wszczęcie, co uzasadnia umorzenie tego postępowania. Rozpoznając sprawę ponownie, organ po wszczęciu postępowania, podda ocenie to, czy wniosek o stwierdzenie nieważności pochodzi od strony postępowania w rozumieniu art. 28 ustawy Prawo budowlane. Przymiot strony, w niniejszym postępowaniu, powinien być analizowany z punktu widzenia obszaru oddziaływania niniejszej inwestycji, a ten z kolei nie może wynikać li tylko z analizy dochowania odległości inwestycji, wynikających z przepisów w zakresie warunków technicznych jakim ta powinna odpowiadać. Jeżeli istnieją przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki, czy ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem działki sąsiedniej, to tym samym właściciel (użytkownik wieczysty, zarządca) tejże działki jest stroną postępowania o pozwolenie na budowę i to niezależnie od tego, czy projekt budowlany w ocenie organu spełnia wymagania określone przepisami prawa materialnego oraz aktów wykonawczych i czy zachowane są odległości nakazane stosownymi przepisami prawa (II OSK 644/10 wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2011r., LEX nr 852306). Ponadto, nie tylko naruszenie norm prawa administracyjnego może uzasadniać zarzut dotyczący ustalenia zakresu obszaru oddziaływania nieruchomości. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz. U. 2012r., poz. 270).