VII SA/Wa 204/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na budowę I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego Stowarzyszenia [...] w [...] kwotę 10 zł ( dziesięć ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Starosta Powiatu [...] decyzją nr [...] wydaną dnia [...] listopada 2000 r. na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...-...] SA z siedzibą w [...] pozwolenia na budowę sieci wodociągowej w liniach rozgraniczających ulic osiedlowych dla zespołu mieszkaniowego "[...-...]" przy ul. [...] i [...] w [...]. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Polski Związek Działkowców Okręg [...], Wojewoda [...] decyzją nr [...] wydaną dnia [...] marca 2001 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzył postępowanie odwoławcze, uznając że odwołujący się nie mają przymiotu strony. Decyzja ta, w skutek skargi wniesionej przez Polski Związek Działkowców Zarząd Okręgowy w [...], była przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem wydanym dnia 20 stycznia 2003 r. w sprawie sygn. akt IV SA 1416-1421/01 uchylił zaskarżoną decyzję w uzasadnieniu wskazując, iż organ wydający zaskarżoną decyzję uznał, iż Polski Związek Działkowców nie ma przymiotu strony, nie wyjaśniając właściwie swojego stanowiska. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wojewoda [...] decyzją nr [...] wydaną dnia [...] marca 2003 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Starosty Powiatu [...] wydanej dnia [...] listopada 2000 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę sieci wodociągowej. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że wobec tego, iż przedmiotowa inwestycja została już zrealizowana, orzekanie w przedmiocie pozwolenia na budowę jest bezprzedmiotowe. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosło Stowarzyszenie [...] w [...], podając, iż wyrokiem z dnia 3 października 2002 r. Naczelny Sąd Administracyjny (IV SA 651/99) uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego umarzającą postępowanie odwoławcze w sprawie decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 1998 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczącą całego zamierzenia inwestycyjnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tej sytuacji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podnosiła w skardze strona. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, a podstawę rozstrzygnięcia stanowią okoliczności, które Sąd winien wziąć pod uwagę z urzędu. Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazywał skarżący. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] umarzająca postępowanie odwoławcze od decyzji organu I instancji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy uznał, iż w związku z tym, iż przedmiotowa budowa została zakończona, zbędne jest rozstrzyganie merytoryczne w sprawie, a postępowanie odwoławcze w tej sytuacji należało umorzyć. Z przytoczonej przez organ podstawy prawnej decyzji (art. 138 § 1 pkt 3 kpa) i samego rozstrzygnięcia, wynika, iż Wojewoda [...] pomylił w sposób niedopuszczalny instytucje prawne zawarte w art. 138 § 1 pkt 2 i art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Rozstrzygnięcie oparte na podstawie prawnej określonej w art. 138 § 1 pkt 3 kpa stosuje się jedynie w sytuacji, gdy rozpoznanie samego odwołania przed organem II instancji, stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość może wiązać się bądź z cofnięciem odwołania, bądź z brakiem interesu prawnego osoby wnoszącej odwołanie. W takiej sytuacji pozostaje w obrocie prawnym rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu I instancji. Wydanie orzeczenia takiej treści wymagałoby jednak uwzględnienia wytycznych zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2003r. oraz wykazania przez organ, iż odwołującemu się Polskiemu Związkowi Działkowców nie można przypisać przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Takich ustaleń organ odwoławczy, naruszając art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.)nie poczynił. Z innym stanem faktycznym i prawnym mamy do czynienia, gdy z jakiejkolwiek przyczyny rozstrzygnięcie w sprawie administracyjnej stało się bezprzedmiotowe, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Trafnie organ wskazał, iż w wyniku zakończenia prac budowlanych, prowadzenie postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę stało się bezprzedmiotowe. Organ nie zauważył jednak różnicy pomiędzy umorzeniem sprawy a umorzeniem postępowania odwoławczego. Instytucje te nie mogą być stosowane zamiennie, zaś umorzenie postępowania odwoławczego w sytuacji, gdy bezprzedmiotowym stało się całe postępowanie w sprawie należy ocenić jako rażąco naruszające prawo, a więc wypełniające przesłankę określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Wskazać ponadto należy, iż nie tylko te przyczyny legły u podstaw uznania Sądu, iż decyzja zaskarżona jest wadliwa w stopniu rażącym. Rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji jest sprzeczne z jej uzasadnieniem. W wyroku NSA z dnia 13 maja 1999r. sygn. akt SA 935/98, Lex 47268, sąd uznał, iż uzasadnienie stanowi integralną część decyzji, a jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia zawartego w sentencji. Jeśli zatem rozstrzygnięcie zawarte w sentencji decyzji nie tylko nie koresponduje z treścią uzasadnienia, ale jest diametralnie różne od motywów zawartych w uzasadnieniu, taka decyzja rażąco narusza art. 107 kpa i jako dotknięta wadą wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa podlega stwierdzeniu nieważności. Sąd w obecnym składzie podziela ten pogląd. W tak podstawowej kwestii, jak zakres rozstrzygania organu II instancji nie mogą zachodzić niejasności. Decyzja administracyjna stosownie do art. 107 kpa składa się z osnowy i uzasadnienia. Żadna z tych części nie może funkcjonować oddzielnie w obrocie prawnym. Nie można akceptować sytuacji, w której rozstrzygnięcie dotyczy innego stanu prawnego i faktycznego niż opisany w uzasadnieniu. W konsekwencji powyższych uchybień prawnych, wobec rażącego naruszenia art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 3 kpa stwierdzić należy, ze decyzja Wojewody [...] dotknięta jest wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.