VII SA/Wa 204/08

WyrokWSA w Warszawie2008-04-24

Skład orzekający: Leszek Kamiński, Bogusław Cieśla, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, wydana w sytuacji, gdy wcześniejsze postępowanie legalizacyjne zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego, odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę, nie uwzględniły faktu, że wcześniejsze postępowanie legalizacyjne zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. W takiej sytuacji organ pierwszej instancji powinien ponownie przeprowadzić postępowanie legalizacyjne, wzywając inwestora do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy. Zaniechanie tego obowiązku, w świetle przepisów Prawa budowlanego i orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, skutkujące uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący S. D. wniósł skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając, że pierwotna decyzja rozbiórkowa nie była dotknięta wadą nieważności. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym brak ustosunkowania się do kluczowych kwestii dotyczących zgodności zabudowy z przeznaczeniem rolniczym.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. po rozpatrzeniu wniosku S. D. o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] marca 2007r., Nr [...] nakazującej S. D. rozbiórkę wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę budynku gospodarczego służącego gospodarce rolnej, decyzją z dnia [...] października 2007r., Nr [...] wydaną w oparciu o przepis art. 158 § 1 kpa odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. Organ ustalił, iż kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja została wydana na podstawie art. 48 ust 1 Prawa budowlanego z 1994r. w związku z brakiem możliwości zalegalizowania wybudowanego samowolnie w okresie od listopada 2004r. do marca 2005r. budynku gospodarczego. Brak możliwości zalegalizowania wynikał z faktu braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla budynku gospodarczego zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. G. [...] w Ł. Nie była też wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla budynku gospodarczego na przedmiotowej działce. W opinii organu decyzja kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym zgodna jest z przepisem na podstawie którego została wydana dlatego brak jest podstaw do przyjęcia, iż została wydana z rażącym naruszeniem prawa Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania S. D. decyzją z dnia [...] grudnia 2007r. znak: [...] na podstawie art. 138§1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił argumentację organu pierwszej instancji uznając, iż nie jest możliwe zalegalizowanie obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę na terenie, w stosunku do którego brak jest zarówno obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak również ostatecznej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] marca 2007r., Nr [...] nakazująca S. D. rozbiórkę budynku gospodarczego kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym, w ocenie organu odwoławczego nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa dlatego zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] października 2007r., Nr [...] odmawiająca stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji odpowiada prawu i należy ją utrzymać w mocy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł S. D. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 6 kpa, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 kpa i art. 107 § 3 kpa) wnosząc o uchylenie obu decyzji. W skardze podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu podnosząc brak ustosunkowania się do nich w zaskarżonej decyzji oraz nie rozstrzygnięcie sprawy fundamentalne, a mianowicie zgodności zabudowy służącej rolniczemu wykorzystaniu działki. W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasowe stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] marca 2007r., Nr [...] nakazującej skarżącemu rozbiórkę wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę budynku gospodarczego służącego gospodarce rolnej. Decyzje wydane zostały w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności, które ma charakter nadzwyczajny, a jego celem jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętej kwalifikowaną wadą nieważności. Oba organy nadzoru budowlanego podczas kontroli decyzji rozbiórkowej nie uwzględniły okoliczności faktycznych sprawy w których przedmiotowa decyzja została wydana. Z akt sprawy wynika, że przed wydaniem decyzji rozbiórkowej, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. zalegalizował popełnioną samowolę budowlaną nakładając na skarżącego postanowieniem z dnia [...] października 2005r., Nr [...] opłatę legalizacyjną, a następnie decyzją z dnia [...] listopada 2005r., Nr [...] zatwierdzając na podstawie art. 49 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane projekt budowlany budynku gospodarczego i nakładając obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. stwierdził następnie z urzędu nieważność postanowienia ustalającego opłatę legalizacyjną oraz decyzji z dnia [...] listopada 2005r., Nr [...] z uwagi na brak zbadania możliwości legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej (brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu). W sytuacji wyeliminowaniu z obrotu prawnego rozstrzygnięć organu nadzoru budowlanego stopnia powiatowego legalizujących samowolę budowlaną, obowiązkiem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. było ponowne przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego poprzez wezwanie skarżącego do przedłożenia w zakreślonym terminie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z treści przepisu art. 48 ust. 3 pkt 1 wyraźnie wynika, iż w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego organ powinien nałożyć na inwestora obowiązek przedłożenia zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Nakładając obowiązki organ powinien mieć na uwadze treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007r., P 37/2006. Powyższym wyrokiem Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 48 ust. 2 lit b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 i Nr 170, poz. 1217 oraz z 2007r., Nr 88, poz. 99, poz. 665 i Nr 127, poz. 880) w częściach wyrażenia " w dniu wszczęcia postępowania" są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust 1 Konstytucji. Dopiero w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust 3, stosuje się przepis ust 1 (ust. 4 art. 48). W postępowaniu nieważnościowym organy powinny ocenić decyzję rozbiórkową pod kątem naruszenia przepisu art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego dokonując równocześnie oceny naruszenia w świetle rażącego naruszenia prawa. Uznając zatem, iż zaskarżona decyzja organu odwoławczego została wydana bez dostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych oraz bez pełnej prawidłowej oceny materiału dowodowego, a więc z naruszeniem art. 7 kpa, art. 77 kpa i art. 80 kpa i naruszenia te miały wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na zasadzie art. 152 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło