VII SA/Wa 2040/12

Maciej Majewski - referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. O., K. O. B. O., A. O. o przyznanie prawa pomocy w sprawie VII SA/Wa 2040/12 ze skargi H. O., K. O., B. O., A. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku likwidacji otworów okiennych postanawia: odmówić H. O., K. O., B. O., A. O. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek H. O., K. O., B. O., A. O. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawcy prowadzą wspólnie gospodarstwo domowe. W formularzu strona podała, że ich rodzina utrzymuje się z dochodów H. O. w wysokości 2568 zł. Posiadany majątek obejmuje dom o pow. 300 m2, mieszkanie o pow. 46 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 3 ha (udział 7/10). Strona wskazała, że K. O. B. O. i A. O. nie uzyskują dochodów. A. O. jest studentką. Z uwagi na okoliczność iż dane zawarte w formularzu PPF okazały się niewystarczające dla podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania prawa pomocy, zarządzeniem z dnia 10 października 2012 r. na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zobowiązano wnioskodawców do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez: - nadesłanie zaświadczenia z uczelni, iż A. O. jest studentką, - nadesłanie zaświadczenia z urzędu pracy o pozostawaniu przez B. O. i K. O. osobami bezrobotnymi, - podanie jakie miesięczne koszty utrzymania ponosi rodzina wnioskodawców (stałe wydatki na żywność, opłaty za mieszkanie, dom, media, świadczenia inne), - podania jakie nieruchomości posiadają wnioskodawcy (jako właściciele i użytkownicy wieczyści) z podaniem ich adresów i wskazaniem czy wykorzystują je w całości, czy też część z nich wynajmują, w przypadku wynajmowania należy wskazać dochody uzyskiwane z tego tytułu, - wskazanie czy rodzina wnioskodawców otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeżeli tak to należy nadesłać ostatnie decyzje przyznające pomoc, - nadesłanie kopii wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, które posiadają taki rachunek. Odpowiadając na ww. zarządzenie wnioskodawcy w piśmie z dnia 12 października 2012 r. wskazali, że miesięczne koszty wynoszą: gaz 1266/1303,34 zł., światło 933 zł. (sześć miesięcy), żywność 500 zł., ZUS 254 zł., fundusz remontowy 140,28 zł. czynsz 423 zł., podatek od nieruchomości 420 zł. Dodali, że posiadają nieruchomość przy S. (w użytkowaniu wieczystym), gospodarstwo rolne w S., mieszkanie przy ul. P. lokali tych nie wynajmują. Strona nie otrzymuje świadczeń z pomocy społecznej. Złożono do akt wyciąg ze stanu konta za 3 miesiące, zaświadczenie o pozostawaniu przez B. O. osoba bezrobotną oraz kopię zaświadczenia w jęz. włoskim o pozostawaniu najprawdopodobniej przez A. O. studentką Uniwersytetu w G. (kopia nie obejmuje całości dokumentu wskazującego bezspornie na osobę, której dotyczy). Z uwagi na okoliczność, iż na przedstawionym rachunku bankowym nie wyszczególniono tytułów wpłat, ponownie zarządzeniem z dnia 20 listopada 2012 r. wezwano wnioskodawcę H. O. na podstawie art. 255 p.p.s.a. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF, poprzez wskazanie z jakiego tytułu H. O. otrzymała przelewy wyszczególnione na rachunku bankowym w kwotach: 1 900 zł z 1 sierpnia 2012 r., 917 zł. z 2 sierpnia 2012 r., 1 300 zł. z 3 sierpnia 2012 r., 150 zł. z 7 sierpnia 2012 r., 260 zł. z 8 sierpnia 2012 r., 800 zł. z 9 sierpnia 2012 r., 1 077 zł. z 21 sierpnia 2012 r., 2 800 zł. z 23 sierpnia 2012 r., 1150 zł. z 27 sierpnia 2012 r., 2 650 zł. z 3 września 2012 r., 917, 62 zł. z 4 września 2012 r., 400 zł. z 11 września 2012 r., 3 300 zł. z 24 września 2012 r., 470 zł. z 26 września 2012 r., 917,62 zł. z 4 października 2012 r., 500 zł. z 15 października 2012 r., 300 zł. z 18 października 2012 r., 400 zł. z 25 października 2012 r., 950 zł. z 26 października 2012 r., 200 zł. z 20 października 2012 r., 17 198 zł. z 31 października 2012 r., 917, 62 zł. z 2 listopada 2012 r. Strona w odpowiedzi wskazała, że kwota 917,zł jest rentą rodzinną, natomiast pozostałe kwoty stanowią wynagrodzenie z tytułu obrony udzielonanej z urzędu. Strona załączyła kopie upomnienia z urzędu skarbowego, rachunek za gaz i zaświadczenie o dochodzie za 2011 r. W dniu 20 grudnia 2012 r. strona dodatkowo nadesłała kopię rachunku za gaz za okres 1 styczeń 2012 r. – 29 luty 2012 r. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową H. O., K. O., B. O., A. O. uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawcy są osobami na tyle ubogimi, że ich rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawcy posiadają nieruchomość przy S. (w użytkowaniu wieczystym), gospodarstwo rolne w S., mieszkanie przy ul. P. Dochód jaki strona osiągnęła w okresie trzech miesięcy tj. od 1 sierpnia do 2 listopada br. to 39 473 zł. W przeliczeniu na miesiąc dochód rodziny w tym okresie wyniósł 13 157 zł., a w przeliczeniu na jedną osobę 3 289 zł. Trudno uznać by w tej sytuacji strona zaliczała się do osób ubogich i nie posiadała środków na opłacenie kosztów sądowych sprawy. Ponadto porównując wpływy na konto strony i wskazane w formularzu PPF dochody należy wskazać na ich znaczną rozbieżność - nie znajduje pokrycia w faktach dochód jaki strona wskazała w formularzu PPF 2 568 zł miesięcznie. Fakt ten wskazuje na nierzetelne wypełnienie formularza, co osłabia jego wiarygodność. Należy mieć również na uwadze, że na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem w sprawie jest wpis sądowy w wysokości 500 zł. i koszt ten może pozostać dla strony jedynym wydatkiem w sprawie (inne wydatki mogące pojawić się na kolejnych etapach postępowania to opłata kancelaryjna za uzasadnienie wyroku w przypadku wydania wyroku oddalającego skargę i złożenia wniosku o uzasadnienie – 100 zł., ew. koszt skargi kasacyjnej 250 zł.). Okoliczności te świadczą o tym, iż strona nie pozostaje w trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby zwolnienie od kosztów sądowych. Z tych względów uznano, że strona jest w stanie opłacić koszty sądowe i odmówiono przyznania prawa pomocy. Podkreślić należy, że przyznanie prawa pomocy nie może być nadużywane w sytuacji, gdy strona posiada stałe dochody. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.