VII SA/Wa 2040/12
WyrokWSA w Warszawie2014-03-06
Skład orzekający: Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Tadeusz Nowak, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nakaz likwidacji otworów okiennych w ścianie szczytowej budynku, usytuowanej w granicy działki, jest zgodny z prawem, nawet jeśli otwory te istnieją od dawna i ich usunięcie może wpłynąć na estetykę budynku?Ratio decidendi
Nakaz likwidacji otworów okiennych w ścianie szczytowej budynku, usytuowanej w granicy działki, jest zgodny z prawem, ponieważ ich istnienie narusza przepisy techniczne dotyczące odległości od granicy działki, obowiązujące zarówno w momencie budowy, jak i obecnie. Argumenty dotyczące walorów architektonicznych czy długotrwałego istnienia otworów nie podważają zasadności decyzji organów nadzoru budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu likwidacji dwóch otworów okiennych w ścianie szczytowej budynku mieszkalnego, usytuowanej w ostrej granicy z sąsiednią nieruchomością. Organy nadzoru budowlanego ustaliły, że otwory te zostały wykonane samowolnie i naruszają przepisy techniczne dotyczące odległości od granicy działki. Właściciele budynku kwestionowali decyzję, podnosząc, że otwory istnieją od dawna, ich usunięcie zniszczy bryłę budynku i jego walory architektoniczne, a także zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2014 r. sprawy ze skargi H. O., A. O., B. O. i K. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku likwidacji otworów okiennych skargę oddala
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...]decyzją nr [...]z dnia [...].05.2012 r., znak: [...] na podstawie art. 51 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) nakazał K. O., H. O., A. O. i B. O. (współwłaścicielom nieruchomości) doprowadzenie budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W. do stanu poprzedniego, poprzez zamurowanie dwóch otworów okiennych w ścianie szczytowej budynku usytuowanej w ostrej granicy z nieruchomością przy ul. [...]
[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ,działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania H. O., K. O., B. O. i A. O. od w/w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]nr [...]z dnia [...].05.2012 r" znak: [...]- uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...][...]z dnia [...].05.2012r i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) nałożył na H. O., K. O., B. O.i A. O. obowiązek likwidacji dwóch otworów okiennych w ścianie szczytowej budynku przy ul. [...] w W. usytuowanej w ostrej granicy z nieruchomością przy ul. [...].
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w W. w ścianie szczytowej usytuowanej w ostrej granicy z nieruchomością przy ul. [...] znajdują się dwa otwory okienne o wymiarach 0,3m X 0,4m, które wykonane zostały samowolnie. Organ I instancji nie ustalił precyzyjnie daty wykonania tych okien. H. O. do protokołu oględzin z dnia 20.11.2004 r. złożyła oświadczenie, że okienka są wybudowane przed 1939 r. J. J. w piśmie z dnia 27.12.2004 r. skierowanym do organu powiatowego oświadczył, iż jest mieszkańcem a następnie właścicielem budynku [...] od 1956 i wie, że okienka zostały wykonane przez lokatorów w połowie lat 60-tych w trakcie jedynego po wojnie remontu elewacji wykonanego przez ADM. W aktach sprawy znajduje się złożona przez H. O. kserokopia aktu notarialnego repetytorium nr IV-15627/88 z dnia 6.03.1988 r., z którego wynika, iż przedmiotowy budynek wybudowany został w 1938 r.
Ponadto akta sprawy zawierają oświadczenia lokatorów, z których wynika iż okienka powstały w latach 1960-1964 r. Akta sprawy zawierają również oświadczenia innych lokatorów złożone do protokołu z czynności przesłuchania świadków w dniu 12.04.2006 r., z których wynika, iż okienka w przedmiotowej ścianie istniały już w 1958 r. Jednocześnie organ I instancji poczynił wszelkie możliwe starania mające na celu ustalenie daty wykonania okien będących przedmiotem niniejszego postępowania.
W aktach Wydziału Architektury i Budownictwa, udostępnionych przy piśmie z dnia 10.02.2012 r., znajdują się na stronach nr 155-156 szkice rzutów pomieszczeń przedmiotowego budynku, z których wynika, iż ścian usytuowana w ostrej granicy miedzy nieruchomościami ul. [...] i [...] jest ścianą pełną na wysokości wszystkich kondygnacji. Powyższe oznacza, iż budynek zaprojektowany został bez otworów okiennych w przedmiotowej ścianie, co potwierdza, że zostały one wykonane w warunkach samowoli budowlanej.
Organ ustalił ponadto, ze współużytkownikami wieczystymi budynku położonego na nieruchomości przy ul. [...], co wynika z wypisu z kartoteki budynków (stan prawny na dzień 1.02.2012 r. - wypis przekazany przy piśmie z dnia 1.02.2012 r.) i postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w W. Wydział [...] Cywilny z dnia [...].10.2007 r. są: H. O., K. O., B. O. i A. O.. Z akt sprawy wynika, iż ani obecni użytkownicy wieczyści, ani poprzedni mieszkańcy budynku nie posiadają wiedzy, kto był inwestorem przedmiotowych robót.
W związku z powyższymi ustaleniami organ I instancji uznał, a organ odwoławczy potwierdził, że wykonanie okna w ścianie budynku usytuowanej w granicy działki jest niezgodne z warunkami technicznymi obowiązującymi w każdym z obowiązujących do tej pory reżimów prawnych, a zatem zarówno z aktualnie obowiązującym § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 r. Nr 75 poz.690 z późn. zm.), zgodnie z którym odległość zabudowy od granicy działki budowlanej powinna wynosić przy równoległym do granicy sytuowaniu ściany budynku z otworami okiennymi lub drzwiowymi co najmniej 4 m, jak i aktami prawnymi to rozporządzenie poprzedzającymi, tj.:
- rozporządzenie Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego,
- rozporządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego,
- rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki,
- rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Usytuowanie okna w ścianie znajdującej się w granicy posesji było również sprzeczne z Rozporządzeniem Prezydenta z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. z 1939 r. Nr 34, poz. 216 z późn. zm.), obowiązującym w czasie budowy przedmiotowego budynku. Mianowicie w myśl art. 277 ust. 1 tego rozporządzenia nowe budynki ogniotrwałe posiadające od strony granicy otwory, prowadzące do pomieszczeń, przeznaczonych na pobyt ludzi powinny być wznoszone z zachowaniem co najmniej 4 metrów od granic sąsiadów, a nieposiadające od strony granicy otworów z zachowaniem co najmniej 3 metrów.
W tej sutuacji zdaniem organu odwoławczego uzasadnione było nakazanie aktualnym współwłaścicielom budynku nałożenie obowiązku likwidacji dwóch otworów okiennych w ścianie szczytowej budynku przy ul. [...] w W. usytuowanej w ostrej granicy z nieruchomością przy ul. [...].
Decyzja została zaskarżona przez H. O., K. O., B. O. i A. O.,którzy zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7,8,9,11,77§1,78, 80, 81,107§1 kpa, poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego. Zarzucili również naruszenie prawa materialnego a w szczególności art. 51 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane oraz art. 277 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 16 lutego 1928r o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli / Dz. U z 1928r, nr 23,poz 202 z póżn. zm.,art 5 prawa budowlanego, art. 2, 7, 32 konstytucji przez nie traktowanie w ten sam sposób wszystkich właścicieli w sytuacji, gdy sąsiad wybudował, znacznie później budynek, gdy budynek przy [...] był już wzniesiony.
Strony skarżące podniosły, że budynek został wzniesiony w 1938r jako typowy dla modernizmu a jego cechą charakterystyczną jest to, że poszczególne elewacje budynku stanowią zamkniętą całość kompozycyjną. W przypadku realizacji budynku przy ul. [...] zostanie całkowicie zniszczona bryla budynku. Nie będzie już budynkiem wolnostojącym. Ponadto w ścianie szczytowej istnieją od 1938 okienka charakterystyczne dla tego budownictwa.
W odpowiedzi na skargę [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w przypadku, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu takie naruszenie prawa w rozpoznawanej sprawie nie nastąpiło, dlatego skargę należało oddalić.
Zauważyć należy, iż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał bardzo wnikliwej i dogłębnej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, następnie poddał go ocenie prawnej przy zastosowaniu prawidłowych przepisów prawa materialnego. Niesporny jest fakt usytuowania okien w ścianie szczytowej usytuowanej w granicy z nieruchomością sąsiednią. Wyprowadzone wnioski dokonane przez organy nadzoru budowlanego znajdują w pełni uzasadnienie.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego wskazując, że fakt wybicia w ścianie szczytowej usytuowanej w granicy otworów okiennych jest niezgodne z warunkami technicznymi obowiązującymi w każdym z obowiązujących do tej pory reżimów prawnych, a zatem zarówno z aktualnie obowiązującym § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 r. Nr 75 poz.690 z późn. zm.), zgodnie z którym odległość zabudowy od granicy działki budowlanej powinna wynosić przy równoległym do granicy sytuowaniu ściany budynku z otworami okiennymi lub drzwiowymi co najmniej 4 m, jak i aktami prawnymi to rozporządzenie poprzedzającymi a wskazanymi przez organ.
Usytuowanie okna w ścianie znajdującej się w granicy posesji było również sprzeczne z Rozporządzeniem Prezydenta z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. z 1939 r. Nr 34, poz. 216 z późn. zm.), obowiązującym w czasie budowy przedmiotowego budynku. Mianowicie w myśl art. 277 ust. 1 tego rozporządzenia nowe budynki ogniotrwałe posiadające od strony granicy otwory, prowadzące do pomieszczeń, przeznaczonych na pobyt ludzi powinny być wznoszone z zachowaniem co najmniej 4 metrów od granic sąsiadów, a nieposiadające od strony granicy otworów z zachowaniem co najmniej 3 metrów.
W tej sytuacji, zdaniem Sądu, uzasadnione było nakazanie aktualnym współwłaścicielom budynku nałożenie obowiązku likwidacji dwóch otworów okiennych w ścianie szczytowej budynku przy ul. [...] w W. usytuowanej w ostrej granicy z nieruchomością przy ul. [...].
Zdaniem Sądu argumentacja stron skarżących i sugerująca ,że istnienie tych otworów było celowym zamierzeniem projektantów budynku i w takim kształcie pierwotny inwestor uzyskał pozwolenie na budowę nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Biorąc pod uwagę zarówno wielkość tych otworów oraz ich usytuowanie nie ulega wątpliwości ,że zostały one wykonane już po wybudowaniu obiektu i to w okresie powojennym.
Nie miało miejsca naruszenie zarzucanych skargą przepisów postępowania administracyjnego bowiem w sposób nie budzący wątpliwości ustalony został stan faktyczny sprawy a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom prawnym art. 107 § 3 K.p.a. W świetle powyższych okoliczności chybiony też jest zarzut skargi o naruszeniu prawa materialnego tj art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, bowiem w niniejszej sprawie nie było innej możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Odrębne stanowisko autorów skargi i dywagacje na ten temat tego obiektu jako typowego dla modernizmu stanowiącego zamkniętą całość kompozycyjną podniesione w uzasadnieniu skargi nie podważają zasadności i prawidłowego decyzji nadzoru budowlanego.
W podsumowaniu powyższych rozważań Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi wobec niezasadności jej zarzutów.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, iż decyzja [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odpowiada prawu, a podniesione w skardze zarzuty nie mogą odnieść zamierzonego skutku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło