VII SA/Wa 2040/13

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.B. i Z.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A.B. i Z.B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa i odmowy jej uchylenia postanawia : przyznać A.B. i Z.B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 9 października 2013 r. (data stempla biura podawczego) wpłynęły dwa formularze wniosku o przyznanie prawa pomocy A.B. i Z.B. Ze względu na fakt, iż wnioskodawcy są małżeństwem i pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym razem je prowadząc postanowiono łącznie rozpoznać ich wnioski i orzec o przyznaniu prawa pomocy jednym postanowieniem. Z nadesłanych formularzy wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcami pozostaje troje dzieci w wieku szkolnym. Wnioskodawcy podali, że posiadają dom o powierzchni 70 m ² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 4,53 ha. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawcy wskazali, że ich sytuacja finansowa jest ciężka z uwagi na brak stałego źródła dochodu. Oświadczyli, że jedyne źródło ich dochodu to gospodarstwo rolne o powierzchni 4,53 ha. Ze względu na niewystarczające dane do rozpoznania wniosku zarządzeniem z dnia 16 października 2013 r. wezwano wnioskodawców do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie wysokości miesięcznych dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawców z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego o powierzchni 4,53 ha. Zapytano wnioskodawców także, czy oprócz dochodów uzyskiwanych z gospodarstwa rolnego uzyskują jeszcze inne dochody, (np. z tytułu zatrudnienia, prac dorywczych, sezonowych, umów zlecenia czy o dzieło) jeśli tak, należało wskazać wysokość uzyskiwanego dochodu oraz tytuł z którego jest on uzyskiwany. Wezwano wnioskodawców do oświadczenia, czy są zarejestrowani w Urzędzie Pracy jako osoby bezrobotne, a jeśli tak, to czy otrzymują zasiłek przyznawany osobom bezrobotnym, a jeśli tak, należało wskazać jego wysokość. Zapytano wnioskodawców także, czy otrzymują dopłaty unijne lub inne do posiadanego gospodarstwa rolnego, jeśli tak, należało wskazać od kogo, jakiego rodzaju dopłaty i w jakiej wysokości. Zwrócono się do wnioskodawców z zapytaniem, czy uzyskują dochód z tytułu posiadania inwentarza żywego, jeśli tak, należało podać jakie zwierzęta hodują i w jakiej ilości oraz jaki uzyskują dochód z tytułu ich sprzedaży oraz czy uzyskują dochody z tytułu sprzedaży zbóż bądź innych płodów rolnych, jeśli tak, należało wskazać ich wysokość. Wezwano wnioskodawców do złożenia oświadczenia, czy uzyskują dochody z tytułu dzierżawy posiadanej nieruchomości rolnej, lub jej części, jeśli tak, należało podać ich wysokość oraz czy posiadają pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać jakie (osobowe, ciężarowe), ich wartość rynkową oraz rok produkcji. Zapytano wnioskodawców także jaką kwotę miesięcznie przeznaczają na utrzymanie domu o powierzchni 70 m ² (np. z tytułu opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, wywóz śmieci, podatek, inne), należało je wyszczególnić i podać ich wysokość oraz czy oprócz domu o powierzchni 70 m ² wnioskodawcy posiadają inne nieruchomości np. mieszkanie, jeśli tak, należało podać jego wielkość w m ², gdyż w nadesłanym formularzu oprócz wpisanego domu pozostałe rubryki wnioskodawcy pozostawili niewypełnione. Zwrócono się do wnioskodawców o wskazanie, czy posiadają zasoby pieniężne lub przedmioty wartościowe, o wartości powyżej 3.000 euro, gdyż w nadesłanym formularzu pozostawili także tą rubrykę niewypełnioną oraz o podanie jaką kwotę miesięcznie przeznaczają na bieżące potrzeby życia codziennego (tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych). Zapytano wnioskodawców także o orientacyjną wysokość kwoty, jaką miesięcznie przeznaczają na edukację trojga dzieci oraz czy uzyskują lub ich dzieci jakąkolwiek pomoc od rodziny, lub instytucji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 5 listopada 2013 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane dodatkowe wyjaśnienia. Z nadesłanych informacji wynika, że koszty jakie ponoszą wnioskodawcy wynoszą tytułem ubezpieczenia w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego 750,00 złotych kwartalnie (co w przeliczeniu na miesiąc stanowi kwotę w wysokości 250,00 złotych), za energię elektryczną w wysokości 300,00 złotych miesięcznie, gaz w wysokości 50,00 złotych, wywóz śmieci w wysokości 42,00 złotych, telefon w wysokości 60,00 złotych, podatek w wysokości 80,00 złotych kwartalnie (co miesięcznie stanowi kwotę w wysokości 26,67 złotych). Łącznie koszty związane z utrzymaniem domu wynoszą 728,67 złotych. Wnioskodawcy wskazali, że na zakup żywności przeznaczają kwotę w wysokości 600,00 złotych, a na zakup środków czystości kwotę 100,00 złotych. Podali, że za obiady dzieci w szkole płacą 70,00 złotych, na produkty do zrobienia dzieciom kanapek do szkoły przeznaczają kwotę 200,00 złotych, na bilet miesięczny dla córki 80,00 złotych, na zakup odzieży i obuwia 200,00 złotych, oraz na edukację dzieci 100,00 złotych, co łącznie stanowi kwotę w wysokości 650,00 złotych. Wnioskodawcy dodali, że na zakup opału na zimę przeznaczają kwotę 300,00 złotych. W sumie wysokość miesięcznych kosztów jakie ponoszą wnioskodawcy wynosi 2.078,67 złotych plus koszty zakup opału na zimę w wysokości 300,00 złotych. Zarządzeniem z dnia 8 listopada 2013 r. wezwano ponownie wnioskodawców do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymują, gdyż w nadesłanych formularzach w rubryce 10 dochody nie wskazali żadnego dochodu. Wezwano wnioskodawców także do podania wysokości dochodów uzyskiwanych miesięcznie z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego o powierzchni 4,53 ha. Zapytano wnioskodawców, czy oprócz dochodów uzyskiwanych z gospodarstwa rolnego uzyskują jeszcze inne dochody, (np. z tytułu zatrudnienia, prac dorywczych, sezonowych, umów zlecenia czy o dzieło) jeśli tak, należało wskazać wysokość uzyskiwanego dochodu oraz tytuł z którego jest on uzyskiwany oraz czy są zarejestrowani w Urzędzie Pracy jako osoby bezrobotne, a jeśli tak, to czy otrzymują zasiłek przyznawany osobom bezrobotnym, jeśli tak, należało wskazać jego wysokość. Zwrócono się do wnioskodawców z zapytaniem, czy otrzymują dopłaty unijne lub inne do posiadanego gospodarstwa rolnego, jeśli tak, należało wskazać od kogo, jakiego rodzaju dopłaty i w jakiej wysokości oraz czy posiadają inwentarz żywy, a jeśli tak, należało podać jakie zwierzęta wnioskodawcy hodują i w jakiej ilości oraz czy uzyskują, a jeśli tak, to jaki dochód z tytułu ich sprzedaży. Zapytano wnioskodawców także, czy uzyskują dochody z tytułu sprzedaży zbóż bądź innych płodów rolnych, jeśli tak, należało wskazać ich wysokość oraz czy uzyskują dochody z tytułu dzierżawy posiadanej nieruchomości rolnej, lub jej części, jeśli tak, należało podać ich wysokość. Wezwano wnioskodawców do złożenia oświadczenia, czy posiadają pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało wskazać jakie oraz ich przybliżoną wartość rynkową i rok produkcji. Zapytano wnioskodawców, czy uzyskują pomoc od rodziny, lub instytucji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należy wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. Jednocześnie wyjaśniono wnioskodawcom, że przy nadesłanych w dniu 5 listopada 2013 r. (data stempla biura podawczego) wyjaśnieniach udzielili odpowiedzi tylko na część wystosowanych wezwań wyszczególniając ponoszone przez siebie wydatki, nie udzielili jednak odpowiedzi na pytania dotyczące wysokości uzyskiwanych dochodów oraz różnych źródeł ewentualnego ich pozyskiwania. W dniu 21 listopada 2013 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane dodatkowe wyjaśnienia. Z nadesłanych dodatkowych informacji wynika, że wnioskodawcy utrzymują się z gospodarstwa rolnego oraz z prac dorywczych. Podali, że dochód jaki uzyskują z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego wynosi 200,00 złotych miesięcznie. Ponadto, otrzymują zasiłek rodzinny w wysokości 450,00 złotych oraz dopłatę do gospodarstwa w wysokości 2.500,00 złotych. Wnioskodawcy oznajmili, że nie są zarejestrowani w Urzędzie Pracy jako osoby bezrobotne, natomiast są zarejestrowani w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Wnioskodawcy oświadczyli, że nie uzyskują dochodów ze sprzedaży zboża, ani trzody chlewnej, jak również z dzierżawy. Podali, że posiadają ciągnik T-25 rok produkcji przed 1980 r. o wartości około 5.000,00 złotych oraz samochód osobowy marki [...] 126p rok produkcji 1997 o wartości 500,00 złotych. Oświadczyli, że nie uzyskują pomocy od rodziny i bywa tak, że brakuje im pieniędzy żeby kupić coś dzieciom. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawcy wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka –Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Oceniając sytuację finansową wnioskodawców uznano, że wykazali oni, iż znajdują się w sytuacji materialnej uprawniającej ich do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskodawcy nie posiadają bowiem żadnego stałego źródła dochodu, a pięcioosobowa rodzina utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z gospodarstwa rolnego w wysokości 200,00 złotych miesięcznie, wykonywanych prac dorywczych i przyznanego zasiłku rodzinnego w wysokości 450,00 złotych oraz otrzymywanych dopłat do gospodarstwa rolnego w wysokości 2.500,00 złotych. Z uzyskiwanego dochodu wnioskodawcy ponoszą wydatki stałe związane z niezbędnymi kosztami utrzymania domu (opłaty za energię elektryczną, gaz, wywóz śmieci, telefon, podatek, ubezpieczenie w Krusie), potrzebami życia codziennego (zakup żywności, środków chemicznych, odzieży), jak również koszty związane z utrzymaniem i edukacją dzieci (obiady w szkole, kanapki do szkoły, bilet miesięczny, zakup odzieży i obuwia). Wysokość tych wydatków wynosi w sumie około 2.100,00 złotych plus koszty zakupu opału na zimę w wysokości 300,00 złotych. Stwierdzono zatem, że w obecnej sytuacji finansowej wnioskodawcy nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, gdyż spowodowałoby to uszczerbek w środkach przeznaczonych na ich konieczne utrzymanie oraz dzieci. Z tego względu, przychylono się do wniosku i przyznano wnioskodawcom prawo pomocy we wnioskowanym zakresie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.