VII SA/Wa 2042/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), , Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi D. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]sierpnia 2014 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem wydanym dnia [...] sierpnia 2014 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...]lipca 2014 r. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że postanowieniem z dnia [...].07.2014 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...]WINB z dnia [...].02.2011 r., Nr [...], znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję PINB w T. z dnia [...].06.2010 r., Nr [...], znak: [...], nakazującą J. W. rozbiórkę rozbudowy budynku mieszkalnego o wymiarach 7,15 x 4,94 m na działce nr [...] (obr. ewid. Ś.) w miejscowości Ś. gm. [...]. Organ wskazał, że decyzja której dotyczył wniosek była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem wydanym dnia 13 października 2011 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 418/11 oddalił skargę J.W.. W ocenie organu odwoławczego Sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi i oddalając skargę na decyzję przesądza o jej zgodności z prawem, tzn. o zgodności ustalonego stanu faktycznego i dokonanej do niego subsumcji stanu prawnego. Wyrok WSA w Łodzi z dnia 13.10.2011 r., sygn. akt II SA/Łd 418/11, stosownie do art. 170 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm.), wiąże nie tylko strony i sąd, który go wydał lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby. Organ wskazał, że zgodnie z uchwała NSA w Warszawie dnia 07.12.2009 r., sygn. akt I OPS 6/09 (LEX nr 530338), żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji (w aktualnym stanie prawnym postanowienia) o odmowie wszczęcia postępowania wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania, organ administracji publicznej ustali wystąpienie – z uwagi na wydany uprzednio wyrok Sądu – przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W związku z powyższym, z uwagi na wydany uprzednio wyrok WSA w Łodzi z dnia 13.10.2011 r., sygn. akt II SA/Łd 418/11, należało odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...]WINB z dnia [...].02.2011 r. W uzasadnieniu wskazanego wyroku stwierdzono, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Analiza treści wniosków D. W. z dnia 27.06.2014 r. oraz z dnia 29.07.2014 r., ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją nie wykazała istnienia okoliczności, które mogłyby znaleźć się poza zakresem kontroli sądowej, z uwagi na uwarunkowany względami obiektywnymi brak wiedzy sądu o okolicznościach sprawy istotnych dla wyniku postępowania. Zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w świetle poczynionych ustaleń pozostają więc bez wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia. Ponieważ przyczyny nieważności nie występowały w chwili wydania decyzji [...]WINB z dnia [...].02.2011 r., o czym przesądził WSA w Łodzi wyrokiem z dnia 13.10.2011 r., sygn.. akt II SA/Łd 418/11, nie powstaną one również po jej wydaniu. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł D.W.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia pełnomocnik skarżącego podkreślił, że skarżący jest następcą prawnym inwestora, chce zalegalizować samowolną rozbudowę budynku, oraz, że na legalizację pozwala obowiązujący obecnie miejscowy plan zagospodarowania. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: "p.p.s.a"), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 p.p.s.a.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego postanowienia. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju naruszenie nie wystąpiły, wobec czego należy uznać, że skarga nie jest zasadna. Należy podkreślić, iż rozstrzygając w postępowaniu administracyjnym organ administracji publicznej zobligowany jest mieć na uwadze słuszny interes obywateli oraz uwzględniać interes społeczny, w szczególności zaś powinien zmierzać do realizacji prawdy obiektywnej. Dlatego też trafność rozstrzygnięcia w każdym wypadku wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia wszelkich argumentów, które stanowiłyby podstawę do przyjęcia określonego stanowiska. Wydając decyzję organ jest zobligowany do przestrzegania przepisów k.p.a., a przede wszystkim do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych w celu wyjaśnienia stanu faktycznego. Zobowiązany jest również do wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. oraz do uzasadnienia rozstrzygnięcia według wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a.. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydane dnia [...].08.2014 r. utrzymujące w mocy postanowienie tego organu z dnia [...].07.2014 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Przepis ten został dodany ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6, poz. 18). Nowelizacja ta pozwala na wyraźniejsze niż dotychczas, rozróżnienie wstępnego etapu postępowania administracyjnego – jego wszczęcia, od etapu merytorycznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia żądania strony co do istoty przez wydanie decyzji administracyjnej. Wskazany przepis stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z ich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 k.p.a. jest też zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcia postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania; przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Skoro jednak na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, to należy przyjąć, iż w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że decyzja rozbiórkowa objęta wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalając skargę J. W. wyrokiem wydanym dnia 13 października 2011 r. w sprawie II SA/Łd 418/11 przesądził o jej zgodności z prawem. Tak więc zasadnym jest uznanie, iż wobec kontroli sądowej oraz nie wskazanie we wniosku o wszczęcie postępowania nieważnościowego okoliczności, które mogłyby być poza zakresem tej kontroli z uwagi na brak wiedzy sądu o okolicznościach istotnych dla wyniku postępowania – należało odmówić wszczęcia postępowania nadzorczego – z przyczyn przedmiotowych. Takimi okolicznościami z pewnością nie jest fakt, iż wnioskujący jest następcą prawnym inwestora ani też, iż w 2014 r. zmieniły się przepisy prawa miejscowego bowiem w postępowaniu nadzwyczajnym jakim jest stwierdzenie nieważności, ocenia się objęte wnioskiem rozstrzygnięcie na dzień jego wydania. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.