VII SA/Wa 2042/15
WyrokWSA w Warszawie2016-07-21
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Izabela Ostrowska, Tomasz Stawecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany o wymiarach 4x9m, posiadający cztery ściany (dwie z płyt warstwowych, jedna wspólna z budynkiem usługowym, czwarta jako drzwi rozsuwane) i dach, może być uznany za "wiatę" w rozumieniu Prawa budowlanego, czy też stanowi budynek gospodarczy wymagający pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Obiekt budowlany o wymiarach 4x9m, posiadający cztery ściany (dwie z płyt warstwowych, jedna wspólna z budynkiem usługowym, czwarta jako drzwi rozsuwane) i dach, nie może być uznany za "wiatę" w rozumieniu Prawa budowlanego. Taki obiekt stanowi budynek gospodarczy, którego realizacja o powierzchni przekraczającej 25 m2 wymaga pozwolenia na budowę. Niespełnienie tego wymogu skutkuje zastosowaniem procedury samowoli budowlanej z art. 48 Prawa budowlanego, a brak przedłożenia dokumentów legalizacyjnych prowadzi do nakazu rozbiórki.Stan faktyczny
Skarżący B. i B. C. zostali zobowiązani do rozbiórki samowolnie zrealizowanego budynku gospodarczego o wymiarach 4x9m. Inwestorzy zgłosili zamiar budowy wiaty o wymiarach 4x6m, jednak zrealizowany obiekt nie odpowiadał zgłoszeniu ani definicji wiaty, posiadając cztery ściany i przekraczając dopuszczalną powierzchnię dla budynków zwolnionych z pozwolenia na budowę. Po nieprzedłożeniu dokumentów legalizacyjnych, organy nadzoru budowlanego wydały nakaz rozbiórki, który został utrzymany w mocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Tomasz Stawecki, , Protokolant ref. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2016 r. sprawy ze skargi B. C. i B. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z [...] maja 2015 r. [...], na podstawie art. 48 ust. 1, w zw. z art. 48 ust. 4, art. 80 ust. 2 pkt 1 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) i art. 104 kpa - nakazał B. i B. C. rozbiórkę samowolnie zrealizowanego budynku gospodarczego na działce nr ew. [...] w R..
Organ wskazał, że mocą decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2014 r. uchylona została decyzja z [...] czerwca 2014 r. umarzająca postępowanie, wszczęte z urzędu, dotyczące prawidłowości i legalności budowy wiaty o konstrukcji stalowej, położonej na ww. działce a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Postępowanie znak [...] prowadzone było w przedmiocie legalności budowy wiaty o konstrukcji stalowej. Przedmiot postępowania zakreślał jego granice. Organ stwierdził, że obiekt nie odpowiada definicji wiaty, dlatego kontynuacja postępowania w tym przedmiocie była nieuzasadniona. W związku z powyższym decyzją z [...] listopada 2014 r. organ powiatowy umorzył ww. postępowanie
Następnie wszczęto z urzędu postępowanie znak [...] w przedmiocie samowolnie zrealizowanego budynku gospodarczego.
Organ powiatowy stwierdził, że inwestorzy zrealizowali budynek gospodarczy o konstrukcji stalowej i wymiarach 4 x 9 m., przy granicy z działką nr ew. [...] ok 45 cm od ściany budynku mieszkalnego A. K.. Budynek posiada dwie ściany z płyt warstwowych: wschodnią i południową, a od strony północnej przylega do budynku usługowego. Od strony zachodniej, gdzie znajduje się parking, zamontowano drzwi rozsuwane do góry, które po zamknięciu wypełniają całą ścianę zachodnią.
B. i B. C. podczas kontroli okazali zgłoszenie z [...] lutego 2013 r. dot. zamiaru wykonania wiaty stalowej 4 x 6 m. Z materiału dowodowego wynika, że obiekt nie odpowiada zgłoszeniu, z uwagi na odmienne parametry i charakter. W świetle powyższego ww. zgłoszenie było nieskuteczne. Zgodnie z art. 29 Prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolnostojących parterowych budynków gospodarczych o pow. zabudowy do 25 m. Realizacja budynków gospodarczych nie spełniających ww. warunków wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.
Ustalono, że obiekt zrealizowano w latach 2013-2014 samowolnie i podlega
sankcji art. 48 Prawo budowlane.
Postanowieniem z [...] listopada 2014 r. organ nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia do [...] kwietnia 2015 r. wymaganych do legalizacji dokumentów.
Do [...] maja 2015 r. inwestorzy nie przedłożyli jakichkolwiek dokumentów, co skutkowało wydaniem nakazu rozbiórki w myśl art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4.
Odwołanie od ww. decyzji złożyli B. C. i A. K..
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania p.p. C. decyzją z [...] lipca 2015 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 83 ust. 2 Prawo budowlane - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ wskazał, że bezspornym jest fakt samowolnej realizacji budynku gospodarczego. Charakter inwestycji wskazuje, że nie jest ona w świetle Prawa budowlanego zwolniona z konieczności uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie budzi także wątpliwości konieczność zastosowania w art. 48 ust. Prawo budowlane.
Inwestorzy zobowiązani na mocy postanowienia z dnia [...] listopada 2014 r. nie przedstawili dokumentacji umożliwiającej legalizację, co skutkowało nakazem rozbiórki
Organ stwierdził, że zarzuty zwarte w odwołaniach pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie. Prawo budowlane nie zawiera definicji "wiaty", tak więc należy odwołać się do potocznego znaczenia. W powszechnym rozumieniu za wiatę uważa się "budowlę składającą się z konstrukcji dachowej wspartej na słupkach" (Encyklopedia PWN. Warszawa 1996), "lekką budowlę w postaci dachu wspartego na słupach (...)" (Słownik Języka Polskiego, www.sjp.pwn.pl). W świetle powyższego za podstawowe cechy wiaty uznać należy wsparcie budowli na słupach stanowiących podstawowy element konstrukcyjny (nośny), wiążący budowlę z gruntem. Natomiast w załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz.U. z 1999 r., Nr 112, poz. 1316 ze zm.) wskazano, że wiata jest szczególnym rodzajem budynku, stanowiącym pomieszczenie naziemne nieobudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione. W tej sprawie obiekt posiada ściany od strony wschodniej i południowej oraz de facto wspólną ścianę z budynkiem usługowym zlokalizowanym na tej samej działce. Na zmianę charakteru obiektu - w stosunku do opisanego w zgłoszeniu wskazuje zamontowanie rozsuwanych drzwi. W istocie nie tylko doszło do wybudowania obiektu o innych wymiarach, ale także do realizacji obiektu, którego nie można kwalifikować jako wiaty. Powyższe musiało skutkować wdrożeniem przez PINB w P. procedury opisanej w art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994r.
Odnosząc się do odwołania A. K. organ wyjaśnił, że brak jest w Prawie budowlanym podstawy do określenia terminu wykonania rozbiórki w trybie art. 48. Decyzja podlega wykonaniu z dniem, w którym staje się ostateczna.
Skargę na ww. decyzję złożyli B. i A. C. zarzucając:
1) nierozpoznanie i nie odniesienie się w sposób zgodny z prawem do istoty zarzutów odwołania;
a) prawidłowego określenia rodzaju obiektu i ustalenia zakresu robót budowlanych którym zarzucono samowolne wykonanie;
b) art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego;
c) art. 107 k.p.a. poprzez brak w decyzji I instancji należycie skonkretyzowanego rozstrzygnięcia co do zakresu przedmiotowych robót rozbiórkowych, przez co nie zostały dostatecznie określone obowiązki nałożone na nas;
d) art. 3 pkt 2 Prawo budowlane poprzez przekroczenie zakresu unormowań przepisów,
e) art. 48 Prawo budowlane poprzez jego błędne zastosowanie bez oparcia w materiale dowodowym.
Skarżący wnieśli m.in. o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nakazującą skarżącym - w trybie ary. 48 ust. 1 w zw. z ust 4 Prawa budowlanego rozbiórkę opisanego budynku gospodarczego
Na wstępie wskazać trzeba, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa m.in. wolno stojących parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 25 m2 (...) przy spełnieniu warunku, że łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Obiekt budowlany spełniający powyższe kryteria, stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego wymaga zgłoszenia.
Z przywołanych przepisów wynika zatem wprost, że zgłoszeniu podlega wyłącznie realizacja budynków gospodarczych o podanej powierzchni, co oznacza, że obiekty gospodarcze o większej powierzchni niż wymieniona przez ustawodawcę w art.
29. ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, zostały wyłączone z obowiązku zgłoszenia, co w konsekwencji oznacza, że inwestor zobowiązany jest uzyskać pozwolenie na budowę.
Innymi słowy, jeżeli inwestor dokonuje zgłoszenia budowy budynku gospodarczego o powierzchni do 25 m2, a realizuje obiekt o powierzchni przekraczającej 25 m2 to do jego legalizacji zastosowanie znajduje art. 48 Prawa budowlanego, a nie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. W mawianym przypadku nie chodzi o przekroczenie granic zgłoszenia, ale o budowę innego obiektu budowlanego objętego obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę.
Jeżeli zgłoszenie dotyczy inwestycji wymagającej pozwolenia na budowę, to wbrew intencjom zgłaszającego, nie może być uznane za zgłoszenie w rozumieniu art.
30. ust. 1 Prawa budowlanego, i nie wywołuje skutków przewidzianych dla tej instytucji. O tym, czy po stronie inwestora istnieje obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, czy też dokonania zgłoszenia, decyduje kwalifikacja obiektu budowlanego, a nie działania inwestora, który niezależnie od rodzaju planowanej budowy, wybiera uproszczoną formę reglamentacji robót budowlanych.
Taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Z materiału dowodowego wynika bowiem wprost, że zamiar inwestycyjny podany w zgłoszeniu z dnia 25 lutego 2013 r. dotyczył wyłącznie wiaty o wymiarach 4 m x 6 m. Natomiast inwestorzy zrealizowali budynek gospodarczy o wymiarach 4 m x 9 m - a więc nie tylko obiekt o innym charakterze, ale i o powierzchni znacznie przekraczającej powierzchnię 25 m2, zwolnioną od wymogu uzyskania pozwolenia na budowę. Zakwalifikowanie obiektu jako wiaty wyklucza jego konstrukcja, na którą oprócz dachu składają się cztery ściany, z których dwie zostały wybudowane z płyt warstwowych, trzecią stanowi ściana budynku handlowego, a czwartą drzwi rozsuwane.
Wprawdzie w ustawie Prawo budowlane, jak zauważył organ, nie ma definicji legalnej wiaty, niemniej przyjmuje się powszechnie, że jest to budowla o lekkiej konstrukcji, na którą składa się zazwyczaj dach wsparty na słupach.
Trafnie zatem organ odwoławczy ustalił i przedstawił swoje stanowisko w uzasadnieniu skarżonej decyzji, że do legalizacji zrealizowanego budynku gospodarczego zastosowanie znajdował tryb wymieniony w przepisach art. 48 Prawa budowlanego.
W tym miejscu wskazać trzeba, że procedura legalizacyjna, uregulowana w art
48 Prawa budowlanego nie zawiera norm uznaniowych, ale normy o charakterze bezwzględnie obowiązującym, co oznacza, że ich zastosowanie nie zależy od organu nadzoru budowlanego. Tym samym, w przypadku ustalenia, że obiekt budowlany powstał w ramach samowoli budowlanej i po przeprowadzeniu procedury z art. 48 cyt. ustawy, a następnie niewywiązaniu się przez inwestora z obowiązku przedłożenia wymaganych do legalizacji dokumentów, ustawodawca nie pozostawił organowi wyboru w zakresie rozstrzygnięcia, nakładając wymóg orzeczenia nakazu rozbiórki (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 11 listopada 2012r" II SA/Op 271/12, LEX nr 1234423).
Bezsporne jest w niniejszej sprawie, że inwestorzy wezwani do złożenia w zakreślonym terminie dokumentacji niezbędnej do zalegalizowania obiektu (postanowienie organu powiatowego z dnia [...] listopada 2014 r.) dokumentacji tej nie złożyli.
Z podanych przyczyn nie można było podzielić zarzutów skargi zarówno w zakresie wskazanych naruszeń art. 48 Prawa budowlanego, jak i wymienionych przepisów postępowania.
Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut nieokreślenia przez organ powiatowy zakresu rozbiórki. Oczywiste jest bowiem, że rozbiórce podlegają wszystkie te elementy budynku gospodarczego, które zostały wykonane samowolnie.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ppsa, oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło