VII SA/Wa 2047/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2008 r. sprawy ze skargi M.B. i I.E. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2005 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia o sprostowaniu decyzji I. skargę oddala, II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A.B. z Kancelarii Adwokackiej w W. przy ul. [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych), oraz kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem 22% podatku od towarów i usług łącznie kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych). III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M.B. z Kancelarii Adwokackiej w W. przy ul. [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych), oraz kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem 22% podatku od towarów i usług łącznie kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych). Decyzją znak [...] z dnia [...] lipca 2003 r Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. nałożył w oparciu o art. 66 pkt 1 w związku z art. 50 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego oraz art. 104 Kpa na Zarząd Miasta i Gminy w T. obowiązek pilnego wykonania robót remontowych w budynku przy ulicy [...] w B., zgodnie z zaleceniami opinii biegłego ze stycznia 2001 r. Obowiązek ten nałożono w wyniku kontroli przeprowadzonej przez organ powiatowy na wniosek lokatorów budynku. W dniu 7 sierpnia 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. postanowieniem znak [...] wydanym w trybie art. 113§1 Kpa dokonał sprostowania z urzędu decyzji z dnia [...] lipca 2003 roku, zamieniając wyrażenie "Zarząd Miasta i Gminy w T." na słowa "Burmistrz Miasta i Gminy w T.". W uzasadnieniu postanowienia organ podał, iż nastąpiło błędne oznaczenie adresata decyzji, a w związku z tym, iż jest to omyłka niemająca istotnego wpływu na treść wcześniejszej decyzji wydano postanowienie o jej sprostowaniu. W wyniku wszczętego z urzędu w dniu 13 stycznia 2005 r. postępowania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem znak [...] z dnia [...] marca 2005 roku stwierdził nieważność postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] sierpnia 2003 r. Uzasadniając postanowienie organ wskazał, iż w toku postępowania odwoławczego dotyczącego postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. wydanego w sprawie nałożenia na Gminę T. reprezentowaną przez Burmistrza Gminy i Miasta T. grzywny w celu przymuszenia z powodu uchylania się od obowiązków wynikających z decyzji z dnia [...] lipca 2003 roku stwierdzono, iż postanowienie z dnia [...] sierpnia 2003 roku o sprostowaniu ww. decyzji zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Organ wskazał, iż podstawą wydania badanego w trybie nadzoru postanowienia jest art. 113 Kpa, zgodnie z którym organ może z urzędu lub na żądanie strony sprostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Z przepisu tego wynika, że sprostowanie w tym trybie może dotyczyć tylko nieistotnych wadliwości decyzji. Organ powołał się w uzasadnieniu postanowienia na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2001 roku (IISA863/00), zgodnie z którym błędem rachunkowym określa się omyłkę w wykonaniu działania matematycznego a błędem pisarskim jest widoczne wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia albo widoczne niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Oczywistość błędu można stwierdzić porównując treść decyzji z zawartymi w aktach sprawy dokumentami (wyrok NSA z dnia 22 stycznia 1998 roku sygnatura IISA531/96). Organ podniósł dalej, iż nie można było zatem zastosować trybu art. 113§1 Kpa, gdyż nie zaszedł błąd w treści decyzji natomiast organ wydał decyzję w oparciu o błędną ocenę stanu faktycznego lub prawnego, co odnosi się do przedmiotowego postanowienia o sprostowaniu omyłki. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. dokonał sprostowania decyzji postanowieniem, wskazując innego adresata ww. rozstrzygnięcia. Niezależnie od przyczyny zaistniałej nieprawidłowości w zakresie ustalenia adresata decyzji, usunięcie tej nieprawidłowości nie jest możliwe na podstawie art. 113§1 Kpa. Organ uznał, iż skutkuje to tym, że postanowienie z dnia [...] sierpnia 2003 roku zostało wdane z rażącym naruszeniem prawa przepisu art. 113§1 Kpa, tym samym dotknięte jest wadą określoną w art. 156§1 pkt 2 Kpa powodującą jego nieważność. Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła R.E., działając w imieniu M.B. i I.E., w dniu 22 marca 2005 roku. W piśmie z dnia 4 kwietnia 2005 roku przekazującym ww. zażalenie M.B. i I.E. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2005 roku wraz z aktami sprawy do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ I instancji zwrócił uwagę, iż skarżące nie posiadają przymiotu strony w niniejszym postępowaniu gdyż nie wykazały interesu prawnego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu ww. zażalenia postanowieniem z dnia [...] maja 2005 roku znak [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, podzielając stanowisko organu I instancji, iż trybu art. 113§1 Kpa nie można zastosować w przypadku, gdy organ administracji wydał decyzję w oparciu o błędną ocenę stanu faktycznego lub prawnego, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Organ stwierdził dalej, iż w związku z powyższym postanowienie wydano z wadą określoną w art. 156§1 pkt 2 Kpa, co obliguje właściwy organ do wyeliminowania wadliwego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu I instancji, iż skarżące nie posiadają interesu prawnego, a tym samym przymiotu strony w sprawie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] lipca 2003 roku i postanowienia z dnia [...] sierpnia 2003 roku. Zdaniem organu skarżące udowodniły fakt legitymowania się samodzielnym prawem rzeczowym w postaci odrębnej własności lokalu w budynku przy Placu [...] w B. i prawem współwłasności w częściach wspólnych budynku jak również prawem współużytkowania wieczystego gruntu, na którym postawiony jest budynek. Prawo takie, daje im, zdaniem organu, możliwość występowania w postępowaniu administracyjnym dotyczącym tego budynku jako strona. Skargę na ww. postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2005 roku złożyły M.B. i I.E. reprezentowane przez R.E. Skarżące podniosły, że sprostowana omyłka była drobnostkowym wątkiem w sprawie, a z decyzji i postanowień [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jak i Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego można wnioskować, iż jest to najważniejsza sprawa. Głównym wątkiem w sprawie jest zagrożenie życia i mienia osób z uwagi na stan techniczny budynku. Skarżące zarzucają ponadto brak reakcji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na poczynania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i brak reakcji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na skargi pisane przez skarżące na [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wnosił o jej oddalenie podnosząc, jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna bowiem decyzja organu jest zgodna z prawem. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002, Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. 2002, nr 153, poz. 1270 ze zm.) W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona. Stwierdzenie nieważności decyzji służy wzruszeniu i wyeliminowaniu z obrotu prawnego aktu dotkniętego wadami prawnymi wymienionymi enumeratywnie w art. 156 § 1 Kpa. Jedną z tych przesłanek jest wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Zatem stwierdzenie nieważności pozostającej w obrocie decyzji i tym samym naruszenie pewności obrotu prawnego powinno być uzasadnione przede wszystkim wagą naruszenia prawa, tzn. jego rażącym charakterem. Należy jednak w tym miejscu podkreślić, iż z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia w sytuacji, gdy interpretacja obowiązującego przepisu prawa nie nasuwa jakichkolwiek wątpliwości i którego treść bez żadnych sporów może zostać ustalona, zaś organ narusza go w sposób oczywisty i nie dający się w żadnej mierze pogodzić z zasadą praworządności. Innymi słowy z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy decyzja administracyjna ze względu na naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie jest możliwa do pogodzenia z porządkiem prawnym. Z mocy art. 126 Kpa do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 156-159 z tym, że zamiast decyzji, o której mowa w art. 157§1 i 158 wydaje się postanowienie. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, zdaniem Sądu kontrolowane postanowienie, jak również postanowienie organu I instancji znajdują uzasadnienie w okolicznościach sprawy i są zgodne z prawem. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. wydał postanowienie o stwierdzeniu nieważności postanowienia o sprostowaniu działając w oparciu o art. 156§1 pkt 2, art. 157§1 i art. 158§1 w związku z art. 126 Kpa, po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, iż postanowienie o sprostowaniu z urzędu decyzji z dnia [...] lipca 2003 roku, którą Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. nałożył na Zarząd Miasta i Gminy w T. obowiązek pilnego wykonania robót budowlanych w budynku nr [...] przy Placu [...] w B., oparte było na regulacji przepisu art. 113§1 Kpa. Zgodnie z jego treścią organ administracji może sprostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Organ słusznie podkreślił, iż sprostowanie może dotyczyć jedynie nieistotnych wadliwości decyzji i zgodnie z orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 kwietnia 2001 roku (IISA863/00) błędem pisarskim nazywa się widoczne - wbrew zamierzeniom organu, niewłaściwie użycie wyrazu, widocznie mylną pisownię albo widoczne niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Organ podkreślił za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 stycznia 1998 roku (II SA 531/96), że oczywistość błędu można stwierdzić porównując treść decyzji z zawartymi w aktach dokumentami. Nie można zatem stosować trybu określonego w art. 113§1 Kpa gdy organ wydał decyzję w oparciu o błędną ocenę stanu faktycznego lub prawnego. Usunięcie nieprawidłowości polegającej na wskazaniu innego adresata decyzji nie jest możliwe na podstawie art. 113§1 Kpa. Przepis art. 113 Kpa dopuszcza prostowanie w decyzji błędów pisarskich, jednakże w prostowaniu tym mieści się jedynie niewłaściwe użycie wyrazu, mylna pisownia, opuszczone wyrazy oraz omyłki inne, które są oczywiste i które są natychmiast poznawalne, wynikające niedwuznacznie z treści samej decyzji lub z akt sprawy. W literaturze, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęte zostało, że nie mogą podlegać sprostowaniu w trybie przewidzianym w art. 113§1 Kpa błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc co do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. Błąd którego dopuścił się organ w decyzji z dnia 24 lipca 2003 roku nie będąc błędem rachunkowym ani pisarskim mógłby być zakwalifikowany jedynie jako inna oczywista omyłka. Przyjęta w normie prawnej art. 113§1 Kpa klasyfikacja wadliwości jest bowiem wyczerpująca. Redakcja przepisu art. 113§1 Kpa pozwala stwierdzić, że wszystkie wymienione wyżej wady orzeczenia charakteryzuje cecha oczywistości. Stanowi ona zarazem granicę przedmiotowej dopuszczalności sprostowania wyrażającą się tym, że sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji lub do zmiany adresata decyzji (wyrok NSA z 11.08.1999 II SA 1072/99 i wyrok NSA z 23.03.1998 IV SA 1570/95). Błędne oznaczenie w decyzji z dnia [...] lipca 2003 roku adresata decyzji nie można w okolicznościach sprawy uznać za oczywistą omyłkę. Dlatego postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 marca 2005 roku o sprostowaniu decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] lipca 2003 roku nakładającej na Zarząd Miasta i Gminy w T. obowiązek wykonania robót budowlanych podlegało weryfikacji w trybie nadzwyczajnym, określonym w art. 156§1 pkt 2 Kpa, jako wydane z rażącym naruszeniem prawa. Organ powiatowy starał się bowiem zmienić postanowieniem o sprostowaniu decyzję podlegającą stwierdzeniu nieważności z mocy art. 156§1 pkt 4 Kpa. Podkreślić należy, iż organ II instancji w tym postępowaniu orzekał jako organ kasacyjny w postępowaniu nadzwyczajnym i oceniał tylko postanowienie o stwierdzeniu nieważności postanowienia o sprostowaniu decyzji a nie całość postępowania administracyjnego co do istoty. Nie kontrolował merytorycznie decyzji z dnia [...] lipca 2003 roku. Z tych względów skarga, jako nieuzasadniona, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). O kosztach orzeczono na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm. ).