VII SA/Wa 2048/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2016 r. sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. Stan sprawy 1. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] nakazującej inwestorowi [...] Sp. z o.o. dokonanie całkowitej rozbiórki wolnostojącego nośnika reklamowego o wymiarach 6,0 x 3,0 m, wybudowanego na dachu budynku przy ul. [...] w [...] od strony elewacji południowej - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.). 2. W uzasadnieniu decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego – dalej "[...]WINB" przedstawił stan faktyczny sprawy wskazując, że w dniu [...] czerwca 2014 r. przedstawiciel Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] – dalej "PINB", przeprowadził czynności kontrolne, podczas których ustalono, że na dachu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] zostały wybudowane dwa wolnostojące nośniki reklamowe. Reklama konstrukcji stalowej zamocowana do dachu budynku od strony południowej posiada powierzchnię ekspozycyjną 6,0 x 3,0 m i jest oświetlona, właścicielem reklam jest [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Przedstawiciel [...] Sp. z o.o. w toku postępowania przedstawił kopię zgłoszenia dokonanego w dniu [...] maja 2010 r. do Delegatury Biura Naczelnego Architekta Miasta Urzędu [...] przez [...] Sp. z o.o., dotyczącego zamiaru budowy wolnostojącego tymczasowego nośnika reklamowego na dachu budynku przy ul. [...] w [...]. W dniu [...] lipca 2014 r. organ powiatowy ponownie dokonał kontroli przedmiotowego nośnika reklamowego ustalając, że znajduje się on w odległości ok. 5,3 m od krawędzi jezdni ulicy [...]. W dniu [...] grudnia 2014 r. PINB dla [...] zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] z prośbą o udzielenie informacji dotyczących m.in. zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, polegających na zainstalowaniu urządzenia reklamowego na dachu budynku przy ul. [...] w [...] w dniu [...] kwietnia 2005 r. i [...] maja 2010 r. przez [...] Sp. z o.o.  Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. oraz z dnia [...] marca 2015 r. organ I instancji wezwał aktualnego właściciela spornego nośnika reklamowego – [...]Sp. z o.o. do złożenia wyjaśnień w przedmiocie daty wybudowania przedmiotowego urządzenia i przestawienia dokumentacji dotyczącej jego budowy, w odpowiedzi na co [...] Sp. z o.o. przedłożyła umowę najmu zawartą w dniu [...] lutego 2010 r. pomiędzy [...] Sp. z o.o. a [...] oraz kopie projektów budowlanych: z kwietnia 2005 r. dotyczącego nośnika reklamowego o wymiarach 6,0 x 3,0 m oraz z maja 2010 r. dotyczącego dwóch nośników o wymiarach 6,0 x 3,0 m i 12,0 x 3,0 m. Z przedstawionej dokumentacji zdaniem organu wynika, że pierwotnie nośnik o wymiarach 3,0 x 6,0 m (powierzchnia 18 m2) znajdował się w miejscu nośnika o wymiarach 12,0 x 3,0 m (36 m2), czyli po stronie północnej budynku - od strony Ronda [...], jednakże został on przeniesiony na stronę południową elewacji. Obie reklamy w obecnej lokalizacji zostały posadowione w 2011 r. W dniu [...] kwietnia 2015 r. Wydział Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] przekazał do organu powiatowego dokumenty dotyczące nośników reklamowych zlokalizowanych na budynku przy ul. [...] w [...], jednakże wśród przekazanych akt brak było świadczących o legalności nośnika reklamowego o wymiarach 6,0 x 3,0 m będącego przedmiotem niniejszego postępowania. Organ wskazał, że PINB uznał, że budowa przedmiotowego nośnika reklamowego wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Nośnik ten, posadowiony w odległości ok. 5,3 m od krawędzi jezdni ul. [...] narusza art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, zgodnie z którym obiekty budowlane przy drogach powinny być usytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi powiatowej co najmniej 8 m. W opinii organu I instancji usytuowanie nośnika reklamowego na dachu budynku przy ul. [...] w [...] narusza ustalenia obowiązującego planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] – uchwała Rady [...] nr [...] z dnia [...] października 2006 r. - § 23 pkt 1, który wyklucza rozmieszczanie wolnostojących reklam w strefach ochrony prawnej Służby Ochrony Zabytków, ograniczonych przekształceń zagospodarowania, oznaczonych na planie odpowiednio symbolami KZ1 i Z2, § 23 pkt 2 planu – wyklucza umieszczanie reklam w strefie jezdni głównych oraz w miejscach i w sposób zastrzeżony dla znaków drogowych lub w sposób utrudniający ich odczytanie, § 23 pkt 4 – wyznacza zasięg strefy, w której obowiązuje zakaz umieszczania reklam jako pas terenu obejmujący jezdnie w krawężnikach wraz z terenem położonym po obu stronach na zewnątrz jezdni po 2,5 m od krawężnika dla ulic lokalnych, po 2,0 m dla ulic dojazdowych, dla pozostałych po odpowiednio po 6 m od krawężnika. Wobec powyższego PINB stwierdził, że brak jest możliwości zalegalizowania budowy wolnostojącego nośnika reklamowego w wymiarach 6,0 x 3,0 m wybudowanego na dachu budynku przy ul. [...] w [...] od strony elewacji południowej i decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] nakazał inwestorowi dokonanie całkowitej rozbiórki tego obiektu. 3. [...] WINB stwierdził, że brak jest dokumentów potwierdzających legalność budowy spornego nośnika reklamowego i tym samym należy uznać, iż został on zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej. Nośnik reklamowy usytuowany na dachu budynku przy ul. [...] w [...] od strony elewacji północnej posiada wymiary 6,0 x 3,0 m oraz wyposażony jest w konstrukcję wsporczą o wymiarach 12,0 x 3,0 m, składającą się ze słupów R 120 x 120 x 6,3 mocowanych do belki poprzecznej HEA 180 o długości 4,50 m. Konstrukcja ta jest zakotwiona do wieńców żelbetowych na min. 4 kotwy HSA HILTI M16 x 120. Zatem realizacja przedmiotowego nośnika reklamowego, który składa się z tablicy reklamowej, konstrukcji wsporczej w postaci słupów, belek poprzecznych i wieńców żelbetowych oraz ma 3,0 m wysokości 6,0 m rozpiętości jest konstrukcją wolnostojącą w określonym miejscu na gruncie i posiada wszelkie cechy budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane. Robót tych nie można uznać za instalowanie tablic lub urządzeń reklamowych przewidzianych art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane. W ocenie organu odwoławczego PINB prawidłowo przyjął, iż nośnik reklamowy usytuowany na dachu budynku przy ul. [...] w [...] od strony elewacji południowej objęty był obowiązkiem uzyskania pozwolenia na jego budowę. Usytuowanie nośnika reklamowego na dachu budynku przy ul. [...] w [...] narusza ustalenia obowiązującego plan miejscowego zagospodarowania przestrzennego obszaru [...], uchwalonego uchwałą Rady [...] nr [...] z dnia [...] października 2006 r., bowiem § 23 pkt 1 i 2 planu - wyklucza rozmieszczanie wolnostojących reklam w strefach: ochrony prawnej Służb Ochrony Zabytków, ograniczonych przekształceń zagospodarowania, oznaczonych na planie odpowiednio symbolami KZ1 i Z2 oraz umieszczania reklam w strefie jezdni głównych, w miejscach i w sposób zastrzeżony dla znaków drogowych lub w sposób utrudniający ich odczytanie, natomiast § 23 pkt 4 wyznacza zasięg strefy, w której obowiązuje zakaz umieszczania reklam jako pas terenu obejmujący jezdnie w krawężnikach wraz z terenem położonym po obu stronach na zewnątrz jezdni po 2,5 m od krawężnika dla ulic lokalnych, po 2,0 m dla ulic dojazdowych, dla pozostałych odpowiednio po 6 m od krawężnika. Sporna reklama znajduje się zaś w odległości ok. 5,3 m od krawędzi jezdni ulicy [...]. Zdaniem [...] WINB, jeżeli budowa przedmiotowego obiektu jest niezgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym obowiązującymi na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...], to nie jest możliwa legalizacja tego obiektu, a zatem nakazanie przez organ I instancji rozbiórki przedmiotowego nośnika reklamowego jest w pełni uzasadnione. 4. Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła [...] Sp. z o.o. w [...] i domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała na błędną interpretację przez organ art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, zarzuciła, że z uwagi na fakt, że instalacja urządzenia reklamowego na istniejącym urządzeniu budowlanym nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, zastosowanie w sprawie trybu określonego w art. 48 tej ustawy jest niedopuszczalne. 5. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. II. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 6. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 7. Skarga jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja [...] WINB utrzymująca w mocy decyzję PINB nakazującą inwestorowi [...] Sp. z o.o. w [...] dokonanie całkowitej rozbiórki wolnostojącego nośnika reklamowego o wymiarach 6,0 x 3,0 m, wybudowanego na dachu budynku przy ul. [...] w [...] od strony elewacji południowej. 8. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji był art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego (1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo (2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Przepisy art. 48-49 ustawy Prawo budowlane, przewidują możliwość legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej, przy czym konieczne jest przy tym łączne spełnienie warunków: budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - inwestor przedkłada stosowne dokumenty, o których mowa w art. 48 ust. 3, i uiszczona zostaje opłata legalizacyjna. Niespełnienie któregokolwiek z powyższych warunków skutkuje nakazem rozbiórki samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31, natomiast w art. 30 ust. 1 tej ustawy, ustawodawca określił katalog inwestycji, których wykonanie wymaga uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi administracji. Nie budzi wątpliwości, że instytucja zgłoszenia jest złagodzeniem obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w stosunku do określonych w ustawie robót budowlanych. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1-29 ustawy Prawo budowlane, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów tam wymienionych, zgodnie natomiast z art. 29 ust. 2 pkt 6 tej ustawy – pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych. A zatem, z przepisu tego - art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane – wynika, że wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych nie wymaga pozwolenia na budowę. Z definicji zawartej w art. 3 pkt 7 ustawy Prawo budowlane wynika zaś, że roboty budowlane to budowa, a także prace polegające przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Z przytoczonych wyżej przepisów wynika zatem, że wykonywanie robót budowlanych polegających na montażu – instalacji tablic i urządzeń reklamowych – nie wymaga pozwolenia na budowę. Jeżeli więc nie jest wymagane pozwolenie na budowę do wykonywania robót budowlanych polegających na montażu – instalacji tablic i urządzeń reklamowych, i wystarczające jest zgłoszenie, to nie ma zastosowania w takim przypadku art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, który nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Odnosząc powyższe rozważania do sprawy niniejszej stwierdzić należy, że skoro, jak słusznie zarzucono w skardze, instalacja urządzenia reklamowego na istniejącym urządzeniu budowlanym nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, to zastosowanie w sprawie trybu określonego w art. 48 tej ustawy jest niedopuszczalne. Art. 48 ustawy Prawo budowlane dotyczy bowiem rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, natomiast instalowanie tablic i urządzeń reklamowych, o czym mowa w art. 29 ust. 2 pkt ustawy Prawo budowlane – wymaga jedynie zgłoszenia właściwemu organowi, stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. W przypadku zaś uchybienia temu przepisowi, zastosowanie ma art. 49b ust. 1 tej ustawy, a nie art. 48. Zauważyć również należy, że [...] WINB utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, który uznał, że przedmiotowy nośnik reklamowy znajdujący się na dachu budynku, co nie jest sporne, posadowiony w odległości ok. 5,3 m od krawędzi jezdni ul. [...] - narusza art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, zgodnie z którym obiekty budowlane przy drogach powinny być usytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi powiatowej co najmniej 8 m. Organ uznał również, że narusza ustalenia obowiązującego planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] - § 23 pkt 2 planu, który wyklucza umieszczanie reklam w strefie jezdni głównych oraz w miejscach i w sposób zastrzeżony dla znaków drogowych lub w sposób utrudniający ich odczytanie, § 23 pkt 4, który wyznacza zasięg strefy, w której obowiązuje zakaz umieszczania reklam jako pas terenu obejmujący jezdnie w krawężnikach wraz z terenem położonym po obu stronach na zewnątrz jezdni po 2,5 m od krawężnika dla ulic lokalnych, po 2,0 m dla ulic dojazdowych, dla pozostałych po odpowiednio po 6 m od krawężnika, jednakże żaden z organów nie wyjaśnił, w jaki sposób pomiary odległości zostały wykonane, skoro przedmiotowy nośnik reklamowy znajduje się na dachu budynku - lecz nie wiadomo jakiej wysokości - a nie w strefie jezdni, ani też nie został umieszczony w sposób zastrzeżony dla znaków drogowych. Oznacza to, że sprawa nie została należycie wyjaśniona. 9. W świetle podniesionych okoliczności faktycznych i prawnych należy uznać, że zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, 77, 80, i 107 § 3 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również z naruszeniem art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Rozpatrując sprawę ponownie, organ wyda stosowne rozstrzygnięcie, mając na względzie przedstawione wyżej uwagi. 10. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. 11. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.