VII SA/Wa 2049/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-03-27

Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która otrzymuje emeryturę w wysokości 1290,46 zł netto miesięcznie i ponosi stałe wydatki na poziomie 755,17 zł, jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego, czy też należy jej przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, pomimo posiadania emerytury w wysokości 1290,46 zł netto miesięcznie i ponoszenia stałych wydatków na poziomie 755,17 zł, nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego. Sąd uznał, że wnioskodawczyni jest w stanie odłożyć kwotę umożliwiającą dochodzenie praw przed sądem, w tym koszty wpisu od skargi kasacyjnej (250 zł). Jednakże, z uwagi na konieczność ponoszenia stałych wydatków i zobowiązań finansowych, wnioskodawczyni nie jest w stanie samodzielnie opłacić kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Dlatego Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym – poprzez ustanowienie adwokata, ale odmówił zwolnienia z kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni M. Ż. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wcześniejszym postanowieniem referendarza sądowego przyznano jej prawo pomocy w części (ustanowienie adwokata), ale odmówiono zwolnienia z kosztów sądowych. Wnioskodawczyni wniosła sprzeciw od tego postanowienia. Sąd analizował jej sytuację materialną, dochody z emerytury oraz ponoszone wydatki.
Rozstrzygnięcie
1) przyznano skarżącej M. Ż. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, 2) odmówiono przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 27 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. Ż. na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2012 r., Nr [...] w przedmiocie odstąpienia od nałożenia obowiązków wykonania określonych czynności lub robót budowlanych postanawia 1) przyznać skarżącej M. Ż. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, 2) odmówić przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał M. Ż. prawo pomocy w części poprzez ustanowienie adwokata z urzędu, natomiast w pozostałej części, tj. zwolnienia od kosztów sądowych, odmówił przyznania prawa pomocy. W dniu 22 stycznia 2013 r. na ww. postanowienie M. Ż. wniosła sprzeciw. Tym samym postanowienie z dnia 17 grudnia 2012 r. straciło moc i dlatego sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownemu rozpoznaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wstępie wskazania wymaga, że zgodnie z art. 199 p.p.s.a. zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, a udzielenie stronie prawa pomocy przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Wnioskodawczyni utrzymuje się z dochodów z emerytury w wysokości 2231,00 złotych brutto, w której to wysokości emerytura przysługuje wnioskodawczyni od dnia 1 marca 2012 r. Okoliczność ta wynika z przedstawianego przez wnioskodawczynię druku z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. II. Z przedstawionego druku wynika też po potrąceniu podatku, składki na ubezpieczenie zdrowotne, wysokość ww. świadczenia do wypłaty wynosi 1290,46 złotych. Z przedstawionych wyciągów z rachunku bankowego wynika, że właśnie kwota 1290,46 złotych stanowi jedyny dochód uzyskiwany przez wnioskodawczynię w ramach prowadzonego gospodarstwa domowego. Oceniając sytuację materialną wnioskodawczyni wskazania wymaga, że z przedstawionych rachunków i wyciągu z rachunku bankowego wynika, że wnioskodawczyni ponosi stałe miesięczne wydatki związane z kosztami: kredytu, karty kredytowej, odsetek, kosztów związanych z prowadzeniem konta bankowego, zużycia gazu, telemediów, energii elektrycznej, członkostwa we wspólnocie mieszkaniowej - na łączną kwotę 755,17 złotych. Przedstawione więc w tym zakresie rachunki przez wnioskodawczynię nie potwierdzają jej twierdzeń, że stałe (obligatoryjne) koszty wynoszą 960 złotych miesięcznie. Ponadto wskazania wymaga, że z przedstawionego wyciągu z rachunku bankowego za okres 4 stycznia 2013 - 8 luty 2013 r. wynika, że poza wydatkami związanymi z zaciągniętymi zobowiązaniami finansowymi, wnioskodawczyni w ww. okresie podjęła z konta w gotówce 1860 złotych, natomiast z przedstawionych rachunków dotyczących transakcji gotówkowych, które w głównej mierze dotyczyły wydatków na prowadzenie gospodarstwa domowego (gaz, telemedia, energia elektryczna, członkostwo we wspólnocie mieszkaniowej, wyżywienie, inne), wynika, że ww. okresie wydała w gotówce 1374,33 złote, co oznacza, że wnioskodawczyni pozostała kwota 485,67 złotych. Ponadto w piśmie z dnia 4 marca 2013 r. wnioskodawczyni wśród miesięcznych wydatków uwzględniła "opłatę konieczną" w wysokości 335,00 złotych, która jest naliczana raz w roku. Wynika z tego, że z uzyskiwanego miesięcznego dochodu stać wnioskodawczynię na odłożenie miesięcznie kwoty w wysokości 335 złotych. Wnioskodawczyni systematycznie też płaci wszystkie rachunki oraz spłaca zobowiązania finansowe, co świadczy o tym, że nie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i jest w stanie ponieść jakiekolwiek koszty postępowania, tym bardziej, że wnioskodawczyni w niniejszej sprawie uiściła już raz wpis sądowy w wysokości 500 złotych, którego zwrot Sąd postanowił w prawomocnym już orzeczeniu z dnia 17 października 2012 r. o odrzuceniu skargi. Celem wykonania tego postanowienia, Sąd podjął próbę zwrotu wnioskodawczyni kwoty uiszczonego wpisu sądowego od skargi przekazem pocztowym, jednak M. Ż. nie podjęła zwracanej kwoty w terminie. W ocenie Sądu przedstawiona sytuacja majątkowa M. Ż. nie wyczerpuje dyspozycji art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., natomiast uprawnia do zastosowania art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem Sądu, z przedstawionych powyżej okoliczności wynika, że wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, natomiast jest ją stać na odłożenie kwoty, która umożliwi wnioskodawczyni dochodzenie swoich praw przed Sądem, przy uwzględnieniu, że na obecnym etapie postępowania wymagany będzie od wnioskodawczyni wpis od skargi kasacyjnej, w przypadku jej złożenia przez M. Ż., w wysokości 250 złotych. Jak wynika z przedstawionej przez wnioskodawczynię sytuacji majątkowej, nie jest ona w stanie samodzielnie opłacić kosztów ustanowienia w wyboru profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, jednak jest w stanie zgromadzić środki na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W tej sytuacji uzasadnione jest przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, natomiast brak jest podstaw do zwolnienia wnioskodawczyni z kosztów sądowych. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło